51.1MBH-4-51-1
वैशंपायन उवाच । तान्यनीकान्यदृश्यन्त कुरूणामुग्रधन्विनाम् । संसर्पन्तो यथा मेघा घर्मान्ते मन्दमारुताः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tāny anīkāny adr̥śyanta kurūṇām ugradhanvinām । saṁsarpanto yathā meghā gharmānte mandamārutāḥ ॥
Virāṭa Parva · Adhyaya 4.51
Adhyāya 51
अध्यायः 51
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §55–57 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
51.2MBH-4-51-2
अभ्याशे वाजिनस्तस्थुः समारूढाः प्रहारिभिः । भीमरूपाश्च मातङ्गास्तोमराङ्कुशचोदिताः ॥
abhyāśe vājinas tasthuḥ samārūḍhāḥ prahāribhiḥ । bhīmarūpāś ca mātaṅgās tomarāṅkuśacoditāḥ ॥
51.3MBH-4-51-3
ततः शक्रः सुरगणैः समारुह्य सुदर्शनम् । सहोपायात्तदा राजन्विश्वाश्विमरुतां गणैः ॥
tataḥ śakraḥ suragaṇaiḥ samāruhya sudarśanam । sahopāyāt tadā rājan viśvāśvimarutāṁ gaṇaiḥ ॥
51.4MBH-4-51-4
तद्देवयक्षगन्धर्वमहोरगसमाकुलम् । शुशुभेऽभ्रविनिर्मुक्तं ग्रहैरिव नभस्तलम् ॥
tad devayakṣagandharvamahoragasamākulam । śuśubhe ’bhravinirmuktaṁ grahair iva nabhastalam ॥
51.5MBH-4-51-5
अस्त्राणां च बलं तेषां मानुषेषु प्रयुज्यताम् । तच्च घोरं महद्युद्धं भीष्मार्जुनसमागमे ॥
astrāṇāṁ ca balaṁ teṣāṁ mānuṣeṣu prayujyatām । tac ca ghoraṁ mahad yuddhaṁ bhīṣmārjunasamāgame ॥
51.6MBH-4-51-6
शतं शतसहस्राणां यत्र स्थूणा हिरण्मयाः । मणिरत्नमयाश्चान्याः प्रासादमुपधारयन् ॥
śataṁ śatasahasrāṇāṁ yatra sthūṇā hiraṇmayāḥ । maṇiratnamayāś cānyāḥ prāsādam upadhārayan ॥
51.7MBH-4-51-7
तत्र कामगमं दिव्यं सर्वरत्नविभूषितम् । विमानं देवराजस्य शुशुभे खेचरं तदा ॥
tatra kāmagamaṁ divyaṁ sarvaratnavibhūṣitam । vimānaṁ devarājasya śuśubhe khecaraṁ tadā ॥
51.8MBH-4-51-8
तत्र देवास्त्रयस्त्रिंशत्तिष्ठन्ति सहवासवाः । गन्धर्वा राक्षसाः सर्पाः पितरश्च महर्षिभिः ॥
tatra devās trayastriṁśat tiṣṭhanti sahavāsavāḥ । gandharvā rākṣasāḥ sarpāḥ pitaraś ca maharṣibhiḥ ॥
51.9MBH-4-51-9
तथा राजा वसुमना बलाक्षः सुप्रतर्दनः । अष्टकश्च शिबिश्चैव ययातिर्नहुषो गयः ॥
tathā rājā vasumanā balākṣaḥ supratardanaḥ । aṣṭakaś ca śibiś caiva yayātir nahuṣo gayaḥ ॥
51.10MBH-4-51-10
मनुः क्षुपो रघुर्भानुः कृशाश्वः सगरः शलः । विमाने देवराजस्य समदृश्यन्त सुप्रभाः ॥
manuḥ kṣupo raghur bhānuḥ kr̥śāśvaḥ sagaraḥ śalaḥ । vimāne devarājasya samadr̥śyanta suprabhāḥ ॥
51.11MBH-4-51-11
अग्नेरीशस्य सोमस्य वरुणस्य प्रजापतेः । तथा धातुर्विधातुश्च कुबेरस्य यमस्य च ॥
agner īśasya somasya varuṇasya prajāpateḥ । tathā dhātur vidhātuś ca kuberasya yamasya ca ॥
51.12MBH-4-51-12
अलम्बुसोग्रसेनस्य गन्धर्वस्य च तुम्बुरोः । यथाभागं यथोद्देशं विमानानि चकाशिरे ॥
alambusograsenasya gandharvasya ca tumburoḥ । yathābhāgaṁ yathoddeśaṁ vimānāni cakāśire ॥
51.13MBH-4-51-13
सर्वदेवनिकायाश्च सिद्धाश्च परमर्षयः । अर्जुनस्य कुरूणां च द्रष्टुं युद्धमुपागताः ॥
sarvadevanikāyāś ca siddhāś ca paramarṣayaḥ । arjunasya kurūṇāṁ ca draṣṭuṁ yuddham upāgatāḥ ॥
51.14MBH-4-51-14
दिव्यानां तत्र माल्यानां गन्धः पुण्योऽथ सर्वशः । प्रससार वसन्ताग्रे वनानामिव पुष्पताम् ॥
divyānāṁ tatra mālyānāṁ gandhaḥ puṇyo ’tha sarvaśaḥ । prasasāra vasantāgre vanānām iva puṣpatām ॥
51.15MBH-4-51-15
रक्तारक्तानि देवानां समदृश्यन्त तिष्ठताम् । आतपत्राणि वासांसि स्रजश्च व्यजनानि च ॥
raktāraktāni devānāṁ samadr̥śyanta tiṣṭhatām । ātapatrāṇi vāsāṁsi srajaś ca vyajanāni ca ॥
51.16MBH-4-51-16
उपशाम्यद्रजो भौमं सर्वं व्याप्तं मरीचिभिः । दिव्यान्गन्धानुपादाय वायुर्योधानसेवत ॥
upaśāmyad rajo bhaumaṁ sarvaṁ vyāptaṁ marīcibhiḥ । divyān gandhān upādāya vāyur yodhān asevata ॥
51.17MBH-4-51-17
प्रभासितमिवाकाशं चित्ररूपमलंकृतम् । संपतद्भिः स्थितैश्चैव नानारत्नावभासितैः । विमानैर्विविधैश्चित्रैरुपानीतैः सुरोत्तमैः ॥
prabhāsitam ivākāśaṁ citrarūpam alaṁkr̥tam । saṁpatadbhiḥ sthitaiś caiva nānāratnāvabhāsitaiḥ । vimānair vividhaiś citrair upānītaiḥ surottamaiḥ ॥