वैशंपायन उवाच । धृतराष्ट्रवचः श्रुत्वा भीष्मद्रोणौ समर्थ्य तौ । दुर्योधनमिदं वाक्यमूचतुः शासनातिगम् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । dhr̥tarāṣṭravacaḥ śrutvā bhīṣmadroṇau samarthya tau । duryodhanam idaṁ vākyam ūcatuḥ śāsanātigam ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §125–127 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । धृतराष्ट्रवचः श्रुत्वा भीष्मद्रोणौ समर्थ्य तौ । दुर्योधनमिदं वाक्यमूचतुः शासनातिगम् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । dhr̥tarāṣṭravacaḥ śrutvā bhīṣmadroṇau samarthya tau । duryodhanam idaṁ vākyam ūcatuḥ śāsanātigam ॥
यावत्कृष्णावसंनद्धौ यावत्तिष्ठति गाण्डिवम् । यावद्धौम्यो न सेनाग्नौ जुहोतीह द्विषद्बलम् ॥
yāvat kr̥ṣṇāv asaṁnaddhau yāvat tiṣṭhati gāṇḍivam । yāvad dhaumyo na senāgnau juhotīha dviṣadbalam ॥
यावन्न प्रेक्षते क्रुद्धः सेनां तव युधिष्ठिरः । ह्रीनिषेधो महेष्वासस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥
yāvan na prekṣate kruddhaḥ senāṁ tava yudhiṣṭhiraḥ । hrīniṣedho maheṣvāsas tāvac chāmyatu vaiśasam ॥
यावन्न दृश्यते पार्थः स्वेष्वनीकेष्ववस्थितः । भीमसेनो महेष्वासस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥
yāvan na dr̥śyate pārthaḥ sveṣv anīkeṣv avasthitaḥ । bhīmaseno maheṣvāsas tāvac chāmyatu vaiśasam ॥
यावन्न चरते मार्गान्पृतनामभिहर्षयन् । यावन्न शातयत्याजौ शिरांसि गजयोधिनाम् ॥
yāvan na carate mārgān pr̥tanām abhiharṣayan । yāvan na śātayaty ājau śirāṁsi gajayodhinām ॥
गदया वीरघातिन्या फलानीव वनस्पतेः । कालेन परिपक्वानि तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥
gadayā vīraghātinyā phalānīva vanaspateḥ । kālena paripakvāni tāvac chāmyatu vaiśasam ॥
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः । विराटश्च शिखण्डी च शैशुपालिश्च दंशिताः ॥
nakulaḥ sahadevaś ca dhr̥ṣṭadyumnaś ca pārṣataḥ । virāṭaś ca śikhaṇḍī ca śaiśupāliś ca daṁśitāḥ ॥
यावन्न प्रविशन्त्येते नक्रा इव महार्णवम् । कृतास्त्राः क्षिप्रमस्यन्तस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥
yāvan na praviśanty ete nakrā iva mahārṇavam । kr̥tāstrāḥ kṣipram asyantas tāvac chāmyatu vaiśasam ॥
यावन्न सुकुमारेषु शरीरेषु महीक्षिताम् । गार्ध्रपत्राः पतन्त्युग्रास्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥
yāvan na sukumāreṣu śarīreṣu mahīkṣitām । gārdhrapatrāḥ patanty ugrās tāvac chāmyatu vaiśasam ॥
चन्दनागरुदिग्धेषु हारनिष्कधरेषु च । नोरःसु यावद्योधानां महेष्वासैर्महेषवः ॥
candanāgarudigdheṣu hāraniṣkadhareṣu ca । noraḥsu yāvad yodhānāṁ maheṣvāsair maheṣavaḥ ॥
कृतास्त्रैः क्षिप्रमस्यद्भिर्दूरपातिभिरायसाः । अभिलक्ष्यैर्निपात्यन्ते तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥
kr̥tāstraiḥ kṣipram asyadbhir dūrapātibhir āyasāḥ । abhilakṣyair nipātyante tāvac chāmyatu vaiśasam ॥
अभिवादयमानं त्वां शिरसा राजकुञ्जरः । पाणिभ्यां प्रतिगृह्णातु धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
abhivādayamānaṁ tvāṁ śirasā rājakuñjaraḥ । pāṇibhyāṁ pratigr̥hṇātu dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ॥
ध्वजाङ्कुशपताकाङ्कं दक्षिणं ते सुदक्षिणः । स्कन्धे निक्षिपतां बाहुं शान्तये भरतर्षभ ॥
dhvajāṅkuśapatākāṅkaṁ dakṣiṇaṁ te sudakṣiṇaḥ । skandhe nikṣipatāṁ bāhuṁ śāntaye bharatarṣabha ॥
रत्नौषधिसमेतेन रत्नाङ्गुलितलेन च । उपविष्टस्य पृष्ठं ते पाणिना परिमार्जतु ॥
ratnauṣadhisametena ratnāṅgulitalena ca । upaviṣṭasya pr̥ṣṭhaṁ te pāṇinā parimārjatu ॥
शालस्कन्धो महाबाहुस्त्वां स्वजानो वृकोदरः । साम्नाभिवदतां चापि शान्तये भरतर्षभ ॥
śālaskandho mahābāhus tvāṁ svajāno vr̥kodaraḥ । sāmnābhivadatāṁ cāpi śāntaye bharatarṣabha ॥
अर्जुनेन यमाभ्यां च त्रिभिस्तैरभिवादितः । मूर्ध्नि तान्समुपाघ्राय प्रेम्णाभिवद पार्थिव ॥
arjunena yamābhyāṁ ca tribhis tair abhivāditaḥ । mūrdhni tān samupāghrāya premṇābhivada pārthiva ॥
दृष्ट्वा त्वां पाण्डवैर्वीरैर्भ्रातृभिः सह संगतम् । यावदानन्दजाश्रूणि प्रमुञ्चन्तु नराधिपाः ॥
dr̥ṣṭvā tvāṁ pāṇḍavair vīrair bhrātr̥bhiḥ saha saṁgatam । yāvad ānandajāśrūṇi pramuñcantu narādhipāḥ ॥
घुष्यतां राजधानीषु सर्वसंपन्महीक्षिताम् । पृथिवी भ्रातृभावेन भुज्यतां विज्वरो भव ॥
ghuṣyatāṁ rājadhānīṣu sarvasaṁpan mahīkṣitām । pr̥thivī bhrātr̥bhāvena bhujyatāṁ vijvaro bhava ॥