159.1MBH-5-159-1
संजय उवाच । उलूकस्त्वर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् । आशीविषमिव क्रुद्धं तुदन्वाक्यशलाकया ॥
saṁjaya uvāca । ulūkas tv arjunaṁ bhūyo yathoktaṁ vākyam abravīt । āśīviṣam iva kruddhaṁ tudan vākyaśalākayā ॥
Udyoga Parva · Adhyaya 5.159
Adhyāya 159
अध्यायः 159
Who speaks here संजय saṃjaya
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §162–164 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
159.2MBH-5-159-2
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रुषिताः पाण्डवा भृशम् । प्रागेव भृशसंक्रुद्धाः कैतव्येन प्रधर्षिताः ॥
tasya tad vacanaṁ śrutvā ruṣitāḥ pāṇḍavā bhr̥śam । prāg eva bhr̥śasaṁkruddhāḥ kaitavyena pradharṣitāḥ ॥
159.3MBH-5-159-3
नासनेष्ववतिष्ठन्त बाहूंश्चैव विचिक्षिपुः । आशीविषा इव क्रुद्धा वीक्षां चक्रुः परस्परम् ॥
nāsaneṣv avatiṣṭhanta bāhūṁś caiva vicikṣipuḥ । āśīviṣā iva kruddhā vīkṣāṁ cakruḥ parasparam ॥
159.4MBH-5-159-4
अवाक्शिरा भीमसेनः समुदैक्षत केशवम् । नेत्राभ्यां लोहितान्ताभ्यामाशीविष इव श्वसन् ॥
avākśirā bhīmasenaḥ samudaikṣata keśavam । netrābhyāṁ lohitāntābhyām āśīviṣa iva śvasan ॥
159.5MBH-5-159-5
आर्तं वातात्मजं दृष्ट्वा क्रोधेनाभिहतं भृशम् । उत्स्मयन्निव दाशार्हः कैतव्यं प्रत्यभाषत ॥
ārtaṁ vātātmajaṁ dr̥ṣṭvā krodhenābhihataṁ bhr̥śam । utsmayann iva dāśārhaḥ kaitavyaṁ pratyabhāṣata ॥
159.6MBH-5-159-6
प्रयाहि शीघ्रं कैतव्य ब्रूयाश्चैव सुयोधनम् । श्रुतं वाक्यं गृहीतोऽर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत् ॥
prayāhi śīghraṁ kaitavya brūyāś caiva suyodhanam । śrutaṁ vākyaṁ gr̥hīto ’rtho mataṁ yat te tathāstu tat ॥
159.7MBH-5-159-7
मद्वचश्चापि भूयस्ते वक्तव्यः स सुयोधनः । श्व इदानीं प्रदृश्येथाः पुरुषो भव दुर्मते ॥
madvacaś cāpi bhūyas te vaktavyaḥ sa suyodhanaḥ । śva idānīṁ pradr̥śyethāḥ puruṣo bhava durmate ॥
159.8MBH-5-159-8
मन्यसे यच्च मूढ त्वं न योत्स्यति जनार्दनः । सारथ्येन वृतः पार्थैरिति त्वं न बिभेषि च ॥
manyase yac ca mūḍha tvaṁ na yotsyati janārdanaḥ । sārathyena vr̥taḥ pārthair iti tvaṁ na bibheṣi ca ॥
159.9MBH-5-159-9
जघन्यकालमप्येतद्भवेद्यत्सर्वपार्थिवान् । निर्दहेयमहं क्रोधात्तृणानीव हुताशनः ॥
jaghanyakālam apy etad bhaved yat sarvapārthivān । nirdaheyam ahaṁ krodhāt tr̥ṇānīva hutāśanaḥ ॥
159.10MBH-5-159-10
युधिष्ठिरनियोगात्तु फल्गुनस्य महात्मनः । करिष्ये युध्यमानस्य सारथ्यं विदितात्मनः ॥
yudhiṣṭhiraniyogāt tu phalgunasya mahātmanaḥ । kariṣye yudhyamānasya sārathyaṁ viditātmanaḥ ॥
159.11MBH-5-159-11
यद्युत्पतसि लोकांस्त्रीन्यद्याविशसि भूतलम् । तत्र तत्रार्जुनरथं प्रभाते द्रक्ष्यसेऽग्रतः ॥
yady utpatasi lokāṁs trīn yady āviśasi bhūtalam । tatra tatrārjunarathaṁ prabhāte drakṣyase ’grataḥ ॥
159.12MBH-5-159-12
यच्चापि भीमसेनस्य मन्यसे मोघगर्जितम् । दुःशासनस्य रुधिरं पीतमित्यवधार्यताम् ॥
yac cāpi bhīmasenasya manyase moghagarjitam । duḥśāsanasya rudhiraṁ pītam ity avadhāryatām ॥
159.13MBH-5-159-13
न त्वां समीक्षते पार्थो नापि राजा युधिष्ठिरः । न भीमसेनो न यमौ प्रतिकूलप्रभाषिणम् ॥
na tvāṁ samīkṣate pārtho nāpi rājā yudhiṣṭhiraḥ । na bhīmaseno na yamau pratikūlaprabhāṣiṇam ॥