120.1MBH-5-120-1
नारद उवाच । प्रत्यभिज्ञातमात्रोऽथ सद्भिस्तैर्नरपुंगवः । ययातिर्दिव्यसंस्थानो बभूव विगतज्वरः ॥
nārada uvāca । pratyabhijñātamātro ’tha sadbhis tair narapuṁgavaḥ । yayātir divyasaṁsthāno babhūva vigatajvaraḥ ॥
Udyoga Parva · Adhyaya 5.120
Adhyāya 120
अध्यायः 120
Who speaks here नारद nārada · राजान rājāna
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §121–123 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
120.2MBH-5-120-2
दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्याभरणभूषितः । दिव्यगन्धगुणोपेतो न पृथ्वीमस्पृशत्पदा ॥
divyamālyāmbaradharo divyābharaṇabhūṣitaḥ । divyagandhaguṇopeto na pr̥thvīm aspr̥śat padā ॥
120.3MBH-5-120-3
ततो वसुमनाः पूर्वमुच्चैरुच्चारयन्वचः । ख्यातो दानपतिर्लोके व्याजहार नृपं तदा ॥
tato vasumanāḥ pūrvam uccair uccārayan vacaḥ । khyāto dānapatir loke vyājahāra nr̥paṁ tadā ॥
120.4MBH-5-120-4
प्राप्तवानस्मि यल्लोके सर्ववर्णेष्वगर्हया । तदप्यथ च दास्यामि तेन संयुज्यतां भवान् ॥
prāptavān asmi yal loke sarvavarṇeṣv agarhayā । tad apy atha ca dāsyāmi tena saṁyujyatāṁ bhavān ॥
120.5MBH-5-120-5
यत्फलं दानशीलस्य क्षमाशीलस्य यत्फलम् । यच्च मे फलमाधाने तेन संयुज्यतां भवान् ॥
yat phalaṁ dānaśīlasya kṣamāśīlasya yat phalam । yac ca me phalam ādhāne tena saṁyujyatāṁ bhavān ॥
120.6MBH-5-120-6
ततः प्रतर्दनोऽप्याह वाक्यं क्षत्रियपुंगवः । यथा धर्मरतिर्नित्यं नित्यं युद्धपरायणः ॥
tataḥ pratardano ’py āha vākyaṁ kṣatriyapuṁgavaḥ । yathā dharmaratir nityaṁ nityaṁ yuddhaparāyaṇaḥ ॥
120.7MBH-5-120-7
प्राप्तवानस्मि यल्लोके क्षत्रधर्मोद्भवं यशः । वीरशब्दफलं चैव तेन संयुज्यतां भवान् ॥
prāptavān asmi yal loke kṣatradharmodbhavaṁ yaśaḥ । vīraśabdaphalaṁ caiva tena saṁyujyatāṁ bhavān ॥
120.8MBH-5-120-8
शिबिरौशीनरो धीमानुवाच मधुरां गिरम् । यथा बालेषु नारीषु वैहार्येषु तथैव च ॥
śibirauśīnaro dhīmān uvāca madhurāṁ giram । yathā bāleṣu nārīṣu vaihāryeṣu tathaiva ca ॥
120.9MBH-5-120-9
संगरेषु निपातेषु तथापद्व्यसनेषु च । अनृतं नोक्तपूर्वं मे तेन सत्येन खं व्रज ॥
saṁgareṣu nipāteṣu tathāpad vyasaneṣu ca । anr̥taṁ noktapūrvaṁ me tena satyena khaṁ vraja ॥
120.10MBH-5-120-10
यथा प्राणांश्च राज्यं च राजन्कर्म सुखानि च । त्यजेयं न पुनः सत्यं तेन सत्येन खं व्रज ॥
yathā prāṇāṁś ca rājyaṁ ca rājan karma sukhāni ca । tyajeyaṁ na punaḥ satyaṁ tena satyena khaṁ vraja ॥
120.11MBH-5-120-11
यथा सत्येन मे धर्मो यथा सत्येन पावकः । प्रीतः शक्रश्च सत्येन तेन सत्येन खं व्रज ॥
yathā satyena me dharmo yathā satyena pāvakaḥ । prītaḥ śakraś ca satyena tena satyena khaṁ vraja ॥
120.12MBH-5-120-12
अष्टकस्त्वथ राजर्षिः कौशिको माधवीसुतः । अनेकशतयज्वानं वचनं प्राह धर्मवित् ॥
aṣṭakas tv atha rājarṣiḥ kauśiko mādhavīsutaḥ । anekaśatayajvānaṁ vacanaṁ prāha dharmavit ॥
120.13MBH-5-120-13
शतशः पुण्डरीका मे गोसवाश्च चिताः प्रभो । क्रतवो वाजपेयाश्च तेषां फलमवाप्नुहि ॥
śataśaḥ puṇḍarīkā me gosavāś ca citāḥ prabho । kratavo vājapeyāś ca teṣāṁ phalam avāpnuhi ॥
120.14MBH-5-120-14
न मे रत्नानि न धनं न तथान्ये परिच्छदाः । क्रतुष्वनुपयुक्तानि तेन सत्येन खं व्रज ॥
na me ratnāni na dhanaṁ na tathānye paricchadāḥ । kratuṣv anupayuktāni tena satyena khaṁ vraja ॥
120.15MBH-5-120-15
यथा यथा हि जल्पन्ति दौहित्रास्तं नराधिपम् । तथा तथा वसुमतीं त्यक्त्वा राजा दिवं ययौ ॥
yathā yathā hi jalpanti dauhitrās taṁ narādhipam । tathā tathā vasumatīṁ tyaktvā rājā divaṁ yayau ॥
120.16MBH-5-120-16
एवं सर्वे समस्तास्ते राजानः सुकृतैस्तदा । ययातिं स्वर्गतो भ्रष्टं तारयामासुरञ्जसा ॥
evaṁ sarve samastās te rājānaḥ sukr̥tais tadā । yayātiṁ svargato bhraṣṭaṁ tārayām āsur añjasā ॥
120.17MBH-5-120-17
दौहित्राः स्वेन धर्मेण यज्ञदानकृतेन वै । चतुर्षु राजवंशेषु संभूताः कुलवर्धनाः । मातामहं महाप्राज्ञं दिवमारोपयन्ति ते ॥
dauhitrāḥ svena dharmeṇa yajñadānakr̥tena vai । caturṣu rājavaṁśeṣu saṁbhūtāḥ kulavardhanāḥ । mātāmahaṁ mahāprājñaṁ divam āropayanti te ॥
120.18MBH-5-120-18
राजान ऊचुः । राजधर्मगुणोपेताः सर्वधर्मगुणान्विताः । दौहित्रास्ते वयं राजन्दिवमारोह पार्थिवः ॥
rājāna ūcuḥ । rājadharmaguṇopetāḥ sarvadharmaguṇānvitāḥ । dauhitrās te vayaṁ rājan divam āroha pārthivaḥ ॥