4.1MBH-15-4-1
वैशंपायन उवाच । युधिष्ठिरस्य नृपतेर्दुर्योधनपितुस्तथा । नान्तरं ददृशू राजन्पुरुषाः प्रणयं प्रति ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । yudhiṣṭhirasya nr̥pater duryodhanapitus tathā । nāntaraṁ dadr̥śū rājan puruṣāḥ praṇayaṁ prati ॥
Āśramavāsika Parva · Adhyaya 15.4
Adhyāya 4
अध्यायः 4
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §2–4 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
4.2MBH-15-4-2
यदा तु कौरवो राजा पुत्रं सस्मार बालिशम् । तदा भीमं हृदा राजन्नपध्याति स पार्थिवः ॥
yadā tu kauravo rājā putraṁ sasmāra bāliśam । tadā bhīmaṁ hr̥dā rājann apadhyāti sa pārthivaḥ ॥
4.3MBH-15-4-3
तथैव भीमसेनोऽपि धृतराष्ट्रं जनाधिपम् । नामर्षयत राजेन्द्र सदैवातुष्टवद्धृदा ॥
tathaiva bhīmaseno ’pi dhr̥tarāṣṭraṁ janādhipam । nāmarṣayata rājendra sadaivātuṣṭavad dhr̥dā ॥
4.4MBH-15-4-4
अप्रकाशान्यप्रियाणि चकारास्य वृकोदरः । आज्ञां प्रत्यहरच्चापि कृतकैः पुरुषैः सदा ॥
aprakāśāny apriyāṇi cakārāsya vr̥kodaraḥ । ājñāṁ pratyaharac cāpi kr̥takaiḥ puruṣaiḥ sadā ॥
4.5MBH-15-4-5
अथ भीमः सुहृन्मध्ये बाहुशब्दं तथाकरोत् । संश्रवे धृतराष्ट्रस्य गान्धार्याश्चाप्यमर्षणः ॥
atha bhīmaḥ suhr̥nmadhye bāhuśabdaṁ tathākarot । saṁśrave dhr̥tarāṣṭrasya gāndhāryāś cāpy amarṣaṇaḥ ॥
4.6MBH-15-4-6
स्मृत्वा दुर्योधनं शत्रुं कर्णदुःशासनावपि । प्रोवाचाथ सुसंरब्धो भीमः स परुषं वचः ॥
smr̥tvā duryodhanaṁ śatruṁ karṇaduḥśāsanāv api । provācātha susaṁrabdho bhīmaḥ sa paruṣaṁ vacaḥ ॥
4.7MBH-15-4-7
अन्धस्य नृपतेः पुत्रा मया परिघबाहुना । नीता लोकममुं सर्वे नानाशस्त्रात्तजीविताः ॥
andhasya nr̥pateḥ putrā mayā parighabāhunā । nītā lokam amuṁ sarve nānāśastrāttajīvitāḥ ॥
4.8MBH-15-4-8
इमौ तौ परिघप्रख्यौ भुजौ मम दुरासदौ । ययोरन्तरमासाद्य धार्तराष्ट्राः क्षयं गताः ॥
imau tau parighaprakhyau bhujau mama durāsadau । yayor antaram āsādya dhārtarāṣṭrāḥ kṣayaṁ gatāḥ ॥
4.9MBH-15-4-9
ताविमौ चन्दनेनाक्तौ वन्दनीयौ च मे भुजौ । याभ्यां दुर्योधनो नीतः क्षयं ससुतबान्धवः ॥
tāv imau candanenāktau vandanīyau ca me bhujau । yābhyāṁ duryodhano nītaḥ kṣayaṁ sasutabāndhavaḥ ॥
4.10MBH-15-4-10
एताश्चान्याश्च विविधाः शल्यभूता जनाधिपः । वृकोदरस्य ता वाचः श्रुत्वा निर्वेदमागमत् ॥
etāś cānyāś ca vividhāḥ śalyabhūtā janādhipaḥ । vr̥kodarasya tā vācaḥ śrutvā nirvedam āgamat ॥
4.11MBH-15-4-11
सा च बुद्धिमती देवी कालपर्यायवेदिनी । गान्धारी सर्वधर्मज्ञा तान्यलीकानि शुश्रुवे ॥
sā ca buddhimatī devī kālaparyāyavedinī । gāndhārī sarvadharmajñā tāny alīkāni śuśruve ॥
4.12MBH-15-4-12
ततः पञ्चदशे वर्षे समतीते नराधिपः । राजा निर्वेदमापेदे भीमवाग्बाणपीडितः ॥
tataḥ pañcadaśe varṣe samatīte narādhipaḥ । rājā nirvedam āpede bhīmavāgbāṇapīḍitaḥ ॥
4.13MBH-15-4-13
नान्वबुध्यत तद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । श्वेताश्वो वाथ कुन्ती वा द्रौपदी वा यशस्विनी ॥
nānvabudhyata tad rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ । śvetāśvo vātha kuntī vā draupadī vā yaśasvinī ॥
4.14MBH-15-4-14
माद्रीपुत्रौ च भीमस्य चित्तज्ञावन्वमोदताम् । राज्ञस्तु चित्तं रक्षन्तौ नोचतुः किंचिदप्रियम् ॥
mādrīputrau ca bhīmasya cittajñāv anvamodatām । rājñas tu cittaṁ rakṣantau nocatuḥ kiṁ cid apriyam ॥
4.15MBH-15-4-15
ततः समानयामास धृतराष्ट्रः सुहृज्जनम् । बाष्पसंदिग्धमत्यर्थमिदमाह वचो भृशम् ॥
tataḥ samānayām āsa dhr̥tarāṣṭraḥ suhr̥jjanam । bāṣpasaṁdigdham atyartham idam āha vaco bhr̥śam ॥