Adhyāya 7

नारद उवाच । शक्रस्य तु सभा दिव्या भास्वरा कर्मभिर्जिता । स्वयं शक्रेण कौरव्य निर्मितार्कसमप्रभा ॥

nārada uvāca । śakrasya tu sabhā divyā bhāsvarā karmabhir jitā । svayaṁ śakreṇa kauravya nirmitārkasamaprabhā ॥

विस्तीर्णा योजनशतं शतमध्यर्धमायता । वैहायसी कामगमा पञ्चयोजनमुच्छ्रिता ॥

vistīrṇā yojanaśataṁ śatam adhyardham āyatā । vaihāyasī kāmagamā pañcayojanam ucchritā ॥

जराशोकक्लमापेता निरातङ्का शिवा शुभा । वेश्मासनवती रम्या दिव्यपादपशोभिता ॥

jarāśokaklamāpetā nirātaṅkā śivā śubhā । veśmāsanavatī ramyā divyapādapaśobhitā ॥

तस्यां देवेश्वरः पार्थ सभायां परमासने । आस्ते शच्या महेन्द्राण्या श्रिया लक्ष्म्या च भारत ॥

tasyāṁ deveśvaraḥ pārtha sabhāyāṁ paramāsane । āste śacyā mahendrāṇyā śriyā lakṣmyā ca bhārata ॥

बिभ्रद्वपुरनिर्देश्यं किरीटी लोहिताङ्गदः । विरजोम्बरश्चित्रमाल्यो ह्रीकीर्तिद्युतिभिः सह ॥

bibhrad vapur anirdeśyaṁ kirīṭī lohitāṅgadaḥ । virajombaraś citramālyo hrīkīrtidyutibhiḥ saha ॥

तस्यामुपासते नित्यं महात्मानं शतक्रतुम् । मरुतः सर्वतो राजन्सर्वे च गृहमेधिनः । सिद्धा देवर्षयश्चैव साध्या देवगणास्तथा ॥

tasyām upāsate nityaṁ mahātmānaṁ śatakratum । marutaḥ sarvato rājan sarve ca gr̥hamedhinaḥ । siddhā devarṣayaś caiva sādhyā devagaṇās tathā ॥

एते सानुचराः सर्वे दिव्यरूपाः स्वलंकृताः । उपासते महात्मानं देवराजमरिंदमम् ॥

ete sānucarāḥ sarve divyarūpāḥ svalaṁkr̥tāḥ । upāsate mahātmānaṁ devarājam ariṁdamam ॥

तथा देवर्षयः सर्वे पार्थ शक्रमुपासते । अमला धूतपाप्मानो दीप्यमाना इवाग्नयः । तेजस्विनः सोमयुजो विपापा विगतक्लमाः ॥

tathā devarṣayaḥ sarve pārtha śakram upāsate । amalā dhūtapāpmāno dīpyamānā ivāgnayaḥ । tejasvinaḥ somayujo vipāpā vigataklamāḥ ॥

पराशरः पर्वतश्च तथा सावर्णिगालवौ । शङ्खश्च लिखितश्चैव तथा गौरशिरा मुनिः ॥

parāśaraḥ parvataś ca tathā sāvarṇigālavau । śaṅkhaś ca likhitaś caiva tathā gauraśirā muniḥ ॥

दुर्वासाश्च दीर्घतपा याज्ञवल्क्योऽथ भालुकिः । उद्दालकः श्वेतकेतुस्तथा शाट्यायनः प्रभुः ॥

durvāsāś ca dīrghatapā yājñavalkyo ’tha bhālukiḥ । uddālakaḥ śvetaketus tathā śāṭyāyanaḥ prabhuḥ ॥

हविष्मांश्च गविष्ठश्च हरिश्चन्द्रश्च पार्थिवः । हृद्यश्चोदरशाण्डिल्यः पाराशर्यः कृषीवलः ॥

haviṣmāṁś ca gaviṣṭhaś ca hariścandraś ca pārthivaḥ । hr̥dyaś codaraśāṇḍilyaḥ pārāśaryaḥ kr̥ṣīvalaḥ ॥

वातस्कन्धो विशाखश्च विधाता काल एव च । अनन्तदन्तस्त्वष्टा च विश्वकर्मा च तुम्बुरुः ॥

vātaskandho viśākhaś ca vidhātā kāla eva ca । anantadantas tvaṣṭā ca viśvakarmā ca tumburuḥ ॥

अयोनिजा योनिजाश्च वायुभक्षा हुताशिनः । ईशानं सर्वलोकस्य वज्रिणं समुपासते ॥

ayonijā yonijāś ca vāyubhakṣā hutāśinaḥ । īśānaṁ sarvalokasya vajriṇaṁ samupāsate ॥

सहदेवः सुनीथश्च वाल्मीकिश्च महातपाः । समीकः सत्यवांश्चैव प्रचेताः सत्यसंगरः ॥

sahadevaḥ sunīthaś ca vālmīkiś ca mahātapāḥ । samīkaḥ satyavāṁś caiva pracetāḥ satyasaṁgaraḥ ॥

मेधातिथिर्वामदेवः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । मरुत्तश्च मरीचिश्च स्थाणुश्चात्रिर्महातपाः ॥

medhātithir vāmadevaḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ । maruttaś ca marīciś ca sthāṇuś cātrir mahātapāḥ ॥

कक्षीवान्गौतमस्तार्क्ष्यस्तथा वैश्वानरो मुनिः । मुनिः कालकवृक्षीय आश्राव्योऽथ हिरण्यदः । संवर्तो देवहव्यश्च विष्वक्सेनश्च वीर्यवान् ॥

kakṣīvān gautamas tārkṣyas tathā vaiśvānaro muniḥ । muniḥ kālakavr̥kṣīya āśrāvyo ’tha hiraṇyadaḥ । saṁvarto devahavyaś ca viṣvaksenaś ca vīryavān ॥

दिव्या आपस्तथौषध्यः श्रद्धा मेधा सरस्वती । अर्थो धर्मश्च कामश्च विद्युतश्चापि पाण्डव ॥

divyā āpas tathauṣadhyaḥ śraddhā medhā sarasvatī । artho dharmaś ca kāmaś ca vidyutaś cāpi pāṇḍava ॥

जलवाहास्तथा मेघा वायवः स्तनयित्नवः । प्राची दिग्यज्ञवाहाश्च पावकाः सप्तविंशतिः ॥

jalavāhās tathā meghā vāyavaḥ stanayitnavaḥ । prācī dig yajñavāhāś ca pāvakāḥ saptaviṁśatiḥ ॥

अग्नीषोमौ तथेन्द्राग्नी मित्रोऽथ सवितार्यमा । भगो विश्वे च साध्याश्च शुक्रो मन्थी च भारत ॥

agnīṣomau tathendrāgnī mitro ’tha savitāryamā । bhago viśve ca sādhyāś ca śukro manthī ca bhārata ॥

यज्ञाश्च दक्षिणाश्चैव ग्रहाः स्तोभाश्च सर्वशः । यज्ञवाहाश्च ये मन्त्राः सर्वे तत्र समासते ॥

yajñāś ca dakṣiṇāś caiva grahāḥ stobhāś ca sarvaśaḥ । yajñavāhāś ca ye mantrāḥ sarve tatra samāsate ॥

तथैवाप्सरसो राजन्गन्धर्वाश्च मनोरमाः । नृत्यवादित्रगीतैश्च हास्यैश्च विविधैरपि । रमयन्ति स्म नृपते देवराजं शतक्रतुम् ॥

tathaivāpsaraso rājan gandharvāś ca manoramāḥ । nr̥tyavāditragītaiś ca hāsyaiś ca vividhair api । ramayanti sma nr̥pate devarājaṁ śatakratum ॥

स्तुतिभिर्मङ्गलैश्चैव स्तुवन्तः कर्मभिस्तथा । विक्रमैश्च महात्मानं बलवृत्रनिषूदनम् ॥

stutibhir maṅgalaiś caiva stuvantaḥ karmabhis tathā । vikramaiś ca mahātmānaṁ balavr̥traniṣūdanam ॥

ब्रह्मराजर्षयः सर्वे सर्वे देवर्षयस्तथा । विमानैर्विविधैर्दिव्यैर्भ्राजमानैरिवाग्निभिः ॥

brahmarājarṣayaḥ sarve sarve devarṣayas tathā । vimānair vividhair divyair bhrājamānair ivāgnibhiḥ ॥

स्रग्विणो भूषिताश्चान्ये यान्ति चायान्ति चापरे । बृहस्पतिश्च शुक्रश्च तस्यामाययतुः सह ॥

sragviṇo bhūṣitāś cānye yānti cāyānti cāpare । br̥haspatiś ca śukraś ca tasyām āyayatuḥ saha ॥

एते चान्ये च बहवो यतात्मानो यतव्रताः । विमानैश्चन्द्रसंकाशैः सोमवत्प्रियदर्शनाः । ब्रह्मणो वचनाद्राजन्भृगुः सप्तर्षयस्तथा ॥

ete cānye ca bahavo yatātmāno yatavratāḥ । vimānaiś candrasaṁkāśaiḥ somavat priyadarśanāḥ । brahmaṇo vacanād rājan bhr̥guḥ saptarṣayas tathā ॥

एषा सभा मया राजन्दृष्टा पुष्करमालिनी । शतक्रतोर्महाराज याम्यां शृणु ममानघ ॥

eṣā sabhā mayā rājan dr̥ṣṭā puṣkaramālinī । śatakrator mahārāja yāmyāṁ śr̥ṇu mamānagha ॥