Who speaks here युधिष्ठिर yudhiṣṭhira
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §2–4 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
युधिष्ठिर उवाच । ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्णैर्नराधिप । कथं प्राप्तं महाराज क्षत्रियेण महात्मना ॥
yudhiṣṭhira uvāca । brāhmaṇyaṁ yadi duṣprāpaṁ tribhir varṇair narādhipa । kathaṁ prāptaṁ mahārāja kṣatriyeṇa mahātmanā ॥
विश्वामित्रेण धर्मात्मन्ब्राह्मणत्वं नरर्षभ । श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन तन्मे ब्रूहि पितामह ॥
viśvāmitreṇa dharmātman brāhmaṇatvaṁ nararṣabha । śrotum icchāmi tattvena tan me brūhi pitāmaha ॥
तेन ह्यमितवीर्येण वसिष्ठस्य महात्मनः । हतं पुत्रशतं सद्यस्तपसा प्रपितामह ॥
tena hy amitavīryeṇa vasiṣṭhasya mahātmanaḥ । hataṁ putraśataṁ sadyas tapasā prapitāmaha ॥
यातुधानाश्च बहवो राक्षसास्तिग्मतेजसः । मन्युनाविष्टदेहेन सृष्टाः कालान्तकोपमाः ॥
yātudhānāś ca bahavo rākṣasās tigmatejasaḥ । manyunāviṣṭadehena sr̥ṣṭāḥ kālāntakopamāḥ ॥
महान्कुशिकवंशश्च ब्रह्मर्षिशतसंकुलः । स्थापितो नरलोकेऽस्मिन्विद्वान्ब्राह्मणसंस्तुतः ॥
mahān kuśikavaṁśaś ca brahmarṣiśatasaṁkulaḥ । sthāpito naraloke ’smin vidvān brāhmaṇasaṁstutaḥ ॥
ऋचीकस्यात्मजश्चैव शुनःशेपो महातपाः । विमोक्षितो महासत्रात्पशुतामभ्युपागतः ॥
r̥cīkasyātmajaś caiva śunaḥśepo mahātapāḥ । vimokṣito mahāsatrāt paśutām abhyupāgataḥ ॥
हरिश्चन्द्रक्रतौ देवांस्तोषयित्वात्मतेजसा । पुत्रतामनुसंप्राप्तो विश्वामित्रस्य धीमतः ॥
hariścandrakratau devāṁs toṣayitvātmatejasā । putratām anusaṁprāpto viśvāmitrasya dhīmataḥ ॥
नाभिवादयते ज्येष्ठं देवरातं नराधिप । पुत्राः पञ्चशताश्चापि शप्ताः श्वपचतां गताः ॥
nābhivādayate jyeṣṭhaṁ devarātaṁ narādhipa । putrāḥ pañcaśatāś cāpi śaptāḥ śvapacatāṁ gatāḥ ॥
त्रिशङ्कुर्बन्धुसंत्यक्त इक्ष्वाकुः प्रीतिपूर्वकम् । अवाक्शिरा दिवं नीतो दक्षिणामाश्रितो दिशम् ॥
triśaṅkur bandhusaṁtyakta ikṣvākuḥ prītipūrvakam । avākśirā divaṁ nīto dakṣiṇām āśrito diśam ॥
विश्वामित्रस्य विपुला नदी राजर्षिसेविता । कौशिकीति शिवा पुण्या ब्रह्मर्षिगणसेविता ॥
viśvāmitrasya vipulā nadī rājarṣisevitā । kauśikīti śivā puṇyā brahmarṣigaṇasevitā ॥
तपोविघ्नकरी चैव पञ्चचूडा सुसंमता । रम्भा नामाप्सराः शापाद्यस्य शैलत्वमागता ॥
tapovighnakarī caiva pañcacūḍā susaṁmatā । rambhā nāmāpsarāḥ śāpād yasya śailatvam āgatā ॥
तथैवास्य भयाद्बद्ध्वा वसिष्ठः सलिले पुरा । आत्मानं मज्जयामास विपाशः पुनरुत्थितः ॥
tathaivāsya bhayād baddhvā vasiṣṭhaḥ salile purā । ātmānaṁ majjayām āsa vipāśaḥ punar utthitaḥ ॥
तदाप्रभृति पुण्या हि विपाशाभून्महानदी । विख्याता कर्मणा तेन वसिष्ठस्य महात्मनः ॥
tadāprabhr̥ti puṇyā hi vipāśābhūn mahānadī । vikhyātā karmaṇā tena vasiṣṭhasya mahātmanaḥ ॥
वाग्भिश्च भगवान्येन देवसेनाग्रगः प्रभुः । स्तुतः प्रीतमनाश्चासीच्छापाच्चैनममोचयत् ॥
vāgbhiś ca bhagavān yena devasenāgragaḥ prabhuḥ । stutaḥ prītamanāś cāsīc chāpāc cainam amocayat ॥
ध्रुवस्यौत्तानपादस्य ब्रह्मर्षीणां तथैव च । मध्ये ज्वलति यो नित्यमुदीचीमाश्रितो दिशम् ॥
dhruvasyauttānapādasya brahmarṣīṇāṁ tathaiva ca । madhye jvalati yo nityam udīcīm āśrito diśam ॥
तस्यैतानि च कर्माणि तथान्यानि च कौरव । क्षत्रियस्येत्यतो जातमिदं कौतूहलं मम ॥
tasyaitāni ca karmāṇi tathānyāni ca kaurava । kṣatriyasyety ato jātam idaṁ kautūhalaṁ mama ॥
किमेतदिति तत्त्वेन प्रब्रूहि भरतर्षभ । देहान्तरमनासाद्य कथं स ब्राह्मणोऽभवत् ॥
kim etad iti tattvena prabrūhi bharatarṣabha । dehāntaram anāsādya kathaṁ sa brāhmaṇo ’bhavat ॥
एतत्तत्त्वेन मे राजन्सर्वमाख्यातुमर्हसि । मतंगस्य यथातत्त्वं तथैवैतद्ब्रवीहि मे ॥
etat tattvena me rājan sarvam ākhyātum arhasi । mataṁgasya yathātattvaṁ tathaivaitad bravīhi me ॥
स्थाने मतंगो ब्राह्मण्यं नालभद्भरतर्षभ । चण्डालयोनौ जातो हि कथं ब्राह्मण्यमाप्नुयात् ॥
sthāne mataṁgo brāhmaṇyaṁ nālabhad bharatarṣabha । caṇḍālayonau jāto hi kathaṁ brāhmaṇyam āpnuyāt ॥