158.1MBH-12-158-1
युधिष्ठिर उवाच । आनृशंस्यं विजानामि दर्शनेन सतां सदा । नृशंसान्न विजानामि तेषां कर्म च भारत ॥
yudhiṣṭhira uvāca । ānr̥śaṁsyaṁ vijānāmi darśanena satāṁ sadā । nr̥śaṁsān na vijānāmi teṣāṁ karma ca bhārata ॥
Śānti Parva · Adhyaya 12.158
Adhyāya 158
अध्यायः 158
Who speaks here युधिष्ठिर yudhiṣṭhira · भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §163–165 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
158.2MBH-12-158-2
कण्टकान्कूपमग्निं च वर्जयन्ति यथा नराः । तथा नृशंसकर्माणं वर्जयन्ति नरा नरम् ॥
kaṇṭakān kūpam agniṁ ca varjayanti yathā narāḥ । tathā nr̥śaṁsakarmāṇaṁ varjayanti narā naram ॥
158.3MBH-12-158-3
नृशंसो ह्यधमो नित्यं प्रेत्य चेह च भारत । तस्माद्ब्रवीहि कौरव्य तस्य धर्मविनिश्चयम् ॥
nr̥śaṁso hy adhamo nityaṁ pretya ceha ca bhārata । tasmād bravīhi kauravya tasya dharmaviniścayam ॥
158.4MBH-12-158-4
भीष्म उवाच । स्पृहास्यान्तर्हिता चैव विदितार्था च कर्मणा । आक्रोष्टा क्रुश्यते चैव बन्धिता बध्यते च यः ॥
bhīṣma uvāca । spr̥hāsyāntarhitā caiva viditārthā ca karmaṇā । ākroṣṭā kruśyate caiva bandhitā badhyate ca yaḥ ॥
158.5MBH-12-158-5
दत्तानुकीर्तिर्विषमः क्षुद्रो नैकृतिकः शठः । असंभोगी च मानी च तथा सङ्गी विकत्थनः ॥
dattānukīrtir viṣamaḥ kṣudro naikr̥tikaḥ śaṭhaḥ । asaṁbhogī ca mānī ca tathā saṅgī vikatthanaḥ ॥
158.6MBH-12-158-6
सर्वातिशङ्की परुषो बालिशः कृपणस्तथा । वर्गप्रशंसी सततमाश्रमद्वेषसंकरी ॥
sarvātiśaṅkī paruṣo bāliśaḥ kr̥paṇas tathā । vargapraśaṁsī satatam āśramadveṣasaṁkarī ॥
158.7MBH-12-158-7
हिंसाविहारी सततमविशेषगुणागुणः । बह्वलीको मनस्वी च लुब्धोऽत्यर्थं नृशंसकृत् ॥
hiṁsāvihārī satatam aviśeṣaguṇāguṇaḥ । bahvalīko manasvī ca lubdho ’tyarthaṁ nr̥śaṁsakr̥t ॥
158.8MBH-12-158-8
धर्मशीलं गुणोपेतं पाप इत्यवगच्छति । आत्मशीलानुमानेन न विश्वसिति कस्यचित् ॥
dharmaśīlaṁ guṇopetaṁ pāpa ity avagacchati । ātmaśīlānumānena na viśvasiti kasya cit ॥
158.9MBH-12-158-9
परेषां यत्र दोषः स्यात्तद्गुह्यं संप्रकाशयेत् । समानेष्वेव दोषेषु वृत्त्यर्थमुपघातयेत् ॥
pareṣāṁ yatra doṣaḥ syāt tad guhyaṁ saṁprakāśayet । samāneṣv eva doṣeṣu vr̥ttyartham upaghātayet ॥
158.10MBH-12-158-10
तथोपकारिणं चैव मन्यते वञ्चितं परम् । दत्त्वापि च धनं काले संतपत्युपकारिणे ॥
tathopakāriṇaṁ caiva manyate vañcitaṁ param । dattvāpi ca dhanaṁ kāle saṁtapaty upakāriṇe ॥
158.11MBH-12-158-11
भक्ष्यं भोज्यमथो लेह्यं यच्चान्यत्साधु भोजनम् । प्रेक्षमाणेषु योऽश्नीयान्नृशंस इति तं विदुः ॥
bhakṣyaṁ bhojyam atho lehyaṁ yac cānyat sādhu bhojanam । prekṣamāṇeṣu yo ’śnīyān nr̥śaṁsa iti taṁ viduḥ ॥
158.12MBH-12-158-12
ब्राह्मणेभ्यः प्रदायाग्रं यः सुहृद्भिः सहाश्नुते । स प्रेत्य लभते स्वर्गमिह चानन्त्यमश्नुते ॥
brāhmaṇebhyaḥ pradāyāgraṁ yaḥ suhr̥dbhiḥ sahāśnute । sa pretya labhate svargam iha cānantyam aśnute ॥
158.13MBH-12-158-13
एष ते भरतश्रेष्ठ नृशंसः परिकीर्तितः । सदा विवर्जनीयो वै पुरुषेण बुभूषता ॥
eṣa te bharataśreṣṭha nr̥śaṁsaḥ parikīrtitaḥ । sadā vivarjanīyo vai puruṣeṇa bubhūṣatā ॥