Adhyāya 104

वैशंपायन उवाच । शूरो नाम यदुश्रेष्ठो वसुदेवपिताभवत् । तस्य कन्या पृथा नाम रूपेणासदृशी भुवि ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । śūro nāma yaduśreṣṭho vasudevapitābhavat । tasya kanyā pr̥thā nāma rūpeṇāsadr̥śī bhuvi ॥

पैतृष्वसेयाय स तामनपत्याय वीर्यवान् । अग्र्यमग्रे प्रतिज्ञाय स्वस्यापत्यस्य वीर्यवान् ॥

paitr̥ṣvaseyāya sa tām anapatyāya vīryavān । agryam agre pratijñāya svasyāpatyasya vīryavān ॥

अग्रजातेति तां कन्यामग्र्यानुग्रहकाङ्क्षिणे । प्रददौ कुन्तिभोजाय सखा सख्ये महात्मने ॥

agrajāteti tāṁ kanyām agryānugrahakāṅkṣiṇe । pradadau kuntibhojāya sakhā sakhye mahātmane ॥

सा नियुक्ता पितुर्गेहे देवतातिथिपूजने । उग्रं पर्यचरद्घोरं ब्राह्मणं संशितव्रतम् ॥

sā niyuktā pitur gehe devatātithipūjane । ugraṁ paryacarad ghoraṁ brāhmaṇaṁ saṁśitavratam ॥

निगूढनिश्चयं धर्मे यं तं दुर्वाससं विदुः । तमुग्रं संशितात्मानं सर्वयत्नैरतोषयत् ॥

nigūḍhaniścayaṁ dharme yaṁ taṁ durvāsasaṁ viduḥ । tam ugraṁ saṁśitātmānaṁ sarvayatnair atoṣayat ॥

तस्यै स प्रददौ मन्त्रमापद्धर्मान्ववेक्षया । अभिचाराभिसंयुक्तमब्रवीच्चैव तां मुनिः ॥

tasyai sa pradadau mantram āpaddharmānvavekṣayā । abhicārābhisaṁyuktam abravīc caiva tāṁ muniḥ ॥

यं यं देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि । तस्य तस्य प्रसादेन पुत्रस्तव भविष्यति ॥

yaṁ yaṁ devaṁ tvam etena mantreṇāvāhayiṣyasi । tasya tasya prasādena putras tava bhaviṣyati ॥

तथोक्ता सा तु विप्रेण तेन कौतूहलात्तदा । कन्या सती देवमर्कमाजुहाव यशस्विनी ॥

tathoktā sā tu vipreṇa tena kautūhalāt tadā । kanyā satī devam arkam ājuhāva yaśasvinī ॥

सा ददर्श तमायान्तं भास्करं लोकभावनम् । विस्मिता चानवद्याङ्गी दृष्ट्वा तन्महदद्भुतम् ॥

sā dadarśa tam āyāntaṁ bhāskaraṁ lokabhāvanam । vismitā cānavadyāṅgī dr̥ṣṭvā tan mahad adbhutam ॥

प्रकाशकर्मा तपनस्तस्यां गर्भं दधौ ततः । अजीजनत्ततो वीरं सर्वशस्त्रभृतां वरम् । आमुक्तकवचः श्रीमान्देवगर्भः श्रियावृतः ॥

prakāśakarmā tapanas tasyāṁ garbhaṁ dadhau tataḥ । ajījanat tato vīraṁ sarvaśastrabhr̥tāṁ varam । āmuktakavacaḥ śrīmān devagarbhaḥ śriyāvr̥taḥ ॥

सहजं कवचं बिभ्रत्कुण्डलोद्द्योतिताननः । अजायत सुतः कर्णः सर्वलोकेषु विश्रुतः ॥

sahajaṁ kavacaṁ bibhrat kuṇḍaloddyotitānanaḥ । ajāyata sutaḥ karṇaḥ sarvalokeṣu viśrutaḥ ॥

प्रादाच्च तस्याः कन्यात्वं पुनः स परमद्युतिः । दत्त्वा च ददतां श्रेष्ठो दिवमाचक्रमे ततः ॥

prādāc ca tasyāḥ kanyātvaṁ punaḥ sa paramadyutiḥ । dattvā ca dadatāṁ śreṣṭho divam ācakrame tataḥ ॥

गूहमानापचारं तं बन्धुपक्षभयात्तदा । उत्ससर्ज जले कुन्ती तं कुमारं सलक्षणम् ॥

gūhamānāpacāraṁ taṁ bandhupakṣabhayāt tadā । utsasarja jale kuntī taṁ kumāraṁ salakṣaṇam ॥

तमुत्सृष्टं तदा गर्भं राधाभर्ता महायशाः । पुत्रत्वे कल्पयामास सभार्यः सूतनन्दनः ॥

tam utsr̥ṣṭaṁ tadā garbhaṁ rādhābhartā mahāyaśāḥ । putratve kalpayām āsa sabhāryaḥ sūtanandanaḥ ॥

नामधेयं च चक्राते तस्य बालस्य तावुभौ । वसुना सह जातोऽयं वसुषेणो भवत्विति ॥

nāmadheyaṁ ca cakrāte tasya bālasya tāv ubhau । vasunā saha jāto ’yaṁ vasuṣeṇo bhavatv iti ॥

स वर्धमानो बलवान्सर्वास्त्रेषूद्यतोऽभवत् । आ पृष्ठतापादादित्यमुपतस्थे स वीर्यवान् ॥

sa vardhamāno balavān sarvāstreṣūdyato ’bhavat । ā pr̥ṣṭhatāpād ādityam upatasthe sa vīryavān ॥

यस्मिन्काले जपन्नास्ते स वीरः सत्यसंगरः । नादेयं ब्राह्मणेष्वासीत्तस्मिन्काले महात्मनः ॥

yasmin kāle japann āste sa vīraḥ satyasaṁgaraḥ । nādeyaṁ brāhmaṇeṣv āsīt tasmin kāle mahātmanaḥ ॥

तमिन्द्रो ब्राह्मणो भूत्वा भिक्षार्थं भूतभावनः । कुण्डले प्रार्थयामास कवचं च महाद्युतिः ॥

tam indro brāhmaṇo bhūtvā bhikṣārthaṁ bhūtabhāvanaḥ । kuṇḍale prārthayām āsa kavacaṁ ca mahādyutiḥ ॥

उत्कृत्य विमनाः स्वाङ्गात्कवचं रुधिरस्रवम् । कर्णस्तु कुण्डले छित्त्वा प्रायच्छत्स कृताञ्जलिः ॥

utkr̥tya vimanāḥ svāṅgāt kavacaṁ rudhirasravam । karṇas tu kuṇḍale chittvā prāyacchat sa kr̥tāñjaliḥ ॥

शक्तिं तस्मै ददौ शक्रः विस्मितो वाक्यमब्रवीत् । देवासुरमनुष्याणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । यस्मै क्षेप्स्यसि रुष्टः सन्सोऽनया न भविष्यति ॥

śaktiṁ tasmai dadau śakraḥ vismito vākyam abravīt । devāsuramanuṣyāṇāṁ gandharvoragarakṣasām । yasmai kṣepsyasi ruṣṭaḥ san so ’nayā na bhaviṣyati ॥

पुरा नाम तु तस्यासीद्वसुषेण इति श्रुतम् । ततो वैकर्तनः कर्णः कर्मणा तेन सोऽभवत् ॥

purā nāma tu tasyāsīd vasuṣeṇa iti śrutam । tato vaikartanaḥ karṇaḥ karmaṇā tena so ’bhavat ॥