भीष्म उवाच । द्रौपदेया महाराज सर्वे पञ्च महारथाः । वैराटिरुत्तरश्चैव रथो मम महान्मतः ॥
bhīṣma uvāca । draupadeyā mahārāja sarve pañca mahārathāḥ । vairāṭir uttaraś caiva ratho mama mahān mataḥ ॥
Who speaks here भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §171–173 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
भीष्म उवाच । द्रौपदेया महाराज सर्वे पञ्च महारथाः । वैराटिरुत्तरश्चैव रथो मम महान्मतः ॥
bhīṣma uvāca । draupadeyā mahārāja sarve pañca mahārathāḥ । vairāṭir uttaraś caiva ratho mama mahān mataḥ ॥
अभिमन्युर्महाराज रथयूथपयूथपः । समः पार्थेन समरे वासुदेवेन वा भवेत् ॥
abhimanyur mahārāja rathayūthapayūthapaḥ । samaḥ pārthena samare vāsudevena vā bhavet ॥
लघ्वस्त्रश्चित्रयोधी च मनस्वी दृढविक्रमः । संस्मरन्वै परिक्लेशं स्वपितुर्विक्रमिष्यति ॥
laghv astraś citrayodhī ca manasvī dr̥ḍhavikramaḥ । saṁsmaran vai parikleśaṁ svapitur vikramiṣyati ॥
सात्यकिर्माधवः शूरो रथयूथपयूथपः । एष वृष्णिप्रवीराणाममर्षी जितसाध्वसः ॥
sātyakir mādhavaḥ śūro rathayūthapayūthapaḥ । eṣa vr̥ṣṇipravīrāṇām amarṣī jitasādhvasaḥ ॥
उत्तमौजास्तथा राजन्रथो मम महान्मतः । युधामन्युश्च विक्रान्तो रथोदारो नरर्षभः ॥
uttamaujās tathā rājan ratho mama mahān mataḥ । yudhāmanyuś ca vikrānto rathodāro nararṣabhaḥ ॥
एतेषां बहुसाहस्रा रथा नागा हयास्तथा । योत्स्यन्ते ते तनुं त्यक्त्वा कुन्तीपुत्रप्रियेप्सया ॥
eteṣāṁ bahusāhasrā rathā nāgā hayās tathā । yotsyante te tanuṁ tyaktvā kuntīputrapriyepsayā ॥
पाण्डवैः सह राजेन्द्र तव सेनासु भारत । अग्निमारुतवद्राजन्नाह्वयन्तः परस्परम् ॥
pāṇḍavaiḥ saha rājendra tava senāsu bhārata । agnimārutavad rājann āhvayantaḥ parasparam ॥
अजेयौ समरे वृद्धौ विराटद्रुपदावुभौ । महारथौ महावीर्यौ मतौ मे पुरुषर्षभौ ॥
ajeyau samare vr̥ddhau virāṭadrupadāv ubhau । mahārathau mahāvīryau matau me puruṣarṣabhau ॥
वयोवृद्धावपि तु तौ क्षत्रधर्मपरायणौ । यतिष्येते परं शक्त्या स्थितौ वीरगते पथि ॥
vayovr̥ddhāv api tu tau kṣatradharmaparāyaṇau । yatiṣyete paraṁ śaktyā sthitau vīragate pathi ॥
संबन्धकेन राजेन्द्र तौ तु वीर्यबलान्वयात् । आर्यवृत्तौ महेष्वासौ स्नेहपाशसितावुभौ ॥
saṁbandhakena rājendra tau tu vīryabalānvayāt । āryavr̥ttau maheṣvāsau snehapāśasitāv ubhau ॥
कारणं प्राप्य तु नराः सर्व एव महाभुजाः । शूरा वा कातरा वापि भवन्ति नरपुंगव ॥
kāraṇaṁ prāpya tu narāḥ sarva eva mahābhujāḥ । śūrā vā kātarā vāpi bhavanti narapuṁgava ॥
एकायनगतावेतौ पार्थेन दृढभक्तिकौ । त्यक्त्वा प्राणान्परं शक्त्या घटितारौ नराधिप ॥
ekāyanagatāv etau pārthena dr̥ḍhabhaktikau । tyaktvā prāṇān paraṁ śaktyā ghaṭitārau narādhipa ॥
पृथगक्षौहिणीभ्यां तावुभौ संयति दारुणौ । संबन्धिभावं रक्षन्तौ महत्कर्म करिष्यतः ॥
pr̥thag akṣauhiṇībhyāṁ tāv ubhau saṁyati dāruṇau । saṁbandhibhāvaṁ rakṣantau mahat karma kariṣyataḥ ॥
लोकवीरौ महेष्वासौ त्यक्तात्मानौ च भारत । प्रत्ययं परिरक्षन्तौ महत्कर्म करिष्यतः ॥
lokavīrau maheṣvāsau tyaktātmānau ca bhārata । pratyayaṁ parirakṣantau mahat karma kariṣyataḥ ॥