73.1MBH-13-73-1
इन्द्र उवाच । जानन्यो गामपहरेद्विक्रीयाद्वार्थकारणात् । एतद्विज्ञातुमिच्छामि का नु तस्य गतिर्भवेत् ॥
indra uvāca । jānan yo gām apahared vikrīyād vārthakāraṇāt । etad vijñātum icchāmi kā nu tasya gatir bhavet ॥
Anuśāsana Parva · Adhyaya 13.73
Adhyāya 73
अध्यायः 73
Who speaks here इन्द्र indra · भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §73–75 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
73.2MBH-13-73-2
ब्रह्मोवाच । भक्षार्थं विक्रयार्थं वा येऽपहारं हि कुर्वते । दानार्थं वा ब्राह्मणाय तत्रेदं श्रूयतां फलम् ॥
brahmovāca । bhakṣārthaṁ vikrayārthaṁ vā ye ’pahāraṁ hi kurvate । dānārthaṁ vā brāhmaṇāya tatredaṁ śrūyatāṁ phalam ॥
73.3MBH-13-73-3
विक्रयार्थं हि यो हिंस्याद्भक्षयेद्वा निरङ्कुशः । घातयानं हि पुरुषं येऽनुमन्येयुरर्थिनः ॥
vikrayārthaṁ hi yo hiṁsyād bhakṣayed vā niraṅkuśaḥ । ghātayānaṁ hi puruṣaṁ ye ’numanyeyur arthinaḥ ॥
73.4MBH-13-73-4
घातकः खादको वापि तथा यश्चानुमन्यते । यावन्ति तस्या लोमानि तावद्वर्षाणि मज्जति ॥
ghātakaḥ khādako vāpi tathā yaś cānumanyate । yāvanti tasyā lomāni tāvad varṣāṇi majjati ॥
73.5MBH-13-73-5
ये दोषा यादृशाश्चैव द्विजयज्ञोपघातके । विक्रये चापहारे च ते दोषा वै स्मृताः प्रभो ॥
ye doṣā yādr̥śāś caiva dvijayajñopaghātake । vikraye cāpahāre ca te doṣā vai smr̥tāḥ prabho ॥
73.6MBH-13-73-6
अपहृत्य तु यो गां वै ब्राह्मणाय प्रयच्छति । यावद्दाने फलं तस्यास्तावन्निरयमृच्छति ॥
apahr̥tya tu yo gāṁ vai brāhmaṇāya prayacchati । yāvad dāne phalaṁ tasyās tāvan nirayam r̥cchati ॥
73.7MBH-13-73-7
सुवर्णं दक्षिणामाहुर्गोप्रदाने महाद्युते । सुवर्णं परमं ह्युक्तं दक्षिणार्थमसंशयम् ॥
suvarṇaṁ dakṣiṇām āhur gopradāne mahādyute । suvarṇaṁ paramaṁ hy uktaṁ dakṣiṇārtham asaṁśayam ॥
73.8MBH-13-73-8
गोप्रदानं तारयते सप्त पूर्वांस्तथा परान् । सुवर्णं दक्षिणां दत्त्वा तावद्द्विगुणमुच्यते ॥
gopradānaṁ tārayate sapta pūrvāṁs tathā parān । suvarṇaṁ dakṣiṇāṁ dattvā tāvad dviguṇam ucyate ॥
73.9MBH-13-73-9
सुवर्णं परमं दानं सुवर्णं दक्षिणा परा । सुवर्णं पावनं शक्र पावनानां परं स्मृतम् ॥
suvarṇaṁ paramaṁ dānaṁ suvarṇaṁ dakṣiṇā parā । suvarṇaṁ pāvanaṁ śakra pāvanānāṁ paraṁ smr̥tam ॥
73.10MBH-13-73-10
कुलानां पावनं प्राहुर्जातरूपं शतक्रतो । एषा मे दक्षिणा प्रोक्ता समासेन महाद्युते ॥
kulānāṁ pāvanaṁ prāhur jātarūpaṁ śatakrato । eṣā me dakṣiṇā proktā samāsena mahādyute ॥
73.11MBH-13-73-11
भीष्म उवाच । एतत्पितामहेनोक्तमिन्द्राय भरतर्षभ । इन्द्रो दशरथायाह रामायाह पिता तथा ॥
bhīṣma uvāca । etat pitāmahenoktam indrāya bharatarṣabha । indro daśarathāyāha rāmāyāha pitā tathā ॥
73.12MBH-13-73-12
राघवोऽपि प्रियभ्रात्रे लक्ष्मणाय यशस्विने । ऋषिभ्यो लक्ष्मणेनोक्तमरण्ये वसता विभो ॥
rāghavo ’pi priyabhrātre lakṣmaṇāya yaśasvine । r̥ṣibhyo lakṣmaṇenoktam araṇye vasatā vibho ॥
73.13MBH-13-73-13
पारंपर्यागतं चेदमृषयः संशितव्रताः । दुर्धरं धारयामासू राजानश्चैव धार्मिकाः । उपाध्यायेन गदितं मम चेदं युधिष्ठिर ॥
pāraṁparyāgataṁ cedam r̥ṣayaḥ saṁśitavratāḥ । durdharaṁ dhārayām āsū rājānaś caiva dhārmikāḥ । upādhyāyena gaditaṁ mama cedaṁ yudhiṣṭhira ॥
73.14MBH-13-73-14
य इदं ब्राह्मणो नित्यं वदेद्ब्राह्मणसंसदि । यज्ञेषु गोप्रदानेषु द्वयोरपि समागमे ॥
ya idaṁ brāhmaṇo nityaṁ vaded brāhmaṇasaṁsadi । yajñeṣu gopradāneṣu dvayor api samāgame ॥
73.15MBH-13-73-15
तस्य लोकाः किलाक्षय्या दैवतैः सह नित्यदा । इति ब्रह्मा स भगवानुवाच परमेश्वरः ॥
tasya lokāḥ kilākṣayyā daivataiḥ saha nityadā । iti brahmā sa bhagavān uvāca parameśvaraḥ ॥