Sarga 36

इति उक्तः तारया वाक्यम् प्रश्रितम् धर्म संहितम् । मृदु स्वभावः सौमित्रिः प्रतिजग्राह तत् वचः ॥

iti uktaḥ tārayā vākyam praśritam dharma saṃhitam | mṛdu svabhāvaḥ saumitriḥ pratijagrāha tat vacaḥ ||

तस्मिन् प्रतिगृहीते तु वाक्ये हरि गण ईश्वरः । लक्ष्मणात् सुमहत् त्रासम् वस्त्रम् क्लिन्नम् इव अत्यजत् ॥

tasmin pratigṛhīte tu vākye hari gaṇa īśvaraḥ | lakṣmaṇāt sumahat trāsam vastram klinnam iva atyajat ||

ततः कण्ठ गतम् माल्यम् चित्रम् बहु गुणम् महत् । चिच्छेद विमदः च आसीत् सुग्रीवो वानर ईश्वरः ॥

tataḥ kaṇṭha gatam mālyam citram bahu guṇam mahat | ciccheda vimadaḥ ca āsīt sugrīvo vānara īśvaraḥ ||

स लक्ष्मणम् भीम बलम् सर्व वानर सत्तमः । अब्रवीत् प्रश्रितम् वाक्यम् सुग्रीवः संप्रहर्षयन् ॥

sa lakṣmaṇam bhīma balam sarva vānara sattamaḥ | abravīt praśritam vākyam sugrīvaḥ saṃpraharṣayan ||

प्रनष्टा श्रीः च कीर्तिः च कपि राज्यम् च शाश्वतम् । राम प्रसादात् सौमित्रे पुनः च आप्तम् इदम् मया ॥

pranaṣṭā śrīḥ ca kīrtiḥ ca kapi rājyam ca śāśvatam | rāma prasādāt saumitre punaḥ ca āptam idam mayā ||

कः शक्तः तस्य देवस्य ख्यातस्य स्वेन कर्मणा । तादृशम् प्रतिकुर्वीत अंशेन अपि नृपात्मज ॥

kaḥ śaktaḥ tasya devasya khyātasya svena karmaṇā | tādṛśam pratikurvīta aṃśena api nṛpātmaja ||

सीताम् प्राप्स्यति धर्मात्मा वधिष्यति च रावणम् । सहाय मात्रेण मया राघवः स्वेन तेजसा ॥

sītām prāpsyati dharmātmā vadhiṣyati ca rāvaṇam | sahāya mātreṇa mayā rāghavaḥ svena tejasā ||

सहाय कृत्यम् किम् तस्य येन सप्त महाद्रुमाः । शैलः च वसुधा चैव बाणेन एकेन दारिताः ॥

sahāya kṛtyam kim tasya yena sapta mahādrumāḥ | śailaḥ ca vasudhā caiva bāṇena ekena dāritāḥ ||

धनुर् विस्फारमाणस्य यस्य शब्देन लक्ष्मण । स शैला कम्पिता भूमिः सहायैः किम् नु तस्य वै ॥

dhanur visphāramāṇasya yasya śabdena lakṣmaṇa | sa śailā kampitā bhūmiḥ sahāyaiḥ kim nu tasya vai ||

अनुयात्राम् नर इन्द्रस्य करिष्ये अहम् नरषभ । गच्छतो रावणम् हन्तुम् वैरिणम् स पुरःसरम् ॥

anuyātrām nara indrasya kariṣye aham naraṣabha | gacchato rāvaṇam hantum vairiṇam sa puraḥsaram ||

यदि किंचित् अतिक्रान्तम् विश्वासात् प्रणयेन वा । प्रेष्यस्य क्षमितव्यम् मे न कश्चिन् न अपराध्यति ॥

yadi kiṃcit atikrāntam viśvāsāt praṇayena vā | preṣyasya kṣamitavyam me na kaścin na aparādhyati ||

इति तस्य ब्रुवाणस्य सुग्रीवस्य महात्मनः । अभवत् लक्ष्मणः प्रीतः प्रेम्णा च इदम् उवाच ह ॥

iti tasya bruvāṇasya sugrīvasya mahātmanaḥ | abhavat lakṣmaṇaḥ prītaḥ premṇā ca idam uvāca ha ||

सर्वथा हि मम भ्राता स नाथो वानरेश्वर । त्वया नाथेन सुग्रीव प्रश्रितेन विशेषतः ॥

sarvathā hi mama bhrātā sa nātho vānareśvara | tvayā nāthena sugrīva praśritena viśeṣataḥ ||

यः ते प्रभावः सुग्रीव यत् च ते शौचम् ईदृशम् । अर्हः तम् कपि राज्यस्य श्रियम् भोक्तुम् अनुत्तमाम् ॥

yaḥ te prabhāvaḥ sugrīva yat ca te śaucam īdṛśam | arhaḥ tam kapi rājyasya śriyam bhoktum anuttamām ||

सहायेन च सुग्रीव त्वया रामः प्रतापवान् । वधिष्यति रणे शत्रून् अचिरात् न अत्र संशयः ॥

sahāyena ca sugrīva tvayā rāmaḥ pratāpavān | vadhiṣyati raṇe śatrūn acirāt na atra saṃśayaḥ ||

धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य संग्रामेषु अनिवर्तिनः । उपपन्नम् च युक्तम् च सुग्रीव तव भाषितम् ॥

dharmajñasya kṛtajñasya saṃgrāmeṣu anivartinaḥ | upapannam ca yuktam ca sugrīva tava bhāṣitam ||

दोषज्ञः सति सामर्थ्ये को अन्यो भाषितुम् अर्हति । वर्जयित्वा मम ज्येष्ठम् त्वाम् च वानर सत्तम ॥

doṣajñaḥ sati sāmarthye ko anyo bhāṣitum arhati | varjayitvā mama jyeṣṭham tvām ca vānara sattama ||

सदृशः च असि रामस्य विक्रमेण बलेन च । सहायो दैवतैः दत्तः चिराय हरि पुंगव ॥

sadṛśaḥ ca asi rāmasya vikrameṇa balena ca | sahāyo daivataiḥ dattaḥ cirāya hari puṃgava ||

किम् तु शीघ्रम् इतो वीर निष्क्राम त्वम् मया सह । सान्त्वयस्व वयस्यम् च भार्या हरण दुःखितम् ॥

kim tu śīghram ito vīra niṣkrāma tvam mayā saha | sāntvayasva vayasyam ca bhāryā haraṇa duḥkhitam ||

यत् च शोक अभिभूतस्य श्रुत्वा रामस्य भाषितम् । मया त्वम् परुषाणि उक्तः तत् क्षमस्व सखे मम ॥

yat ca śoka abhibhūtasya śrutvā rāmasya bhāṣitam | mayā tvam paruṣāṇi uktaḥ tat kṣamasva sakhe mama ||