Who speaks here संजय saṃjaya
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §23–25 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
संजय उवाच । यथार्हसे पाण्डव तत्तथैव; कुरून्कुरुश्रेष्ठ जनं च पृच्छसि । अनामयास्तात मनस्विनस्ते; कुरुश्रेष्ठान्पृच्छसि पार्थ यांस्त्वम् ॥
saṁjaya uvāca । yathārhase pāṇḍava tat tathaiva; kurūn kuruśreṣṭha janaṁ ca pr̥cchasi । anāmayās tāta manasvinas te; kuruśreṣṭhān pr̥cchasi pārtha yāṁs tvam ॥
सन्त्येव वृद्धाः साधवो धार्तराष्ट्रे; सन्त्येव पापाः पाण्डव तस्य विद्धि । दद्याद्रिपोश्चापि हि धार्तराष्ट्रः; कुतो दायाँल्लोपयेद्ब्राह्मणानाम् ॥
santy eva vr̥ddhāḥ sādhavo dhārtarāṣṭre; santy eva pāpāḥ pāṇḍava tasya viddhi । dadyād ripoś cāpi hi dhārtarāṣṭraḥ; kuto dāyām̐l lopayed brāhmaṇānām ॥
यद्युष्माकं वर्ततेऽसौ न धर्म्य;मद्रुग्धेषु द्रुग्धवत्तन्न साधु । मित्रध्रुक्स्याद्धृतराष्ट्रः सपुत्रो; युष्मान्द्विषन्साधुवृत्तानसाधुः ॥
yad yuṣmākaṁ vartate ’sau na dharmyam; adrugdheṣu drugdhavat tan na sādhu । mitradhruk syād dhr̥tarāṣṭraḥ saputro; yuṣmān dviṣan sādhuvr̥ttān asādhuḥ ॥
न चानुजानाति भृशं च तप्यते; शोचत्यन्तः स्थविरोऽजातशत्रो । शृणोति हि ब्राह्मणानां समेत्य; मित्रद्रोहः पातकेभ्यो गरीयान् ॥
na cānujānāti bhr̥śaṁ ca tapyate; śocaty antaḥ sthaviro ’jātaśatro । śr̥ṇoti hi brāhmaṇānāṁ sametya; mitradrohaḥ pātakebhyo garīyān ॥
स्मरन्ति तुभ्यं नरदेव संगमे; युद्धे च जिष्णोश्च युधां प्रणेतुः । समुत्कृष्टे दुन्दुभिशङ्खशब्दे; गदापाणिं भीमसेनं स्मरन्ति ॥
smaranti tubhyaṁ naradeva saṁgame; yuddhe ca jiṣṇoś ca yudhāṁ praṇetuḥ । samutkr̥ṣṭe dundubhiśaṅkhaśabde; gadāpāṇiṁ bhīmasenaṁ smaranti ॥
माद्रीसुतौ चापि रणाजिमध्ये; सर्वा दिशः संपतन्तौ स्मरन्ति । सेनां वर्षन्तौ शरवर्षैरजस्रं; महारथौ समरे दुष्प्रकम्प्यौ ॥
mādrīsutau cāpi raṇājimadhye; sarvā diśaḥ saṁpatantau smaranti । senāṁ varṣantau śaravarṣair ajasraṁ; mahārathau samare duṣprakampyau ॥
न त्वेव मन्ये पुरुषस्य राज;न्ननागतं ज्ञायते यद्भविष्यम् । त्वं चेदिमं सर्वधर्मोपपन्नः; प्राप्तः क्लेशं पाण्डव कृच्छ्ररूपम् ॥
na tv eva manye puruṣasya rājann; anāgataṁ jñāyate yad bhaviṣyam । tvaṁ ced imaṁ sarvadharmopapannaḥ; prāptaḥ kleśaṁ pāṇḍava kr̥cchrarūpam ॥
त्वमेवैतत्सर्वमतश्च भूयः; समीकुर्याः प्रज्ञयाजातशत्रो । न कामार्थं संत्यजेयुर्हि धर्मं; पाण्डोः सुताः सर्व एवेन्द्रकल्पाः ॥
tvam evaitat sarvam ataś ca bhūyaḥ; samīkuryāḥ prajñayājātaśatro । na kāmārthaṁ saṁtyajeyur hi dharmaṁ; pāṇḍoḥ sutāḥ sarva evendrakalpāḥ ॥
त्वमेवैतत्प्रज्ञयाजातशत्रो; शमं कुर्या येन शर्माप्नुयुस्ते । धार्तराष्ट्राः पाण्डवाः सृञ्जयाश्च; ये चाप्यन्ये पार्थिवाः संनिविष्टाः ॥
tvam evaitat prajñayājātaśatro; śamaṁ kuryā yena śarmāpnuyus te । dhārtarāṣṭrāḥ pāṇḍavāḥ sr̥ñjayāś ca; ye cāpy anye pārthivāḥ saṁniviṣṭāḥ ॥
यन्माब्रवीद्धृतराष्ट्रो निशाया;मजातशत्रो वचनं पिता ते । सहामात्यः सहपुत्रश्च राज;न्समेत्य तां वाचमिमां निबोध ॥
yan mābravīd dhr̥tarāṣṭro niśāyām; ajātaśatro vacanaṁ pitā te । sahāmātyaḥ sahaputraś ca rājan; sametya tāṁ vācam imāṁ nibodha ॥