Vana Parva · Adhyaya 3.82

Adhyāya 82

अध्यायः 82

Who speaks here पुलस्त्य pulastya

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §83–85 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
82.1MBH-3-82-1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेत धर्मज्ञ धर्मतीर्थं पुरातनम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्धर्मशीलः समाहितः । आसप्तमं कुलं राजन्पुनीते नात्र संशयः ॥

pulastya uvāca । tato gaccheta dharmajña dharmatīrthaṁ purātanam । tatra snātvā naro rājan dharmaśīlaḥ samāhitaḥ । āsaptamaṁ kulaṁ rājan punīte nātra saṁśayaḥ ॥

82.2MBH-3-82-2

ततो गच्छेत धर्मज्ञ कारापतनमुत्तमम् । अग्निष्टोममवाप्नोति मुनिलोकं च गच्छति ॥

tato gaccheta dharmajña kārāpatanam uttamam । agniṣṭomam avāpnoti munilokaṁ ca gacchati ॥

82.3MBH-3-82-3

सौगन्धिकं वनं राजंस्ततो गच्छेत मानवः । यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ॥

saugandhikaṁ vanaṁ rājaṁs tato gaccheta mānavaḥ । yatra brahmādayo devā r̥ṣayaś ca tapodhanāḥ ॥

82.4MBH-3-82-4

सिद्धचारणगन्धर्वाः किंनराः समहोरगाः । तद्वनं प्रविशन्नेव सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

siddhacāraṇagandharvāḥ kiṁnarāḥ samahoragāḥ । tad vanaṁ praviśann eva sarvapāpaiḥ pramucyate ॥

82.5MBH-3-82-5

ततो हि सा सरिच्छ्रेष्ठा नदीनामुत्तमा नदी । प्लक्षाद्देवी स्रुता राजन्महापुण्या सरस्वती ॥

tato hi sā saricchreṣṭhā nadīnām uttamā nadī । plakṣād devī srutā rājan mahāpuṇyā sarasvatī ॥

82.6MBH-3-82-6

तत्राभिषेकं कुर्वीत वल्मीकान्निःसृते जले । अर्चयित्वा पितॄन्देवानश्वमेधफलं लभेत् ॥

tatrābhiṣekaṁ kurvīta valmīkān niḥsr̥te jale । arcayitvā pitr̥̄n devān aśvamedhaphalaṁ labhet ॥

82.7MBH-3-82-7

ईशानाध्युषितं नाम तत्र तीर्थं सुदुर्लभम् । षट्सु शम्यानिपातेषु वल्मीकादिति निश्चयः ॥

īśānādhyuṣitaṁ nāma tatra tīrthaṁ sudurlabham । ṣaṭsu śamyānipāteṣu valmīkād iti niścayaḥ ॥

82.8MBH-3-82-8

कपिलानां सहस्रं च वाजिमेधं च विन्दति । तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र दृष्टमेतत्पुरातने ॥

kapilānāṁ sahasraṁ ca vājimedhaṁ ca vindati । tatra snātvā naravyāghra dr̥ṣṭam etat purātane ॥

82.9MBH-3-82-9

सुगन्धां शतकुम्भां च पञ्चयज्ञां च भारत । अभिगम्य नरश्रेष्ठ स्वर्गलोके महीयते ॥

sugandhāṁ śatakumbhāṁ ca pañcayajñāṁ ca bhārata । abhigamya naraśreṣṭha svargaloke mahīyate ॥

82.10MBH-3-82-10

त्रिशूलखातं तत्रैव तीर्थमासाद्य भारत । तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः । गाणपत्यं स लभते देहं त्यक्त्वा न संशयः ॥

triśūlakhātaṁ tatraiva tīrtham āsādya bhārata । tatrābhiṣekaṁ kurvīta pitr̥devārcane rataḥ । gāṇapatyaṁ sa labhate dehaṁ tyaktvā na saṁśayaḥ ॥

82.11MBH-3-82-11

ततो गच्छेत राजेन्द्र देव्याः स्थानं सुदुर्लभम् । शाकंभरीति विख्याता त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥

tato gaccheta rājendra devyāḥ sthānaṁ sudurlabham । śākaṁbharīti vikhyātā triṣu lokeṣu viśrutā ॥

82.12MBH-3-82-12

दिव्यं वर्षसहस्रं हि शाकेन किल सुव्रत । आहारं सा कृतवती मासि मासि नराधिप ॥

divyaṁ varṣasahasraṁ hi śākena kila suvrata । āhāraṁ sā kr̥tavatī māsi māsi narādhipa ॥

82.13MBH-3-82-13

ऋषयोऽभ्यागतास्तत्र देव्या भक्त्या तपोधनाः । आतिथ्यं च कृतं तेषां शाकेन किल भारत । ततः शाकम्भरीत्येव नाम तस्याः प्रतिष्ठितम् ॥

r̥ṣayo ’bhyāgatās tatra devyā bhaktyā tapodhanāḥ । ātithyaṁ ca kr̥taṁ teṣāṁ śākena kila bhārata । tataḥ śākambharīty eva nāma tasyāḥ pratiṣṭhitam ॥

82.14MBH-3-82-14

शाकंभरीं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः । त्रिरात्रमुषितः शाकं भक्षयेन्नियतः शुचिः ॥

śākaṁbharīṁ samāsādya brahmacārī samāhitaḥ । trirātram uṣitaḥ śākaṁ bhakṣayen niyataḥ śuciḥ ॥

82.15MBH-3-82-15

शाकाहारस्य यत्सम्यग्वर्षैर्द्वादशभिः फलम् । तत्फलं तस्य भवति देव्याश्छन्देन भारत ॥

śākāhārasya yat samyag varṣair dvādaśabhiḥ phalam । tat phalaṁ tasya bhavati devyāś chandena bhārata ॥

82.16MBH-3-82-16

ततो गच्छेत्सुवर्णाक्षं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । यत्र विष्णुः प्रसादार्थं रुद्रमाराधयत्पुरा ॥

tato gacchet suvarṇākṣaṁ triṣu lokeṣu viśrutam । yatra viṣṇuḥ prasādārthaṁ rudram ārādhayat purā ॥

82.17MBH-3-82-17

वरांश्च सुबहूँल्लेभे दैवतेषु सुदुर्लभान् । उक्तश्च त्रिपुरघ्नेन परितुष्टेन भारत ॥

varāṁś ca subahūm̐l lebhe daivateṣu sudurlabhān । uktaś ca tripuraghnena parituṣṭena bhārata ॥

82.18MBH-3-82-18

अपि चास्मत्प्रियतरो लोके कृष्ण भविष्यसि । त्वन्मुखं च जगत्कृत्स्नं भविष्यति न संशयः ॥

api cāsmat priyataro loke kr̥ṣṇa bhaviṣyasi । tvan mukhaṁ ca jagat kr̥tsnaṁ bhaviṣyati na saṁśayaḥ ॥

82.19MBH-3-82-19

तत्राभिगम्य राजेन्द्र पूजयित्वा वृषध्वजम् । अश्वमेधमवाप्नोति गाणपत्यं च विन्दति ॥

tatrābhigamya rājendra pūjayitvā vr̥ṣadhvajam । aśvamedham avāpnoti gāṇapatyaṁ ca vindati ॥

82.20MBH-3-82-20

धूमावतीं ततो गच्छेत्त्रिरत्रोपोषितो नरः । मनसा प्रार्थितान्कामाँल्लभते नात्र संशयः ॥

dhūmāvatīṁ tato gacchet triratropoṣito naraḥ । manasā prārthitān kāmām̐l labhate nātra saṁśayaḥ ॥

82.21MBH-3-82-21

देव्यास्तु दक्षिणार्धेन रथावर्तो नराधिप । तत्रारोहेत धर्मज्ञ श्रद्दधानो जितेन्द्रियः । महादेवप्रसादाद्धि गच्छेत परमां गतिम् ॥

devyās tu dakṣiṇārdhena rathāvarto narādhipa । tatrāroheta dharmajña śraddadhāno jitendriyaḥ । mahādevaprasādād dhi gaccheta paramāṁ gatim ॥

82.22MBH-3-82-22

प्रदक्षिणमुपावृत्य गच्छेत भरतर्षभ । धारां नाम महाप्राज्ञ सर्वपापप्रणाशिनीम् । तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र न शोचति नराधिप ॥

pradakṣiṇam upāvr̥tya gaccheta bharatarṣabha । dhārāṁ nāma mahāprājña sarvapāpapraṇāśinīm । tatra snātvā naravyāghra na śocati narādhipa ॥

82.23MBH-3-82-23

ततो गच्छेत धर्मज्ञ नमस्कृत्य महागिरिम् । स्वर्गद्वारेण यत्तुल्यं गङ्गाद्वारं न संशयः ॥

tato gaccheta dharmajña namaskr̥tya mahāgirim । svargadvāreṇa yat tulyaṁ gaṅgādvāraṁ na saṁśayaḥ ॥

82.24MBH-3-82-24

तत्राभिषेकं कुर्वीत कोटितीर्थे समाहितः । पुण्डरीकमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥

tatrābhiṣekaṁ kurvīta koṭitīrthe samāhitaḥ । puṇḍarīkam avāpnoti kulaṁ caiva samuddharet ॥

82.25MBH-3-82-25

सप्तगङ्गे त्रिगङ्गे च शक्रावर्ते च तर्पयन् । देवान्पितॄंश्च विधिवत्पुण्यलोके महीयते ॥

saptagaṅge trigaṅge ca śakrāvarte ca tarpayan । devān pitr̥̄ṁś ca vidhivat puṇyaloke mahīyate ॥

82.26MBH-3-82-26

ततः कनखले स्नात्वा त्रिरात्रोपोषितो नरः । अश्वमेधमवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥

tataḥ kanakhale snātvā trirātropoṣito naraḥ । aśvamedham avāpnoti svargalokaṁ ca gacchati ॥

82.27MBH-3-82-27

कपिलावटं च गच्छेत तीर्थसेवी नराधिप । उष्यैकां रजनीं तत्र गोसहस्रफलं लभेत् ॥

kapilāvaṭaṁ ca gaccheta tīrthasevī narādhipa । uṣyaikāṁ rajanīṁ tatra gosahasraphalaṁ labhet ॥

82.28MBH-3-82-28

नागराजस्य राजेन्द्र कपिलस्य महात्मनाः । तीर्थं कुरुवरश्रेष्ठ सर्वलोकेषु विश्रुतम् ॥

nāgarājasya rājendra kapilasya mahātmanāḥ । tīrthaṁ kuruvaraśreṣṭha sarvalokeṣu viśrutam ॥

82.29MBH-3-82-29

तत्राभिषेकं कुर्वीत नागतीर्थे नराधिप । कपिलानां सहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥

tatrābhiṣekaṁ kurvīta nāgatīrthe narādhipa । kapilānāṁ sahasrasya phalaṁ prāpnoti mānavaḥ ॥

82.30MBH-3-82-30

ततो ललितिकां गच्छेच्छंतनोस्तीर्थमुत्तमम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥

tato lalitikāṁ gacchec chaṁtanos tīrtham uttamam । tatra snātvā naro rājan na durgatim avāpnuyāt ॥

82.31MBH-3-82-31

गङ्गासंगमयोश्चैव स्नाति यः संगमे नरः । दशाश्वमेधानाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥

gaṅgāsaṁgamayoś caiva snāti yaḥ saṁgame naraḥ । daśāśvamedhān āpnoti kulaṁ caiva samuddharet ॥

82.32MBH-3-82-32

ततो गच्छेत राजेन्द्र सुगन्धां लोकविश्रुताम् । सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोके महीयते ॥

tato gaccheta rājendra sugandhāṁ lokaviśrutām । sarvapāpaviśuddhātmā brahmaloke mahīyate ॥

82.33MBH-3-82-33

रुद्रावर्तं ततो गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप । तत्र स्नात्वा नरो राजन्स्वर्गलोके महीयते ॥

rudrāvartaṁ tato gacchet tīrthasevī narādhipa । tatra snātvā naro rājan svargaloke mahīyate ॥

82.34MBH-3-82-34

गङ्गायाश्च नरश्रेष्ठ सरस्वत्याश्च संगमे । स्नातोऽश्वमेधमाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥

gaṅgāyāś ca naraśreṣṭha sarasvatyāś ca saṁgame । snāto ’śvamedham āpnoti svargalokaṁ ca gacchati ॥

82.35MBH-3-82-35

भद्रकर्णेश्वरं गत्वा देवमर्च्य यथाविधि । न दुर्गतिमवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥

bhadrakarṇeśvaraṁ gatvā devam arcya yathāvidhi । na durgatim avāpnoti svargalokaṁ ca gacchati ॥

82.36MBH-3-82-36

ततः कुब्जाम्रकं गच्छेत्तीर्थसेवी यथाक्रमम् । गोसहस्रमवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥

tataḥ kubjāmrakaṁ gacchet tīrthasevī yathākramam । gosahasram avāpnoti svargalokaṁ ca gacchati ॥

82.37MBH-3-82-37

अरुन्धतीवटं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप । सामुद्रकमुपस्पृश्य त्रिरात्रोपोषितो नरः । गोसहस्रफलं विन्देत्कुलं चैव समुद्धरेत् ॥

arundhatīvaṭaṁ gacchet tīrthasevī narādhipa । sāmudrakam upaspr̥śya trirātropoṣito naraḥ । gosahasraphalaṁ vindet kulaṁ caiva samuddharet ॥

82.38MBH-3-82-38

ब्रह्मावर्तं ततो गच्छेद्ब्रह्मचारी समाहितः । अश्वमेधमवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥

brahmāvartaṁ tato gacched brahmacārī samāhitaḥ । aśvamedham avāpnoti svargalokaṁ ca gacchati ॥

82.39MBH-3-82-39

यमुनाप्रभवं गत्वा उपस्पृश्य च यामुने । अश्वमेधफलं लब्ध्वा स्वर्गलोके महीयते ॥

yamunāprabhavaṁ gatvā upaspr̥śya ca yāmune । aśvamedhaphalaṁ labdhvā svargaloke mahīyate ॥

82.40MBH-3-82-40

दर्वीसंक्रमणं प्राप्य तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । अश्वमेधमवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥

darvīsaṁkramaṇaṁ prāpya tīrthaṁ trailokyaviśrutam । aśvamedham avāpnoti svargalokaṁ ca gacchati ॥

82.41MBH-3-82-41

सिन्धोश्च प्रभवं गत्वा सिद्धगन्धर्वसेवितम् । तत्रोष्य रजनीः पञ्च विन्द्याद्बहु सुवर्णकम् ॥

sindhoś ca prabhavaṁ gatvā siddhagandharvasevitam । tatroṣya rajanīḥ pañca vindyād bahu suvarṇakam ॥

82.42MBH-3-82-42

अथ वेदीं समासाद्य नरः परमदुर्गमाम् । अश्वमेधमवाप्नोति गच्छेच्चौशनसीं गतिम् ॥

atha vedīṁ samāsādya naraḥ paramadurgamām । aśvamedham avāpnoti gacchec cauśanasīṁ gatim ॥

82.43MBH-3-82-43

ऋषिकुल्यां समासाद्य वासिष्ठं चैव भारत । वासिष्ठं समतिक्रम्य सर्वे वर्णा द्विजातयः ॥

r̥ṣikulyāṁ samāsādya vāsiṣṭhaṁ caiva bhārata । vāsiṣṭhaṁ samatikramya sarve varṇā dvijātayaḥ ॥

82.44MBH-3-82-44

ऋषिकुल्यां नरः स्नात्वा ऋषिलोकं प्रपद्यते । यदि तत्र वसेन्मासं शाकाहारो नराधिप ॥

r̥ṣikulyāṁ naraḥ snātvā r̥ṣilokaṁ prapadyate । yadi tatra vasen māsaṁ śākāhāro narādhipa ॥

82.45MBH-3-82-45

भृगुतुङ्गं समासाद्य वाजिमेधफलं लभेत् । गत्वा वीरप्रमोक्षं च सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

bhr̥gutuṅgaṁ samāsādya vājimedhaphalaṁ labhet । gatvā vīrapramokṣaṁ ca sarvapāpaiḥ pramucyate ॥

82.46MBH-3-82-46

कृत्तिकामघयोश्चैव तीर्थमासाद्य भारत । अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति पुण्यकृत् ॥

kr̥ttikāmaghayoś caiva tīrtham āsādya bhārata । agniṣṭomātirātrābhyāṁ phalaṁ prāpnoti puṇyakr̥t ॥

82.47MBH-3-82-47

ततः संध्यां समासाद्य विद्यातीर्थमनुत्तमम् । उपस्पृश्य च विद्यानां सर्वासां पारगो भवेत् ॥

tataḥ saṁdhyāṁ samāsādya vidyātīrtham anuttamam । upaspr̥śya ca vidyānāṁ sarvāsāṁ pārago bhavet ॥

82.48MBH-3-82-48

महाश्रमे वसेद्रात्रिं सर्वपापप्रमोचने । एककालं निराहारो लोकानावसते शुभान् ॥

mahāśrame vased rātriṁ sarvapāpapramocane । ekakālaṁ nirāhāro lokān āvasate śubhān ॥

82.49MBH-3-82-49

षष्ठकालोपवासेन मासमुष्य महालये । सर्वपापविशुद्धात्मा विन्द्याद्बहु सुवर्णकम् ॥

ṣaṣṭhakālopavāsena māsam uṣya mahālaye । sarvapāpaviśuddhātmā vindyād bahu suvarṇakam ॥

82.50MBH-3-82-50

अथ वेतसिकां गत्वा पितामहनिषेविताम् । अश्वमेधमवाप्नोति गच्छेच्चौशनसीं गतिम् ॥

atha vetasikāṁ gatvā pitāmahaniṣevitām । aśvamedham avāpnoti gacchec cauśanasīṁ gatim ॥

82.51MBH-3-82-51

अथ सुन्दरिकातीर्थं प्राप्य सिद्धनिषेवितम् । रूपस्य भागी भवति दृष्टमेतत्पुरातने ॥

atha sundarikātīrthaṁ prāpya siddhaniṣevitam । rūpasya bhāgī bhavati dr̥ṣṭam etat purātane ॥

82.52MBH-3-82-52

ततो वै ब्राह्मणीं गत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । पद्मवर्णेन यानेन ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥

tato vai brāhmaṇīṁ gatvā brahmacārī jitendriyaḥ । padmavarṇena yānena brahmalokaṁ prapadyate ॥

82.53MBH-3-82-53

ततश्च नैमिषं गच्छेत्पुण्यं सिद्धनिषेवितम् । तत्र नित्यं निवसति ब्रह्मा देवगणैर्वृतः ॥

tataś ca naimiṣaṁ gacchet puṇyaṁ siddhaniṣevitam । tatra nityaṁ nivasati brahmā devagaṇair vr̥taḥ ॥

82.54MBH-3-82-54

नैमिषं प्रार्थयानस्य पापस्यार्धं प्रणश्यति । प्रविष्टमात्रस्तु नरः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

naimiṣaṁ prārthayānasya pāpasyārdhaṁ praṇaśyati । praviṣṭamātras tu naraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate ॥

82.55MBH-3-82-55

तत्र मासं वसेद्धीरो नैमिषे तीर्थतत्परः । पृथिव्यां यानि तीर्थानि नैमिषे तानि भारत ॥

tatra māsaṁ vased dhīro naimiṣe tīrthatatparaḥ । pr̥thivyāṁ yāni tīrthāni naimiṣe tāni bhārata ॥

82.56MBH-3-82-56

अभिषेककृतस्तत्र नियतो नियताशनः । गवामयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति भारत । पुनात्यासप्तमं चैव कुलं भरतसत्तम ॥

abhiṣekakr̥tas tatra niyato niyatāśanaḥ । gavāmayasya yajñasya phalaṁ prāpnoti bhārata । punāty āsaptamaṁ caiva kulaṁ bharatasattama ॥

82.57MBH-3-82-57

यस्त्यजेन्नैमिषे प्राणानुपवासपरायणः । स मोदेत्स्वर्गलोकस्थ एवमाहुर्मनीषिणः । नित्यं पुण्यं च मेध्यं च नैमिषं नृपसत्तम ॥

yas tyajen naimiṣe prāṇān upavāsaparāyaṇaḥ । sa modet svargalokastha evam āhur manīṣiṇaḥ । nityaṁ puṇyaṁ ca medhyaṁ ca naimiṣaṁ nr̥pasattama ॥

82.58MBH-3-82-58

गङ्गोद्भेदं समासाद्य त्रिरात्रोपोषितो नरः । वाजपेयमवाप्नोति ब्रह्मभूतश्च जायते ॥

gaṅgodbhedaṁ samāsādya trirātropoṣito naraḥ । vājapeyam avāpnoti brahmabhūtaś ca jāyate ॥

82.59MBH-3-82-59

सरस्वतीं समासाद्य तर्पयेत्पितृदेवताः । सारस्वतेषु लोकेषु मोदते नात्र संशयः ॥

sarasvatīṁ samāsādya tarpayet pitr̥devatāḥ । sārasvateṣu lokeṣu modate nātra saṁśayaḥ ॥

82.60MBH-3-82-60

ततश्च बाहुदां गच्छेद्ब्रह्मचारी समाहितः । देवसत्रस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥

tataś ca bāhudāṁ gacched brahmacārī samāhitaḥ । devasatrasya yajñasya phalaṁ prāpnoti mānavaḥ ॥

82.61MBH-3-82-61

ततश्चीरवतीं गच्छेत्पुण्यां पुण्यतमैर्वृताम् । पितृदेवार्चनरतो वाजपेयमवाप्नुयात् ॥

tataś cīravatīṁ gacchet puṇyāṁ puṇyatamair vr̥tām । pitr̥devārcanarato vājapeyam avāpnuyāt ॥

82.62MBH-3-82-62

विमलाशोकमासाद्य विराजति यथा शशी । तत्रोष्य रजनीमेकां स्वर्गलोके महीयते ॥

vimalāśokam āsādya virājati yathā śaśī । tatroṣya rajanīm ekāṁ svargaloke mahīyate ॥

82.63MBH-3-82-63

गोप्रतारं ततो गच्छेत्सरय्वास्तीर्थमुत्तमम् । यत्र रामो गतः स्वर्गं सभृत्यबलवाहनः ॥

gopratāraṁ tato gacchet sarayvās tīrtham uttamam । yatra rāmo gataḥ svargaṁ sabhr̥tyabalavāhanaḥ ॥

82.64MBH-3-82-64

देहं त्यक्त्वा दिवं यातस्तस्य तीर्थस्य तेजसा । रामस्य च प्रसादेन व्यवसायाच्च भारत ॥

dehaṁ tyaktvā divaṁ yātas tasya tīrthasya tejasā । rāmasya ca prasādena vyavasāyāc ca bhārata ॥

82.65MBH-3-82-65

तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा गोप्रतारे नराधिप । सर्वपापविशुद्धात्मा स्वर्गलोके महीयते ॥

tasmiṁs tīrthe naraḥ snātvā gopratāre narādhipa । sarvapāpaviśuddhātmā svargaloke mahīyate ॥

82.66MBH-3-82-66

रामतीर्थे नरः स्नात्वा गोमत्यां कुरुनन्दन । अश्वमेधमवाप्नोति पुनाति च कुलं नरः ॥

rāmatīrthe naraḥ snātvā gomatyāṁ kurunandana । aśvamedham avāpnoti punāti ca kulaṁ naraḥ ॥

82.67MBH-3-82-67

शतसाहस्रिकं तत्र तीर्थं भरतसत्तम । तत्रोपस्पर्शनं कृत्वा नियतो नियताशनः । गोसहस्रफलं पुण्यं प्राप्नोति भरतर्षभ ॥

śatasāhasrikaṁ tatra tīrthaṁ bharatasattama । tatropasparśanaṁ kr̥tvā niyato niyatāśanaḥ । gosahasraphalaṁ puṇyaṁ prāpnoti bharatarṣabha ॥

82.68MBH-3-82-68

ततो गच्छेत राजेन्द्र भर्तृस्थानमनुत्तमम् । कोटितीर्थे नरः स्नात्वा अर्चयित्वा गुहं नृप । गोसहस्रफलं विन्देत्तेजस्वी च भवेन्नरः ॥

tato gaccheta rājendra bhartr̥sthānam anuttamam । koṭitīrthe naraḥ snātvā arcayitvā guhaṁ nr̥pa । gosahasraphalaṁ vindet tejasvī ca bhaven naraḥ ॥

82.69MBH-3-82-69

ततो वाराणसीं गत्वा अर्चयित्वा वृषध्वजम् । कपिलाह्रदे नरः स्नात्वा राजसूयफलं लभेत् ॥

tato vārāṇasīṁ gatvā arcayitvā vr̥ṣadhvajam । kapilāhrade naraḥ snātvā rājasūyaphalaṁ labhet ॥

82.70MBH-3-82-70

मार्कण्डेयस्य राजेन्द्र तीर्थमासाद्य दुर्लभम् । गोमतीगङ्गयोश्चैव संगमे लोकविश्रुते । अग्निष्टोममवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥

mārkaṇḍeyasya rājendra tīrtham āsādya durlabham । gomatīgaṅgayoś caiva saṁgame lokaviśrute । agniṣṭomam avāpnoti kulaṁ caiva samuddharet ॥

82.71MBH-3-82-71

ततो गयां समासाद्य ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । अश्वमेधमवाप्नोति गमनादेव भारत ॥

tato gayāṁ samāsādya brahmacārī jitendriyaḥ । aśvamedham avāpnoti gamanād eva bhārata ॥

82.72MBH-3-82-72

तत्राक्षयवटो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । पितॄणां तत्र वै दत्तमक्षयं भवति प्रभो ॥

tatrākṣayavaṭo nāma triṣu lokeṣu viśrutaḥ । pitr̥̄ṇāṁ tatra vai dattam akṣayaṁ bhavati prabho ॥

82.73MBH-3-82-73

महानद्यामुपस्पृश्य तर्पयेत्पितृदेवताः । अक्षयान्प्राप्नुयाल्लोकान्कुलं चैव समुद्धरेत् ॥

mahānadyām upaspr̥śya tarpayet pitr̥devatāḥ । akṣayān prāpnuyāl lokān kulaṁ caiva samuddharet ॥

82.74MBH-3-82-74

ततो ब्रह्मसरो गच्छेद्धर्मारण्योपशोभितम् । पौण्डरीकमवाप्नोति प्रभातामेव शर्वरीम् ॥

tato brahmasaro gacched dharmāraṇyopaśobhitam । pauṇḍarīkam avāpnoti prabhātām eva śarvarīm ॥

82.75MBH-3-82-75

तस्मिन्सरसि राजेन्द्र ब्रह्मणो यूप उच्छ्रितः । यूपं प्रदक्षिणं कृत्वा वाजपेयफलं लभेत् ॥

tasmin sarasi rājendra brahmaṇo yūpa ucchritaḥ । yūpaṁ pradakṣiṇaṁ kr̥tvā vājapeyaphalaṁ labhet ॥

82.76MBH-3-82-76

ततो गच्छेत राजेन्द्र धेनुकां लोकविश्रुताम् । एकरात्रोषितो राजन्प्रयच्छेत्तिलधेनुकाम् । सर्वपापविशुद्धात्मा सोमलोकं व्रजेद्ध्रुवम् ॥

tato gaccheta rājendra dhenukāṁ lokaviśrutām । ekarātroṣito rājan prayacchet tiladhenukām । sarvapāpaviśuddhātmā somalokaṁ vrajed dhruvam ॥

82.77MBH-3-82-77

तत्र चिह्नं महाराज अद्यापि हि न संशयः । कपिला सह वत्सेन पर्वते विचरत्युत । सवत्सायाः पदानि स्म दृश्यन्तेऽद्यापि भारत ॥

tatra cihnaṁ mahārāja adyāpi hi na saṁśayaḥ । kapilā saha vatsena parvate vicaraty uta । savatsāyāḥ padāni sma dr̥śyante ’dyāpi bhārata ॥

82.78MBH-3-82-78

तेषूपस्पृश्य राजेन्द्र पदेषु नृपसत्तम । यत्किंचिदशुभं कर्म तत्प्रणश्यति भारत ॥

teṣūpaspr̥śya rājendra padeṣu nr̥pasattama । yat kiṁ cid aśubhaṁ karma tat praṇaśyati bhārata ॥

82.79MBH-3-82-79

ततो गृध्रवटं गच्छेत्स्थानं देवस्य धीमतः । स्नायीत भस्मना तत्र अभिगम्य वृषध्वजम् ॥

tato gr̥dhravaṭaṁ gacchet sthānaṁ devasya dhīmataḥ । snāyīta bhasmanā tatra abhigamya vr̥ṣadhvajam ॥

82.80MBH-3-82-80

ब्राह्मणेन भवेच्चीर्णं व्रतं द्वादशवार्षिकम् । इतरेषां तु वर्णानां सर्वपापं प्रणश्यति ॥

brāhmaṇena bhavec cīrṇaṁ vrataṁ dvādaśavārṣikam । itareṣāṁ tu varṇānāṁ sarvapāpaṁ praṇaśyati ॥

82.81MBH-3-82-81

गच्छेत तत उद्यन्तं पर्वतं गीतनादितम् । सावित्रं तु पदं तत्र दृश्यते भरतर्षभ ॥

gaccheta tata udyantaṁ parvataṁ gītanāditam । sāvitraṁ tu padaṁ tatra dr̥śyate bharatarṣabha ॥

82.82MBH-3-82-82

तत्र संध्यामुपासीत ब्राह्मणः संशितव्रतः । उपास्ता च भवेत्संध्या तेन द्वादशवार्षिकी ॥

tatra saṁdhyām upāsīta brāhmaṇaḥ saṁśitavrataḥ । upāstā ca bhavet saṁdhyā tena dvādaśavārṣikī ॥

82.83MBH-3-82-83

योनिद्वारं च तत्रैव विश्रुतं भरतर्षभ । तत्राभिगम्य मुच्येत पुरुषो योनिसंकरात् ॥

yonidvāraṁ ca tatraiva viśrutaṁ bharatarṣabha । tatrābhigamya mucyeta puruṣo yonisaṁkarāt ॥

82.84MBH-3-82-84

कृष्णशुक्लावुभौ पक्षौ गयायां यो वसेन्नरः । पुनात्यासप्तमं राजन्कुलं नास्त्यत्र संशयः ॥

kr̥ṣṇaśuklāv ubhau pakṣau gayāyāṁ yo vasen naraḥ । punāty āsaptamaṁ rājan kulaṁ nāsty atra saṁśayaḥ ॥

82.85MBH-3-82-85

एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोऽपि गयां व्रजेत् । यजेत वाश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सृजेत् ॥

eṣṭavyā bahavaḥ putrā yady eko ’pi gayāṁ vrajet । yajeta vāśvamedhena nīlaṁ vā vr̥ṣam utsr̥jet ॥

82.86MBH-3-82-86

ततः फल्गुं व्रजेद्राजंस्तीर्थसेवी नराधिप । अश्वमेधमवाप्नोति सिद्धिं च महतीं व्रजेत् ॥

tataḥ phalguṁ vrajed rājaṁs tīrthasevī narādhipa । aśvamedham avāpnoti siddhiṁ ca mahatīṁ vrajet ॥

82.87MBH-3-82-87

ततो गच्छेत राजेन्द्र धर्मपृष्ठं समाहितः । यत्र धर्मो महाराज नित्यमास्ते युधिष्ठिर । अभिगम्य ततस्तत्र वाजिमेधफलं लभेत् ॥

tato gaccheta rājendra dharmapr̥ṣṭhaṁ samāhitaḥ । yatra dharmo mahārāja nityam āste yudhiṣṭhira । abhigamya tatas tatra vājimedhaphalaṁ labhet ॥

82.88MBH-3-82-88

ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मणस्तीर्थमुत्तमम् । तत्रार्चयित्वा राजेन्द्र ब्रह्माणममितौजसम् । राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः ॥

tato gaccheta rājendra brahmaṇas tīrtham uttamam । tatrārcayitvā rājendra brahmāṇam amitaujasam । rājasūyāśvamedhābhyāṁ phalaṁ prāpnoti mānavaḥ ॥

82.89MBH-3-82-89

ततो राजगृहं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप । उपस्पृश्य तपोदेषु काक्षीवानिव मोदते ॥

tato rājagr̥haṁ gacchet tīrthasevī narādhipa । upaspr̥śya tapodeṣu kākṣīvān iva modate ॥

82.90MBH-3-82-90

यक्षिण्या नैत्यकं तत्र प्राश्नीत पुरुषः शुचिः । यक्षिण्यास्तु प्रसादेन मुच्यते भ्रूणहत्यया ॥

yakṣiṇyā naityakaṁ tatra prāśnīta puruṣaḥ śuciḥ । yakṣiṇyās tu prasādena mucyate bhrūṇahatyayā ॥

82.91MBH-3-82-91

मणिनागं ततो गत्वा गोसहस्रफलं लभेत् । नैत्यकं भुञ्जते यस्तु मणिनागस्य मानवः ॥

maṇināgaṁ tato gatvā gosahasraphalaṁ labhet । naityakaṁ bhuñjate yas tu maṇināgasya mānavaḥ ॥

82.92MBH-3-82-92

दष्टस्याशीविषेणापि न तस्य क्रमते विषम् । तत्रोष्य रजनीमेकां सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

daṣṭasyāśīviṣeṇāpi na tasya kramate viṣam । tatroṣya rajanīm ekāṁ sarvapāpaiḥ pramucyate ॥

82.93MBH-3-82-93

ततो गच्छेत ब्रह्मर्षेर्गौतमस्य वनं नृप । अहल्याया ह्रदे स्नात्वा व्रजेत परमां गतिम् । अभिगम्य श्रियं राजन्विन्दते श्रियमुत्तमाम् ॥

tato gaccheta brahmarṣer gautamasya vanaṁ nr̥pa । ahalyāyā hrade snātvā vrajeta paramāṁ gatim । abhigamya śriyaṁ rājan vindate śriyam uttamām ॥

82.94MBH-3-82-94

तत्रोदपानो धर्मज्ञ त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । तत्राभिषेकं कृत्वा तु वाजिमेधमवाप्नुयात् ॥

tatrodapāno dharmajña triṣu lokeṣu viśrutaḥ । tatrābhiṣekaṁ kr̥tvā tu vājimedham avāpnuyāt ॥

82.95MBH-3-82-95

जनकस्य तु राजर्षेः कूपस्त्रिदशपूजितः । तत्राभिषेकं कृत्वा तु विष्णुलोकमवाप्नुयात् ॥

janakasya tu rājarṣeḥ kūpas tridaśapūjitaḥ । tatrābhiṣekaṁ kr̥tvā tu viṣṇulokam avāpnuyāt ॥

82.96MBH-3-82-96

ततो विनशनं गच्छेत्सर्वपापप्रमोचनम् । वाजपेयमवाप्नोति सोमलोकं च गच्छति ॥

tato vinaśanaṁ gacchet sarvapāpapramocanam । vājapeyam avāpnoti somalokaṁ ca gacchati ॥

82.97MBH-3-82-97

गण्डकीं तु समासाद्य सर्वतीर्थजलोद्भवाम् । वाजपेयमवाप्नोति सूर्यलोकं च गच्छति ॥

gaṇḍakīṁ tu samāsādya sarvatīrthajalodbhavām । vājapeyam avāpnoti sūryalokaṁ ca gacchati ॥

82.98MBH-3-82-98

ततोऽधिवंश्यं धर्मज्ञ समाविश्य तपोवनम् । गुह्यकेषु महाराज मोदते नात्र संशयः ॥

tato ’dhivaṁśyaṁ dharmajña samāviśya tapovanam । guhyakeṣu mahārāja modate nātra saṁśayaḥ ॥

82.99MBH-3-82-99

कम्पनां तु समासाद्य नदीं सिद्धनिषेविताम् । पुण्डरीकमवाप्नोति सूर्यलोकं च गच्छति ॥

kampanāṁ tu samāsādya nadīṁ siddhaniṣevitām । puṇḍarīkam avāpnoti sūryalokaṁ ca gacchati ॥

82.100MBH-3-82-100

ततो विशालामासाद्य नदीं त्रैलोक्यविश्रुताम् । अग्निष्टोममवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥

tato viśālām āsādya nadīṁ trailokyaviśrutām । agniṣṭomam avāpnoti svargalokaṁ ca gacchati ॥

82.101MBH-3-82-101

अथ माहेश्वरीं धारां समासाद्य नराधिप । अश्वमेधमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥

atha māheśvarīṁ dhārāṁ samāsādya narādhipa । aśvamedham avāpnoti kulaṁ caiva samuddharet ॥

82.102MBH-3-82-102

दिवौकसां पुष्करिणीं समासाद्य नरः शुचिः । न दुर्गतिमवाप्नोति वाजपेयं च विन्दति ॥

divaukasāṁ puṣkariṇīṁ samāsādya naraḥ śuciḥ । na durgatim avāpnoti vājapeyaṁ ca vindati ॥

82.103MBH-3-82-103

महेश्वरपदं गच्छेद्ब्रह्मचारी समाहितः । महेश्वरपदे स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत् ॥

maheśvarapadaṁ gacched brahmacārī samāhitaḥ । maheśvarapade snātvā vājimedhaphalaṁ labhet ॥

82.104MBH-3-82-104

तत्र कोटिस्तु तीर्थानां विश्रुता भरतर्षभ । कूर्मरूपेण राजेन्द्र असुरेण दुरात्मना । ह्रियमाणाहृता राजन्विष्णुना प्रभविष्णुना ॥

tatra koṭis tu tīrthānāṁ viśrutā bharatarṣabha । kūrmarūpeṇa rājendra asureṇa durātmanā । hriyamāṇāhr̥tā rājan viṣṇunā prabhaviṣṇunā ॥

82.105MBH-3-82-105

तत्राभिषेकं कुर्वाणस्तीर्थकोट्यां युधिष्ठिर । पुण्डरीकमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ॥

tatrābhiṣekaṁ kurvāṇas tīrthakoṭyāṁ yudhiṣṭhira । puṇḍarīkam avāpnoti viṣṇulokaṁ ca gacchati ॥

82.106MBH-3-82-106

ततो गच्छेत राजेन्द्र स्थानं नारायणस्य तु । सदा संनिहितो यत्र हरिर्वसति भारत । शालग्राम इति ख्यातो विष्णोरद्भुतकर्मणः ॥

tato gaccheta rājendra sthānaṁ nārāyaṇasya tu । sadā saṁnihito yatra harir vasati bhārata । śālagrāma iti khyāto viṣṇor adbhutakarmaṇaḥ ॥

82.107MBH-3-82-107

अभिगम्य त्रिलोकेशं वरदं विष्णुमव्ययम् । अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ॥

abhigamya trilokeśaṁ varadaṁ viṣṇum avyayam । aśvamedham avāpnoti viṣṇulokaṁ ca gacchati ॥

82.108MBH-3-82-108

तत्रोदपानो धर्मज्ञ सर्वपापप्रमोचनः । समुद्रास्तत्र चत्वारः कूपे संनिहिताः सदा । तत्रोपस्पृश्य राजेन्द्र न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥

tatrodapāno dharmajña sarvapāpapramocanaḥ । samudrās tatra catvāraḥ kūpe saṁnihitāḥ sadā । tatropaspr̥śya rājendra na durgatim avāpnuyāt ॥

82.109MBH-3-82-109

अभिगम्य महादेवं वरदं विष्णुमव्ययम् । विराजति यथा सोम ऋणैर्मुक्तो युधिष्ठिर ॥

abhigamya mahādevaṁ varadaṁ viṣṇum avyayam । virājati yathā soma r̥ṇair mukto yudhiṣṭhira ॥

82.110MBH-3-82-110

जातिस्मर उपस्पृश्य शुचिः प्रयतमानसः । जातिस्मरत्वं प्राप्नोति स्नात्वा तत्र न संशयः ॥

jātismara upaspr̥śya śuciḥ prayatamānasaḥ । jātismaratvaṁ prāpnoti snātvā tatra na saṁśayaḥ ॥

82.111MBH-3-82-111

वटेश्वरपुरं गत्वा अर्चयित्वा तु केशवम् । ईप्सिताँल्लभते कामानुपवासान्न संशयः ॥

vaṭeśvarapuraṁ gatvā arcayitvā tu keśavam । īpsitām̐l labhate kāmān upavāsān na saṁśayaḥ ॥

82.112MBH-3-82-112

ततस्तु वामनं गत्वा सर्वपापप्रमोचनम् । अभिवाद्य हरिं देवं न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥

tatas tu vāmanaṁ gatvā sarvapāpapramocanam । abhivādya hariṁ devaṁ na durgatim avāpnuyāt ॥

82.113MBH-3-82-113

भरतस्याश्रमं गत्वा सर्वपापप्रमोचनम् । कौशिकीं तत्र सेवेत महापातकनाशिनीम् । राजसूयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥

bharatasyāśramaṁ gatvā sarvapāpapramocanam । kauśikīṁ tatra seveta mahāpātakanāśinīm । rājasūyasya yajñasya phalaṁ prāpnoti mānavaḥ ॥

82.114MBH-3-82-114

ततो गच्छेत धर्मज्ञ चम्पकारण्यमुत्तमम् । तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् ॥

tato gaccheta dharmajña campakāraṇyam uttamam । tatroṣya rajanīm ekāṁ gosahasraphalaṁ labhet ॥

82.115MBH-3-82-115

अथ ज्येष्ठिलमासाद्य तीर्थं परमसंमतम् । उपोष्य रजनीमेकामग्निष्टोमफलं लभेत् ॥

atha jyeṣṭhilam āsādya tīrthaṁ paramasaṁmatam । upoṣya rajanīm ekām agniṣṭomaphalaṁ labhet ॥

82.116MBH-3-82-116

तत्र विश्वेश्वरं दृष्ट्वा देव्या सह महाद्युतिम् । मित्रावरुणयोर्लोकानाप्नोति पुरुषर्षभ ॥

tatra viśveśvaraṁ dr̥ṣṭvā devyā saha mahādyutim । mitrāvaruṇayor lokān āpnoti puruṣarṣabha ॥

82.117MBH-3-82-117

कन्यासंवेद्यमासाद्य नियतो नियताशनः । मनोः प्रजापतेर्लोकानाप्नोति भरतर्षभ ॥

kanyāsaṁvedyam āsādya niyato niyatāśanaḥ । manoḥ prajāpater lokān āpnoti bharatarṣabha ॥

82.118MBH-3-82-118

कन्यायां ये प्रयच्छन्ति पानमन्नं च भारत । तदक्षयमिति प्राहुरृषयः संशितव्रताः ॥

kanyāyāṁ ye prayacchanti pānam annaṁ ca bhārata । tad akṣayam iti prāhur r̥ṣayaḥ saṁśitavratāḥ ॥

82.119MBH-3-82-119

निश्चीरां च समासाद्य त्रिषु लोकेषु विश्रुताम् । अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ॥

niścīrāṁ ca samāsādya triṣu lokeṣu viśrutām । aśvamedham avāpnoti viṣṇulokaṁ ca gacchati ॥

82.120MBH-3-82-120

ये तु दानं प्रयच्छन्ति निश्चीरासंगमे नराः । ते यान्ति नरशार्दूल ब्रह्मलोकं न संशयः ॥

ye tu dānaṁ prayacchanti niścīrāsaṁgame narāḥ । te yānti naraśārdūla brahmalokaṁ na saṁśayaḥ ॥

82.121MBH-3-82-121

तत्राश्रमो वसिष्ठस्य त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । तत्राभिषेकं कुर्वाणो वाजपेयमवाप्नुयात् ॥

tatrāśramo vasiṣṭhasya triṣu lokeṣu viśrutaḥ । tatrābhiṣekaṁ kurvāṇo vājapeyam avāpnuyāt ॥

82.122MBH-3-82-122

देवकूटं समासाद्य ब्रह्मर्षिगणसेवितम् । अश्वमेधमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥

devakūṭaṁ samāsādya brahmarṣigaṇasevitam । aśvamedham avāpnoti kulaṁ caiva samuddharet ॥

82.123MBH-3-82-123

ततो गच्छेत राजेन्द्र कौशिकस्य मुनेर्ह्रदम् । यत्र सिद्धिं परां प्राप्तो विश्वामित्रोऽथ कौशिकः ॥

tato gaccheta rājendra kauśikasya muner hradam । yatra siddhiṁ parāṁ prāpto viśvāmitro ’tha kauśikaḥ ॥

82.124MBH-3-82-124

तत्र मासं वसेद्वीर कौशिक्यां भरतर्षभ । अश्वमेधस्य यत्पुण्यं तन्मासेनाधिगच्छति ॥

tatra māsaṁ vased vīra kauśikyāṁ bharatarṣabha । aśvamedhasya yat puṇyaṁ tan māsenādhigacchati ॥

82.125MBH-3-82-125

सर्वतीर्थवरे चैव यो वसेत महाह्रदे । न दुर्गतिमवाप्नोति विन्देद्बहु सुवर्णकम् ॥

sarvatīrthavare caiva yo vaseta mahāhrade । na durgatim avāpnoti vinded bahu suvarṇakam ॥

82.126MBH-3-82-126

कुमारमभिगत्वा च वीराश्रमनिवासिनम् । अश्वमेधमवाप्नोति नरो नास्त्यत्र संशयः ॥

kumāram abhigatvā ca vīrāśramanivāsinam । aśvamedham avāpnoti naro nāsty atra saṁśayaḥ ॥

82.127MBH-3-82-127

अग्निधारां समासाद्य त्रिषु लोकेषु विश्रुताम् । अग्निष्टोममवाप्नोति न च स्वर्गान्निवर्तते ॥

agnidhārāṁ samāsādya triṣu lokeṣu viśrutām । agniṣṭomam avāpnoti na ca svargān nivartate ॥

82.128MBH-3-82-128

पितामहसरो गत्वा शैलराजप्रतिष्ठितम् । तत्राभिषेकं कुर्वाणो अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥

pitāmahasaro gatvā śailarājapratiṣṭhitam । tatrābhiṣekaṁ kurvāṇo agniṣṭomaphalaṁ labhet ॥

82.129MBH-3-82-129

पितामहस्य सरसः प्रस्रुता लोकपावनी । कुमारधारा तत्रैव त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥

pitāmahasya sarasaḥ prasrutā lokapāvanī । kumāradhārā tatraiva triṣu lokeṣu viśrutā ॥

82.130MBH-3-82-130

यत्र स्नात्वा कृतार्थोऽस्मीत्यात्मानमवगच्छति । षष्ठकालोपवासेन मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥

yatra snātvā kr̥tārtho ’smīty ātmānam avagacchati । ṣaṣṭhakālopavāsena mucyate brahmahatyayā ॥

82.131MBH-3-82-131

शिखरं वै महादेव्या गौर्यास्त्रैलोक्यविश्रुतम् । समारुह्य नरः श्राद्धः स्तनकुण्डेषु संविशेत् ॥

śikharaṁ vai mahādevyā gauryās trailokyaviśrutam । samāruhya naraḥ śrāddhaḥ stanakuṇḍeṣu saṁviśet ॥

82.132MBH-3-82-132

तत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवार्चने रतः । हयमेधमवाप्नोति शक्रलोकं च गच्छति ॥

tatrābhiṣekaṁ kurvāṇaḥ pitr̥devārcane rataḥ । hayamedham avāpnoti śakralokaṁ ca gacchati ॥

82.133MBH-3-82-133

ताम्रारुणं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः । अश्वमेधमवाप्नोति शक्रलोकं च गच्छति ॥

tāmrāruṇaṁ samāsādya brahmacārī samāhitaḥ । aśvamedham avāpnoti śakralokaṁ ca gacchati ॥

82.134MBH-3-82-134

नन्दिन्यां च समासाद्य कूपं त्रिदशसेवितम् । नरमेधस्य यत्पुण्यं तत्प्राप्नोति कुरूद्वह ॥

nandinyāṁ ca samāsādya kūpaṁ tridaśasevitam । naramedhasya yat puṇyaṁ tat prāpnoti kurūdvaha ॥

82.135MBH-3-82-135

कालिकासंगमे स्नात्वा कौशिक्यारुणयोर्यतः । त्रिरात्रोपोषितो विद्वान्सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

kālikāsaṁgame snātvā kauśikyāruṇayor yataḥ । trirātropoṣito vidvān sarvapāpaiḥ pramucyate ॥

82.136MBH-3-82-136

उर्वशीतीर्थमासाद्य ततः सोमाश्रमं बुधः । कुम्भकर्णाश्रमे स्नात्वा पूज्यते भुवि मानवः ॥

urvaśītīrtham āsādya tataḥ somāśramaṁ budhaḥ । kumbhakarṇāśrame snātvā pūjyate bhuvi mānavaḥ ॥

82.137MBH-3-82-137

स्नात्वा कोकामुखे पुण्ये ब्रह्मचारी यतव्रतः । जातिस्मरत्वं प्राप्नोति दृष्टमेतत्पुरातने ॥

snātvā kokāmukhe puṇye brahmacārī yatavrataḥ । jātismaratvaṁ prāpnoti dr̥ṣṭam etat purātane ॥

82.138MBH-3-82-138

सकृन्नन्दां समासाद्य कृतात्मा भवति द्विजः । सर्वपापविशुद्धात्मा शक्रलोकं च गच्छति ॥

sakr̥n nandāṁ samāsādya kr̥tātmā bhavati dvijaḥ । sarvapāpaviśuddhātmā śakralokaṁ ca gacchati ॥

82.139MBH-3-82-139

ऋषभद्वीपमासाद्य सेव्यं क्रौञ्चनिषूदनम् । सरस्वत्यामुपस्पृश्य विमानस्थो विराजते ॥

r̥ṣabhadvīpam āsādya sevyaṁ krauñcaniṣūdanam । sarasvatyām upaspr̥śya vimānastho virājate ॥

82.140MBH-3-82-140

औद्दालकं महाराज तीर्थं मुनिनिषेवितम् । तत्राभिषेकं कुर्वीत सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

auddālakaṁ mahārāja tīrthaṁ muniniṣevitam । tatrābhiṣekaṁ kurvīta sarvapāpaiḥ pramucyate ॥

82.141MBH-3-82-141

धर्मतीर्थं समासाद्य पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम् । वाजपेयमवाप्नोति नरो नास्त्यत्र संशयः ॥

dharmatīrthaṁ samāsādya puṇyaṁ brahmarṣisevitam । vājapeyam avāpnoti naro nāsty atra saṁśayaḥ ॥

82.142MBH-3-82-142

तथा चम्पां समासाद्य भागीरथ्यां कृतोदकः । दण्डार्कमभिगम्यैव गोसहस्रफलं लभेत् ॥

tathā campāṁ samāsādya bhāgīrathyāṁ kr̥todakaḥ । daṇḍārkam abhigamyaiva gosahasraphalaṁ labhet ॥

82.143MBH-3-82-143

लवेडिकां ततो गच्छेत्पुण्यां पुण्योपसेविताम् । वाजपेयमवाप्नोति विमानस्थश्च पूज्यते ॥

laveḍikāṁ tato gacchet puṇyāṁ puṇyopasevitām । vājapeyam avāpnoti vimānasthaś ca pūjyate ॥