Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §16–18 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । सा हता सूतपुत्रेण राजपुत्री समज्वलत् । वधं कृष्णा परीप्सन्ती सेनावाहस्य भामिनी । जगामावासमेवाथ तदा सा द्रुपदात्मजा ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । sā hatā sūtaputreṇa rājaputrī samajvalat । vadhaṁ kr̥ṣṇā parīpsantī senāvāhasya bhāminī । jagāmāvāsam evātha tadā sā drupadātmajā ॥
कृत्वा शौचं यथान्यायं कृष्णा वै तनुमध्यमा । गात्राणि वाससी चैव प्रक्षाल्य सलिलेन सा ॥
kr̥tvā śaucaṁ yathānyāyaṁ kr̥ṣṇā vai tanumadhyamā । gātrāṇi vāsasī caiva prakṣālya salilena sā ॥
चिन्तयामास रुदती तस्य दुःखस्य निर्णयम् । किं करोमि क्व गच्छामि कथं कार्यं भवेन्मम ॥
cintayām āsa rudatī tasya duḥkhasya nirṇayam । kiṁ karomi kva gacchāmi kathaṁ kāryaṁ bhaven mama ॥
इत्येवं चिन्तयित्वा सा भीमं वै मनसागमत् । नान्यः कर्ता ऋते भीमान्ममाद्य मनसः प्रियम् ॥
ity evaṁ cintayitvā sā bhīmaṁ vai manasāgamat । nānyaḥ kartā r̥te bhīmān mamādya manasaḥ priyam ॥
तत उत्थाय रात्रौ सा विहाय शयनं स्वकम् । प्राद्रवन्नाथमिच्छन्ती कृष्णा नाथवती सती । दुःखेन महता युक्ता मानसेन मनस्विनी ॥
tata utthāya rātrau sā vihāya śayanaṁ svakam । prādravan nātham icchantī kr̥ṣṇā nāthavatī satī । duḥkhena mahatā yuktā mānasena manasvinī ॥
सा वै महानसे प्राप्य भीमसेनं शुचिस्मिता । सर्वश्वेतेव माहेयी वने जाता त्रिहायनी । उपातिष्ठत पाञ्चाली वाशितेव महागजम् ॥
sā vai mahānase prāpya bhīmasenaṁ śucismitā । sarvaśveteva māheyī vane jātā trihāyanī । upātiṣṭhata pāñcālī vāśiteva mahāgajam ॥
सा लतेव महाशालं फुल्लं गोमतितीरजम् । बाहुभ्यां परिरभ्यैनं प्राबोधयदनिन्दिता । सिंहं सुप्तं वने दुर्गे मृगराजवधूरिव ॥
sā lateva mahāśālaṁ phullaṁ gomatitīrajam । bāhubhyāṁ parirabhyainaṁ prābodhayad aninditā । siṁhaṁ suptaṁ vane durge mr̥garājavadhūr iva ॥
वीणेव मधुराभाषा गान्धारं साधु मूर्च्छिता । अभ्यभाषत पाञ्चाली भीमसेनमनिन्दिता ॥
vīṇeva madhurābhāṣā gāndhāraṁ sādhu mūrcchitā । abhyabhāṣata pāñcālī bhīmasenam aninditā ॥
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ किं शेषे भीमसेन यथा मृतः । नामृतस्य हि पापीयान्भार्यामालभ्य जीवति ॥
uttiṣṭhottiṣṭha kiṁ śeṣe bhīmasena yathā mr̥taḥ । nāmr̥tasya hi pāpīyān bhāryām ālabhya jīvati ॥
तस्मिञ्जीवति पापिष्ठे सेनावाहे मम द्विषि । तत्कर्म कृतवत्यद्य कथं निद्रां निषेवसे ॥
tasmiñ jīvati pāpiṣṭhe senāvāhe mama dviṣi । tat karma kr̥tavaty adya kathaṁ nidrāṁ niṣevase ॥
स संप्रहाय शयनं राजपुत्र्या प्रबोधितः । उपातिष्ठत मेघाभः पर्यङ्के सोपसंग्रहे ॥
sa saṁprahāya śayanaṁ rājaputryā prabodhitaḥ । upātiṣṭhata meghābhaḥ paryaṅke sopasaṁgrahe ॥
अथाब्रवीद्राजपुत्रीं कौरव्यो महिषीं प्रियाम् । केनास्यर्थेन संप्राप्ता त्वरितेव ममान्तिकम् ॥
athābravīd rājaputrīṁ kauravyo mahiṣīṁ priyām । kenāsy arthena saṁprāptā tvariteva mamāntikam ॥
न ते प्रकृतिमान्वर्णः कृशा पाण्डुश्च लक्ष्यसे । आचक्ष्व परिशेषेण सर्वं विद्यामहं यथा ॥
na te prakr̥timān varṇaḥ kr̥śā pāṇḍuś ca lakṣyase । ācakṣva pariśeṣeṇa sarvaṁ vidyām ahaṁ yathā ॥
सुखं वा यदि वा दुःखं द्वेष्यं वा यदि वा प्रियम् । यथावत्सर्वमाचक्ष्व श्रुत्वा ज्ञास्यामि यत्परम् ॥
sukhaṁ vā yadi vā duḥkhaṁ dveṣyaṁ vā yadi vā priyam । yathāvat sarvam ācakṣva śrutvā jñāsyāmi yat param ॥
अहमेव हि ते कृष्णे विश्वास्यः सर्वकर्मसु । अहमापत्सु चापि त्वां मोक्षयामि पुनः पुनः ॥
aham eva hi te kr̥ṣṇe viśvāsyaḥ sarvakarmasu । aham āpatsu cāpi tvāṁ mokṣayāmi punaḥ punaḥ ॥
शीघ्रमुक्त्वा यथाकामं यत्ते कार्यं विवक्षितम् । गच्छ वै शयनायैव पुरा नान्योऽवबुध्यते ॥
śīghram uktvā yathākāmaṁ yat te kāryaṁ vivakṣitam । gaccha vai śayanāyaiva purā nānyo ’vabudhyate ॥