Udyoga Parva · Adhyaya 5.167

Adhyāya 167

अध्यायः 167

Who speaks here भीष्म bhīṣma

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §171–173 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
167.1MBH-5-167-1

भीष्म उवाच । द्रौपदेया महाराज सर्वे पञ्च महारथाः । वैराटिरुत्तरश्चैव रथो मम महान्मतः ॥

bhīṣma uvāca । draupadeyā mahārāja sarve pañca mahārathāḥ । vairāṭir uttaraś caiva ratho mama mahān mataḥ ॥

167.2MBH-5-167-2

अभिमन्युर्महाराज रथयूथपयूथपः । समः पार्थेन समरे वासुदेवेन वा भवेत् ॥

abhimanyur mahārāja rathayūthapayūthapaḥ । samaḥ pārthena samare vāsudevena vā bhavet ॥

167.3MBH-5-167-3

लघ्वस्त्रश्चित्रयोधी च मनस्वी दृढविक्रमः । संस्मरन्वै परिक्लेशं स्वपितुर्विक्रमिष्यति ॥

laghv astraś citrayodhī ca manasvī dr̥ḍhavikramaḥ । saṁsmaran vai parikleśaṁ svapitur vikramiṣyati ॥

167.4MBH-5-167-4

सात्यकिर्माधवः शूरो रथयूथपयूथपः । एष वृष्णिप्रवीराणाममर्षी जितसाध्वसः ॥

sātyakir mādhavaḥ śūro rathayūthapayūthapaḥ । eṣa vr̥ṣṇipravīrāṇām amarṣī jitasādhvasaḥ ॥

167.5MBH-5-167-5

उत्तमौजास्तथा राजन्रथो मम महान्मतः । युधामन्युश्च विक्रान्तो रथोदारो नरर्षभः ॥

uttamaujās tathā rājan ratho mama mahān mataḥ । yudhāmanyuś ca vikrānto rathodāro nararṣabhaḥ ॥

167.6MBH-5-167-6

एतेषां बहुसाहस्रा रथा नागा हयास्तथा । योत्स्यन्ते ते तनुं त्यक्त्वा कुन्तीपुत्रप्रियेप्सया ॥

eteṣāṁ bahusāhasrā rathā nāgā hayās tathā । yotsyante te tanuṁ tyaktvā kuntīputrapriyepsayā ॥

167.7MBH-5-167-7

पाण्डवैः सह राजेन्द्र तव सेनासु भारत । अग्निमारुतवद्राजन्नाह्वयन्तः परस्परम् ॥

pāṇḍavaiḥ saha rājendra tava senāsu bhārata । agnimārutavad rājann āhvayantaḥ parasparam ॥

167.8MBH-5-167-8

अजेयौ समरे वृद्धौ विराटद्रुपदावुभौ । महारथौ महावीर्यौ मतौ मे पुरुषर्षभौ ॥

ajeyau samare vr̥ddhau virāṭadrupadāv ubhau । mahārathau mahāvīryau matau me puruṣarṣabhau ॥

167.9MBH-5-167-9

वयोवृद्धावपि तु तौ क्षत्रधर्मपरायणौ । यतिष्येते परं शक्त्या स्थितौ वीरगते पथि ॥

vayovr̥ddhāv api tu tau kṣatradharmaparāyaṇau । yatiṣyete paraṁ śaktyā sthitau vīragate pathi ॥

167.10MBH-5-167-10

संबन्धकेन राजेन्द्र तौ तु वीर्यबलान्वयात् । आर्यवृत्तौ महेष्वासौ स्नेहपाशसितावुभौ ॥

saṁbandhakena rājendra tau tu vīryabalānvayāt । āryavr̥ttau maheṣvāsau snehapāśasitāv ubhau ॥

167.11MBH-5-167-11

कारणं प्राप्य तु नराः सर्व एव महाभुजाः । शूरा वा कातरा वापि भवन्ति नरपुंगव ॥

kāraṇaṁ prāpya tu narāḥ sarva eva mahābhujāḥ । śūrā vā kātarā vāpi bhavanti narapuṁgava ॥

167.12MBH-5-167-12

एकायनगतावेतौ पार्थेन दृढभक्तिकौ । त्यक्त्वा प्राणान्परं शक्त्या घटितारौ नराधिप ॥

ekāyanagatāv etau pārthena dr̥ḍhabhaktikau । tyaktvā prāṇān paraṁ śaktyā ghaṭitārau narādhipa ॥

167.13MBH-5-167-13

पृथगक्षौहिणीभ्यां तावुभौ संयति दारुणौ । संबन्धिभावं रक्षन्तौ महत्कर्म करिष्यतः ॥

pr̥thag akṣauhiṇībhyāṁ tāv ubhau saṁyati dāruṇau । saṁbandhibhāvaṁ rakṣantau mahat karma kariṣyataḥ ॥

167.14MBH-5-167-14

लोकवीरौ महेष्वासौ त्यक्तात्मानौ च भारत । प्रत्ययं परिरक्षन्तौ महत्कर्म करिष्यतः ॥

lokavīrau maheṣvāsau tyaktātmānau ca bhārata । pratyayaṁ parirakṣantau mahat karma kariṣyataḥ ॥