Anuśāsana Parva · Adhyaya 13.29

Adhyāya 29

अध्यायः 29

Who speaks here भीष्म bhīṣma

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §26–28 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
29.1MBH-13-29-1

भीष्म उवाच । एवमुक्तो मतङ्गस्तु संशितात्मा यतव्रतः । अतिष्ठदेकपादेन वर्षाणां शतमच्युत ॥

bhīṣma uvāca । evam ukto mataṅgas tu saṁśitātmā yatavrataḥ । atiṣṭhad ekapādena varṣāṇāṁ śatam acyuta ॥

29.2MBH-13-29-2

तमुवाच ततः शक्रः पुनरेव महायशाः । मतङ्ग परमं स्थानं प्रार्थयन्नतिदुर्लभम् ॥

tam uvāca tataḥ śakraḥ punar eva mahāyaśāḥ । mataṅga paramaṁ sthānaṁ prārthayann atidurlabham ॥

29.3MBH-13-29-3

मा कृथाः साहसं पुत्र नैष धर्मपथस्तव । अप्राप्यं प्रार्थयानो हि नचिराद्विनशिष्यसि ॥

mā kr̥thāḥ sāhasaṁ putra naiṣa dharmapathas tava । aprāpyaṁ prārthayāno hi nacirād vinaśiṣyasi ॥

29.4MBH-13-29-4

मतङ्ग परमं स्थानं वार्यमाणो मया सकृत् । चिकीर्षस्येव तपसा सर्वथा न भविष्यसि ॥

mataṅga paramaṁ sthānaṁ vāryamāṇo mayā sakr̥t । cikīrṣasy eva tapasā sarvathā na bhaviṣyasi ॥

29.5MBH-13-29-5

तिर्यग्योनिगतः सर्वो मानुष्यं यदि गच्छति । स जायते पुल्कसो वा चण्डालो वा कदाचन ॥

tiryagyonigataḥ sarvo mānuṣyaṁ yadi gacchati । sa jāyate pulkaso vā caṇḍālo vā kadā cana ॥

29.6MBH-13-29-6

पुंश्चलः पापयोनिर्वा यः कश्चिदिह लक्ष्यते । स तस्यामेव सुचिरं मतङ्ग परिवर्तते ॥

puṁścalaḥ pāpayonir vā yaḥ kaś cid iha lakṣyate । sa tasyām eva suciraṁ mataṅga parivartate ॥

29.7MBH-13-29-7

ततो दशगुणे काले लभते शूद्रतामपि । शूद्रयोनावपि ततो बहुशः परिवर्तते ॥

tato daśaguṇe kāle labhate śūdratām api । śūdrayonāv api tato bahuśaḥ parivartate ॥

29.8MBH-13-29-8

ततस्त्रिंशद्गुणे काले लभते वैश्यतामपि । वैश्यतायां चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥

tatas triṁśad guṇe kāle labhate vaiśyatām api । vaiśyatāyāṁ ciraṁ kālaṁ tatraiva parivartate ॥

29.9MBH-13-29-9

ततः षष्टिगुणे काले राजन्यो नाम जायते । राजन्यत्वे चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥

tataḥ ṣaṣṭiguṇe kāle rājanyo nāma jāyate । rājanyatve ciraṁ kālaṁ tatraiva parivartate ॥

29.10MBH-13-29-10

ततः षष्टिगुणे काले लभते ब्रह्मबन्धुताम् । ब्रह्मबन्धुश्चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥

tataḥ ṣaṣṭiguṇe kāle labhate brahmabandhutām । brahmabandhuś ciraṁ kālaṁ tatraiva parivartate ॥

29.11MBH-13-29-11

ततस्तु द्विशते काले लभते काण्डपृष्ठताम् । काण्डपृष्ठश्चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥

tatas tu dviśate kāle labhate kāṇḍapr̥ṣṭhatām । kāṇḍapr̥ṣṭhaś ciraṁ kālaṁ tatraiva parivartate ॥

29.12MBH-13-29-12

ततस्तु त्रिशते काले लभते द्विजतामपि । तां च प्राप्य चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥

tatas tu triśate kāle labhate dvijatām api । tāṁ ca prāpya ciraṁ kālaṁ tatraiva parivartate ॥

29.13MBH-13-29-13

ततश्चतुःशते काले श्रोत्रियो नाम जायते । श्रोत्रियत्वे चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥

tataś catuḥśate kāle śrotriyo nāma jāyate । śrotriyatve ciraṁ kālaṁ tatraiva parivartate ॥

29.14MBH-13-29-14

तदैव क्रोधहर्षौ च कामद्वेषौ च पुत्रक । अतिमानातिवादौ तमाविशन्ति द्विजाधमम् ॥

tadaiva krodhaharṣau ca kāmadveṣau ca putraka । atimānātivādau tam āviśanti dvijādhamam ॥

29.15MBH-13-29-15

तांश्चेज्जयति शत्रून्स तदा प्राप्नोति सद्गतिम् । अथ ते वै जयन्त्येनं तालाग्रादिव पात्यते ॥

tāṁś cej jayati śatrūn sa tadā prāpnoti sadgatim । atha te vai jayanty enaṁ tālāgrād iva pātyate ॥

29.16MBH-13-29-16

मतङ्ग संप्रधार्यैतद्यदहं त्वामचूचुदम् । वृणीष्व काममन्यं त्वं ब्राह्मण्यं हि सुदुर्लभम् ॥

mataṅga saṁpradhāryaitad yad ahaṁ tvām acūcudam । vr̥ṇīṣva kāmam anyaṁ tvaṁ brāhmaṇyaṁ hi sudurlabham ॥