Anuśāsana Parva · Adhyaya 13.135

Adhyāya 135

अध्यायः 135

Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana · भीष्म bhīṣma

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §146–148 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
135.1MBH-13-135-1

वैशंपायन उवाच । श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः । युधिष्ठिरः शांतनवं पुनरेवाभ्यभाषत ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । śrutvā dharmān aśeṣeṇa pāvanāni ca sarvaśaḥ । yudhiṣṭhiraḥ śāṁtanavaṁ punar evābhyabhāṣata ॥

135.2MBH-13-135-2

किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम् । स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम् ॥

kim ekaṁ daivataṁ loke kiṁ vāpy ekaṁ parāyaṇam । stuvantaḥ kaṁ kam arcantaḥ prāpnuyur mānavāḥ śubham ॥

135.3MBH-13-135-3

को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः । किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात् ॥

ko dharmaḥ sarvadharmāṇāṁ bhavataḥ paramo mataḥ । kiṁ japan mucyate jantur janmasaṁsārabandhanāt ॥

135.4MBH-13-135-4

भीष्म उवाच । जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम् । स्तुवन्नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः ॥

bhīṣma uvāca । jagatprabhuṁ devadevam anantaṁ puruṣottamam । stuvan nāmasahasreṇa puruṣaḥ satatotthitaḥ ॥

135.5MBH-13-135-5

तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम् । ध्यायन्स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च ॥

tam eva cārcayan nityaṁ bhaktyā puruṣam avyayam । dhyāyan stuvan namasyaṁś ca yajamānas tam eva ca ॥

135.6MBH-13-135-6

अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम् । लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत् ॥

anādinidhanaṁ viṣṇuṁ sarvalokamaheśvaram । lokādhyakṣaṁ stuvan nityaṁ sarvaduḥkhātigo bhavet ॥

135.7MBH-13-135-7

ब्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम् । लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूतभवोद्भवम् ॥

brahmaṇyaṁ sarvadharmajñaṁ lokānāṁ kīrtivardhanam । lokanāthaṁ mahad bhūtaṁ sarvabhūtabhavodbhavam ॥

135.8MBH-13-135-8

एष मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः । यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा ॥

eṣa me sarvadharmāṇāṁ dharmo ’dhikatamo mataḥ । yad bhaktyā puṇḍarīkākṣaṁ stavair arcen naraḥ sadā ॥

135.9MBH-13-135-9

परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः । परमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम् ॥

paramaṁ yo mahat tejaḥ paramaṁ yo mahat tapaḥ । paramaṁ yo mahad brahma paramaṁ yaḥ parāyaṇam ॥

135.10MBH-13-135-10

पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम् । दैवतं देवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता ॥

pavitrāṇāṁ pavitraṁ yo maṅgalānāṁ ca maṅgalam । daivataṁ devatānāṁ ca bhūtānāṁ yo ’vyayaḥ pitā ॥

135.11MBH-13-135-11

यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमे । यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये ॥

yataḥ sarvāṇi bhūtāni bhavanty ādiyugāgame । yasmiṁś ca pralayaṁ yānti punar eva yugakṣaye ॥

135.12MBH-13-135-12

तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते । विष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभयापहम् ॥

tasya lokapradhānasya jagannāthasya bhūpate । viṣṇor nāmasahasraṁ me śr̥ṇu pāpabhayāpaham ॥

135.13MBH-13-135-13

यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः । ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये ॥

yāni nāmāni gauṇāni vikhyātāni mahātmanaḥ । r̥ṣibhiḥ parigītāni tāni vakṣyāmi bhūtaye ॥

135.14MBH-13-135-14

विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः । भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः ॥

viśvaṁ viṣṇur vaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ । bhūtakr̥d bhūtabhr̥d bhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ ॥

135.15MBH-13-135-15

पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः । अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ॥

pūtātmā paramātmā ca muktānāṁ paramā gatiḥ । avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño ’kṣara eva ca ॥

135.16MBH-13-135-16

योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः । नारसिंहवपुः श्रीमान्केशवः पुरुषोत्तमः ॥

yogo yogavidāṁ netā pradhānapuruṣeśvaraḥ । nārasiṁhavapuḥ śrīmān keśavaḥ puruṣottamaḥ ॥

135.17MBH-13-135-17

सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः । संभवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ॥

sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇur bhūtādir nidhir avyayaḥ । saṁbhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhur īśvaraḥ ॥

135.18MBH-13-135-18

स्वयंभूः शंभुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः । अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ॥

svayaṁbhūḥ śaṁbhur ādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ । anādinidhano dhātā vidhātā dhātur uttamaḥ ॥

135.19MBH-13-135-19

अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः । विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः ॥

aprameyo hr̥ṣīkeśaḥ padmanābho ’maraprabhuḥ । viśvakarmā manus tvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ ॥

135.20MBH-13-135-20

अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः । प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम् ॥

agrāhyaḥ śāśvataḥ kr̥ṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥ । prabhūtas trikakubdhāma pavitraṁ maṅgalaṁ param ॥

135.21MBH-13-135-21

ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः । हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः ॥

īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ । hiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ ॥

135.22MBH-13-135-22

ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः । अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान् ॥

īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ । anuttamo durādharṣaḥ kr̥tajñaḥ kr̥tir ātmavān ॥

135.23MBH-13-135-23

सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः । अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः ॥

sureśaḥ śaraṇaṁ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ । ahaḥ saṁvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ ॥

135.24MBH-13-135-24

अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः । वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः ॥

ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādir acyutaḥ । vr̥ṣākapir ameyātmā sarvayogaviniḥsr̥taḥ ॥

135.25MBH-13-135-25

वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्मा संमितः समः । अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः ॥

vasur vasumanāḥ satyaḥ samātmā saṁmitaḥ samaḥ । amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vr̥ṣakarmā vr̥ṣākr̥tiḥ ॥

135.26MBH-13-135-26

रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः । अमृतः शाश्वतः स्थाणुर्वरारोहो महातपाः ॥

rudro bahuśirā babhrur viśvayoniḥ śuciśravāḥ । amr̥taḥ śāśvataḥ sthāṇur varāroho mahātapāḥ ॥

135.27MBH-13-135-27

सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः । वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित्कविः ॥

sarvagaḥ sarvavid bhānur viṣvakseno janārdanaḥ । vedo vedavid avyaṅgo vedāṅgo vedavit kaviḥ ॥

135.28MBH-13-135-28

लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः । चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ॥

lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kr̥tākr̥taḥ । caturātmā caturvyūhaś caturdaṁṣṭraś caturbhujaḥ ॥

135.29MBH-13-135-29

भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः । अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः ॥

bhrājiṣṇur bhojanaṁ bhoktā sahiṣṇur jagadādijaḥ । anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ ॥

135.30MBH-13-135-30

उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः । अतीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः ॥

upendro vāmanaḥ prāṁśur amoghaḥ śucir ūrjitaḥ । atīndraḥ saṁgrahaḥ sargo dhr̥tātmā niyamo yamaḥ ॥

135.31MBH-13-135-31

वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः । अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः ॥

vedyo vaidyaḥ sadāyogī vīrahā mādhavo madhuḥ । atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ ॥

135.32MBH-13-135-32

महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः । अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक् ॥

mahābuddhir mahāvīryo mahāśaktir mahādyutiḥ । anirdeśyavapuḥ śrīmān ameyātmā mahādridhr̥k ॥

135.33MBH-13-135-33

महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः । अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः ॥

maheṣvāso mahībhartā śrīnivāsaḥ satāṁ gatiḥ । aniruddhaḥ surānando govindo govidāṁ patiḥ ॥

135.34MBH-13-135-34

मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः । हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः ॥

marīcir damano haṁsaḥ suparṇo bhujagottamaḥ । hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ ॥

135.35MBH-13-135-35

अमृत्युः सर्वदृक्सिंहः संधाता संधिमान्स्थिरः । अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा ॥

amr̥tyuḥ sarvadr̥k siṁhaḥ saṁdhātā saṁdhimān sthiraḥ । ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā ॥

135.36MBH-13-135-36

गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः । निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः ॥

gurur gurutamo dhāma satyaḥ satyaparākramaḥ । nimiṣo ’nimiṣaḥ sragvī vācaspatir udāradhīḥ ॥

135.37MBH-13-135-37

अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान्न्यायो नेता समीरणः । सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥

agraṇīr grāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ । sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt ॥

135.38MBH-13-135-38

आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः संप्रमर्दनः । अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः ॥

āvartano nivr̥ttātmā saṁvr̥taḥ saṁpramardanaḥ । ahaḥ saṁvartako vahnir anilo dharaṇīdharaḥ ॥

135.39MBH-13-135-39

सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः । सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः ॥

suprasādaḥ prasannātmā viśvadhr̥g viśvabhug vibhuḥ । satkartā satkr̥taḥ sādhur jahnur nārāyaṇo naraḥ ॥

135.40MBH-13-135-40

असंख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः । सिद्धार्थः सिद्धसंकल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ॥

asaṁkhyeyo ’prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakr̥c chuciḥ । siddhārthaḥ siddhasaṁkalpaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ ॥

135.41MBH-13-135-41

वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः । वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः ॥

vr̥ṣāhī vr̥ṣabho viṣṇur vr̥ṣaparvā vr̥ṣodaraḥ । vardhano vardhamānaś ca viviktaḥ śrutisāgaraḥ ॥

135.42MBH-13-135-42

सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः । नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः ॥

subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥ । naikarūpo br̥hadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ ॥

135.43MBH-13-135-43

ओजस्तेजो द्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः । ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः ॥

ojas tejo dyutidharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ । r̥ddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraś candrāṁśur bhāskaradyutiḥ ॥

135.44MBH-13-135-44

अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः । औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः ॥

amr̥tāṁśūdbhavo bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥ । auṣadhaṁ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ ॥

135.45MBH-13-135-45

भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनिलः । कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः ॥

bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano ’nilaḥ । kāmahā kāmakr̥t kāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ ॥

135.46MBH-13-135-46

युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः । अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित् ॥

yugādikr̥d yugāvarto naikamāyo mahāśanaḥ । adr̥śyo vyaktarūpaś ca sahasrajid anantajit ॥

135.47MBH-13-135-47

इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः । क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः ॥

iṣṭo viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vr̥ṣaḥ । krodhahā krodhakr̥t kartā viśvabāhur mahīdharaḥ ॥

135.48MBH-13-135-48

अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः । अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः ॥

acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥ । apāṁ nidhir adhiṣṭhānam apramattaḥ pratiṣṭhitaḥ ॥

135.49MBH-13-135-49

स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः । वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरंदरः ॥

skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ । vāsudevo br̥hadbhānur ādidevaḥ puraṁdaraḥ ॥

135.50MBH-13-135-50

अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः । अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः ॥

aśokas tāraṇas tāraḥ śūraḥ śaurir janeśvaraḥ । anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ ॥

135.51MBH-13-135-51

पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत् । महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः ॥

padmanābho ’ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhr̥t । maharddhir r̥ddho vr̥ddhātmā mahākṣo garuḍadhvajaḥ ॥

135.52MBH-13-135-52

अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः । सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान्समितिंजयः ॥

atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havir hariḥ । sarvalakṣaṇalakṣaṇyo lakṣmīvān samitiṁjayaḥ ॥

135.53MBH-13-135-53

विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः । महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः ॥

vikṣaro rohito mārgo hetur dāmodaraḥ sahaḥ । mahīdharo mahābhāgo vegavān amitāśanaḥ ॥

135.54MBH-13-135-54

उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः । करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः ॥

udbhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ । karaṇaṁ kāraṇaṁ kartā vikartā gahano guhaḥ ॥

135.55MBH-13-135-55

व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः । परर्द्धिः परमः स्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः ॥

vyavasāyo vyavasthānaḥ saṁsthānaḥ sthānado dhruvaḥ । pararddhiḥ paramaḥ spaṣṭas tuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ ॥

135.56MBH-13-135-56

रामो विरामो विरतो मार्गो नेयो नयोऽनयः । वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः ॥

rāmo virāmo virato mārgo neyo nayo ’nayaḥ । vīraḥ śaktimatāṁ śreṣṭho dharmo dharmavid uttamaḥ ॥

135.57MBH-13-135-57

वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः । हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः ॥

vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pr̥thuḥ । hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyur adhokṣajaḥ ॥

135.58MBH-13-135-58

ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः । उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः ॥

r̥tuḥ sudarśanaḥ kālaḥ parameṣṭhī parigrahaḥ । ugraḥ saṁvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ ॥

135.59MBH-13-135-59

विस्तारः स्थावरः स्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम् । अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः ॥

vistāraḥ sthāvaraḥ sthāṇuḥ pramāṇaṁ bījam avyayam । artho ’nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ ॥

135.60MBH-13-135-60

अनिर्विण्णः स्थविष्ठो भूर्धर्मयूपो महामखः । नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः ॥

anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho bhūr dharmayūpo mahāmakhaḥ । nakṣatranemir nakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ ॥

135.61MBH-13-135-61

यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः । सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम् ॥

yajña ijyo mahejyaś ca kratuḥ satraṁ satāṁ gatiḥ । sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānam uttamam ॥

135.62MBH-13-135-62

सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत् । मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः ॥

suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhr̥t । manoharo jitakrodho vīrabāhur vidāraṇaḥ ॥

135.63MBH-13-135-63

स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत् । वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः ॥

svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakr̥t । vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ ॥

135.64MBH-13-135-64

धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम् । अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः ॥

dharmagub dharmakr̥d dharmī sad asat kṣaram akṣaram । avijñātā sahasrāṁśur vidhātā kr̥talakṣaṇaḥ ॥

135.65MBH-13-135-65

गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः । आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः ॥

gabhastinemiḥ sattvasthaḥ siṁho bhūtamaheśvaraḥ । ādidevo mahādevo deveśo devabhr̥d guruḥ ॥

135.66MBH-13-135-66

उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः । शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः ॥

uttaro gopatir goptā jñānagamyaḥ purātanaḥ । śarīrabhūtabhr̥d bhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ ॥

135.67MBH-13-135-67

सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः । विनयो जयः सत्यसंधो दाशार्हः सात्वतां पतिः ॥

somapo ’mr̥tapaḥ somaḥ purujit purusattamaḥ । vinayo jayaḥ satyasaṁdho dāśārhaḥ sātvatāṁ patiḥ ॥

135.68MBH-13-135-68

जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः । अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः ॥

jīvo vinayitā sākṣī mukundo ’mitavikramaḥ । ambhonidhir anantātmā mahodadhiśayo ’ntakaḥ ॥

135.69MBH-13-135-69

अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः । आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः ॥

ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ । ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ ॥

135.70MBH-13-135-70

महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः । त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत् ॥

maharṣiḥ kapilācāryaḥ kr̥tajño medinīpatiḥ । tripadas tridaśādhyakṣo mahāśr̥ṅgaḥ kr̥tāntakr̥t ॥

135.71MBH-13-135-71

महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी । गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः ॥

mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī । guhyo gabhīro gahano guptaś cakragadādharaḥ ॥

135.72MBH-13-135-72

वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः संकर्षणोऽच्युतः । वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः ॥

vedhāḥ svāṅgo ’jitaḥ kr̥ṣṇo dr̥ḍhaḥ saṁkarṣaṇo ’cyutaḥ । varuṇo vāruṇo vr̥kṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ ॥

135.73MBH-13-135-73

भगवान्भगहा नन्दी वनमाली हलायुधः । आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः ॥

bhagavān bhagahā nandī vanamālī halāyudhaḥ । ādityo jyotir ādityaḥ sahiṣṇur gatisattamaḥ ॥

135.74MBH-13-135-74

सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः । दिवःस्पृक्सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः ॥

sudhanvā khaṇḍaparaśur dāruṇo draviṇapradaḥ । divaḥspr̥k sarvadr̥g vyāso vācaspatir ayonijaḥ ॥

135.75MBH-13-135-75

त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक् । संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम् ॥

trisāmā sāmagaḥ sāma nirvāṇaṁ bheṣajaṁ bhiṣak । saṁnyāsakr̥c chamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam ॥

135.76MBH-13-135-76

शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः । गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः ॥

śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā kumudaḥ kuvaleśayaḥ । gohito gopatir goptā vr̥ṣabhākṣo vr̥ṣapriyaḥ ॥

135.77MBH-13-135-77

अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः । श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतां वरः ॥

anivartī nivr̥ttātmā saṁkṣeptā kṣemakr̥c chivaḥ । śrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṁ varaḥ ॥

135.78MBH-13-135-78

श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः । श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः ॥

śrīdaḥ śrīśaḥ śrīnivāsaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥ । śrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmām̐l lokatrayāśrayaḥ ॥

135.79MBH-13-135-79

स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः । विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः ॥

svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandir jyotir gaṇeśvaraḥ । vijitātmā vidheyātmā satkīrtiś chinnasaṁśayaḥ ॥

135.80MBH-13-135-80

उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतः स्थिरः । भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः ॥

udīrṇaḥ sarvataścakṣur anīśaḥ śāśvataḥ sthiraḥ । bhūśayo bhūṣaṇo bhūtir viśokaḥ śokanāśanaḥ ॥

135.81MBH-13-135-81

अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः । अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः ॥

arciṣmān arcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥ । aniruddho ’pratirathaḥ pradyumno ’mitavikramaḥ ॥

135.82MBH-13-135-82

कालनेमिनिहा वीरः शूरः शौरिर्जनेश्वरः । त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः ॥

kālaneminihā vīraḥ śūraḥ śaurir janeśvaraḥ । trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ ॥

135.83MBH-13-135-83

कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः । अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनंजयः ॥

kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kr̥tāgamaḥ । anirdeśyavapur viṣṇur vīro ’nanto dhanaṁjayaḥ ॥

135.84MBH-13-135-84

ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः । ब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः ॥

brahmaṇyo brahmakr̥d brahmā brahma brahmavivardhanaḥ । brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ ॥

135.85MBH-13-135-85

महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः । महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः ॥

mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥ । mahākratur mahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ ॥

135.86MBH-13-135-86

स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः । पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः ॥

stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṁ stutiḥ stotā raṇapriyaḥ । pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtir anāmayaḥ ॥

135.87MBH-13-135-87

मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः । वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः ॥

manojavas tīrthakaro vasuretā vasupradaḥ । vasuprado vāsudevo vasur vasumanā haviḥ ॥

135.88MBH-13-135-88

सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः । शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः ॥

sadgatiḥ satkr̥tiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ । śūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ ॥

135.89MBH-13-135-89

भूतावासो वासुदेवो सर्वासुनिलयोऽनलः । दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः ॥

bhūtāvāso vāsudevo sarvāsunilayo ’nalaḥ । darpahā darpado dr̥pto durdharo ’thāparājitaḥ ॥

135.90MBH-13-135-90

विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान् । अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः ॥

viśvamūrtir mahāmūrtir dīptamūrtir amūrtimān । anekamūrtir avyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ ॥

135.91MBH-13-135-91

एको नैकः सवः कः किं यत्तत्पदमनुत्तमम् । लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः ॥

eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṁ yat tat padam anuttamam । lokabandhur lokanātho mādhavo bhaktavatsalaḥ ॥

135.92MBH-13-135-92

सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी । वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः ॥

suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaś candanāṅgadī । vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghr̥tāśīr acalaś calaḥ ॥

135.93MBH-13-135-93

अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक् । सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः ॥

amānī mānado mānyo lokasvāmī trilokadhr̥k । sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ ॥

135.94MBH-13-135-94

तेजो वृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः । प्रग्रहो निग्रहोऽव्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः ॥

tejo vr̥ṣo dyutidharaḥ sarvaśastrabhr̥tāṁ varaḥ । pragraho nigraho ’vyagro naikaśr̥ṅgo gadāgrajaḥ ॥

135.95MBH-13-135-95

चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः । चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात् ॥

caturmūrtiś caturbāhuś caturvyūhaś caturgatiḥ । caturātmā caturbhāvaś caturvedavid ekapāt ॥

135.96MBH-13-135-96

समावर्तो निवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः । दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा ॥

samāvarto nivr̥ttātmā durjayo duratikramaḥ । durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā ॥

135.97MBH-13-135-97

शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः । इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः ॥

śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantus tantuvardhanaḥ । indrakarmā mahākarmā kr̥takarmā kr̥tāgamaḥ ॥

135.98MBH-13-135-98

उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः । अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी ॥

udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥ । arko vājasanaḥ śr̥ṅgī jayantaḥ sarvavij jayī ॥

135.99MBH-13-135-99

सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः । महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः ॥

suvarṇabindur akṣobhyaḥ sarvavāg īśvareśvaraḥ । mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ ॥

135.100MBH-13-135-100

कुमुदः कुंदरः कुन्दः पर्जन्यः पवनोऽनिलः । अमृतांशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः ॥

kumudaḥ kuṁdaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pavano ’nilaḥ । amr̥tāṁśo ’mr̥tavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ ॥

135.101MBH-13-135-101

सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः । न्यग्रोधोदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः ॥

sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujic chatrutāpanaḥ । nyagrodhodumbaro ’śvatthaś cāṇūrāndhraniṣūdanaḥ ॥

135.102MBH-13-135-102

सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः । अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः ॥

sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥ । amūrtir anagho ’cintyo bhayakr̥d bhayanāśanaḥ ॥

135.103MBH-13-135-103

अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान् । अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः ॥

aṇur br̥hat kr̥śaḥ sthūlo guṇabhr̥n nirguṇo mahān । adhr̥taḥ svadhr̥taḥ svāsyaḥ prāgvaṁśo vaṁśavardhanaḥ ॥

135.104MBH-13-135-104

भारभृत्कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः । आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः ॥

bhārabhr̥t kathito yogī yogīśaḥ sarvakāmadaḥ । āśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ ॥

135.105MBH-13-135-105

धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः । अपराजितः सर्वसहो नियन्ता नियमो यमः ॥

dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ । aparājitaḥ sarvasaho niyantā niyamo yamaḥ ॥

135.106MBH-13-135-106

सत्त्ववान्सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः । अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत्प्रीतिवर्धनः ॥

sattvavān sāttvikaḥ satyaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ । abhiprāyaḥ priyārho ’rhaḥ priyakr̥t prītivardhanaḥ ॥

135.107MBH-13-135-107

विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः । रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः ॥

vihāyasagatir jyotiḥ surucir hutabhug vibhuḥ । ravir virocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ ॥

135.108MBH-13-135-108

अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकदोऽग्रजः । अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतम् ॥

ananto hutabhug bhoktā sukhado naikado ’grajaḥ । anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānam adbhutam ॥

135.109MBH-13-135-109

सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः । स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः ॥

sanāt sanātanatamaḥ kapilaḥ kapir avyayaḥ । svastidaḥ svastikr̥t svasti svastibhuk svastidakṣiṇaḥ ॥

135.110MBH-13-135-110

अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः । शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः ॥

araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramy ūrjitaśāsanaḥ । śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ ॥

135.111MBH-13-135-111

अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणां वरः । विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः ॥

akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ kṣamiṇāṁ varaḥ । vidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ ॥

135.112MBH-13-135-112

उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः । वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः ॥

uttāraṇo duṣkr̥tihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥ । vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ ॥

135.113MBH-13-135-113

अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः । चतुरस्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः ॥

anantarūpo ’nantaśrīr jitamanyur bhayāpahaḥ । caturasro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ ॥

135.114MBH-13-135-114

अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः । जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः ॥

anādir bhūr bhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ । janano janajanmādir bhīmo bhīmaparākramaḥ ॥

135.115MBH-13-135-115

आधारनिलयो धाता पुष्पहासः प्रजागरः । ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः ॥

ādhāranilayo dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥ । ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ ॥

135.116MBH-13-135-116

प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणकृत्प्राणजीवनः । तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः ॥

pramāṇaṁ prāṇanilayaḥ prāṇakr̥t prāṇajīvanaḥ । tattvaṁ tattvavid ekātmā janmamr̥tyujarātigaḥ ॥

135.117MBH-13-135-117

भूर्भुवः स्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः । यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः ॥

bhūr bhuvaḥ svas tarus tāraḥ savitā prapitāmahaḥ । yajño yajñapatir yajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ ॥

135.118MBH-13-135-118

यज्ञभृद्यज्ञकृद्यज्ञी यज्ञभुग्यज्ञसाधनः । यज्ञान्तकृद्यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च ॥

yajñabhr̥d yajñakr̥d yajñī yajñabhug yajñasādhanaḥ । yajñāntakr̥d yajñaguhyam annam annāda eva ca ॥

135.119MBH-13-135-119

आत्मयोनिः स्वयंजातो वैखानः सामगायनः । देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः ॥

ātmayoniḥ svayaṁjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ । devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ ॥

135.120MBH-13-135-120

शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः । रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः ॥

śaṅkhabhr̥n nandakī cakrī śārṅgadhanvā gadādharaḥ । rathāṅgapāṇir akṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ ॥

135.121MBH-13-135-121

इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः । नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम् ॥

itīdaṁ kīrtanīyasya keśavasya mahātmanaḥ । nāmnāṁ sahasraṁ divyānām aśeṣeṇa prakīrtitam ॥

135.122MBH-13-135-122

य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत् । नाशुभं प्राप्नुयात्किंचित्सोऽमुत्रेह च मानवः ॥

ya idaṁ śr̥ṇuyān nityaṁ yaś cāpi parikīrtayet । nāśubhaṁ prāpnuyāt kiṁ cit so ’mutreha ca mānavaḥ ॥

135.123MBH-13-135-123

वेदान्तगो ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत् । वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात् ॥

vedāntago brāhmaṇaḥ syāt kṣatriyo vijayī bhavet । vaiśyo dhanasamr̥ddhaḥ syāc chūdraḥ sukham avāpnuyāt ॥

135.124MBH-13-135-124

धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात् । कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी चाप्नुयात्प्रजाः ॥

dharmārthī prāpnuyād dharmam arthārthī cārtham āpnuyāt । kāmān avāpnuyāt kāmī prajārthī cāpnuyāt prajāḥ ॥

135.125MBH-13-135-125

भक्तिमान्यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानसः । सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत्प्रकीर्तयेत् ॥

bhaktimān yaḥ sadotthāya śucis tadgatamānasaḥ । sahasraṁ vāsudevasya nāmnām etat prakīrtayet ॥

135.126MBH-13-135-126

यशः प्राप्नोति विपुलं ज्ञातिप्राधान्यमेव च । अचलां श्रियमाप्नोति श्रेयश्चाप्नोत्यनुत्तमम् ॥

yaśaḥ prāpnoti vipulaṁ jñātiprādhānyam eva ca । acalāṁ śriyam āpnoti śreyaś cāpnoty anuttamam ॥

135.127MBH-13-135-127

न भयं क्वचिदाप्नोति वीर्यं तेजश्च विन्दति । भवत्यरोगो द्युतिमान्बलरूपगुणान्वितः ॥

na bhayaṁ kva cid āpnoti vīryaṁ tejaś ca vindati । bhavaty arogo dyutimān balarūpaguṇānvitaḥ ॥

135.128MBH-13-135-128

रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् । भयान्मुच्येत भीतश्च मुच्येतापन्न आपदः ॥

rogārto mucyate rogād baddho mucyeta bandhanāt । bhayān mucyeta bhītaś ca mucyetāpanna āpadaḥ ॥

135.129MBH-13-135-129

दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम् । स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः ॥

durgāṇy atitaraty āśu puruṣaḥ puruṣottamam । stuvan nāmasahasreṇa nityaṁ bhaktisamanvitaḥ ॥

135.130MBH-13-135-130

वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायणः । सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम् ॥

vāsudevāśrayo martyo vāsudevaparāyaṇaḥ । sarvapāpaviśuddhātmā yāti brahma sanātanam ॥

135.131MBH-13-135-131

न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित् । जन्ममृत्युजराव्याधिभयं वाप्युपजायते ॥

na vāsudevabhaktānām aśubhaṁ vidyate kva cit । janmamr̥tyujarāvyādhibhayaṁ vāpy upajāyate ॥

135.132MBH-13-135-132

इमं स्तवमधीयानः श्रद्धाभक्तिसमन्वितः । युज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभिः ॥

imaṁ stavam adhīyānaḥ śraddhābhaktisamanvitaḥ । yujyetātmasukhakṣāntiśrīdhr̥tismr̥tikīrtibhiḥ ॥

135.133MBH-13-135-133

न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभा मतिः । भवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे ॥

na krodho na ca mātsaryaṁ na lobho nāśubhā matiḥ । bhavanti kr̥tapuṇyānāṁ bhaktānāṁ puruṣottame ॥

135.134MBH-13-135-134

द्यौः सचन्द्रार्कनक्षत्रा खं दिशो भूर्महोदधिः । वासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः ॥

dyauḥ sacandrārkanakṣatrā khaṁ diśo bhūr mahodadhiḥ । vāsudevasya vīryeṇa vidhr̥tāni mahātmanaḥ ॥

135.135MBH-13-135-135

ससुरासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम् । जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य सचराचरम् ॥

sasurāsuragandharvaṁ sayakṣoragarākṣasam । jagad vaśe vartatedaṁ kr̥ṣṇasya sacarācaram ॥

135.136MBH-13-135-136

इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिः । वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञ एव च ॥

indriyāṇi mano buddhiḥ sattvaṁ tejo balaṁ dhr̥tiḥ । vāsudevātmakāny āhuḥ kṣetraṁ kṣetrajña eva ca ॥

135.137MBH-13-135-137

सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्प्यते । आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः ॥

sarvāgamānām ācāraḥ prathamaṁ parikalpyate । ācāraprabhavo dharmo dharmasya prabhur acyutaḥ ॥

135.138MBH-13-135-138

ऋषयः पितरो देवा महाभूतानि धातवः । जङ्गमाजङ्गमं चेदं जगन्नारायणोद्भवम् ॥

r̥ṣayaḥ pitaro devā mahābhūtāni dhātavaḥ । jaṅgamājaṅgamaṁ cedaṁ jagan nārāyaṇodbhavam ॥

135.139MBH-13-135-139

योगो ज्ञानं तथा सांख्यं विद्याः शिल्पानि कर्म च । वेदाः शास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्वं जनार्दनात् ॥

yogo jñānaṁ tathā sāṁkhyaṁ vidyāḥ śilpāni karma ca । vedāḥ śāstrāṇi vijñānam etat sarvaṁ janārdanāt ॥

135.140MBH-13-135-140

एको विष्णुर्महद्भूतं पृथग्भूतान्यनेकशः । त्रीँल्लोकान्व्याप्य भूतात्मा भुङ्क्ते विश्वभुगव्ययः ॥

eko viṣṇur mahad bhūtaṁ pr̥thag bhūtāny anekaśaḥ । trīm̐l lokān vyāpya bhūtātmā bhuṅkte viśvabhug avyayaḥ ॥

135.141MBH-13-135-141

इमं स्तवं भगवतो विष्णोर्व्यासेन कीर्तितम् । पठेद्य इच्छेत्पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च ॥

imaṁ stavaṁ bhagavato viṣṇor vyāsena kīrtitam । paṭhed ya icchet puruṣaḥ śreyaḥ prāptuṁ sukhāni ca ॥

135.142MBH-13-135-142

विश्वेश्वरमजं देवं जगतः प्रभवाप्ययम् । भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम् ॥

viśveśvaram ajaṁ devaṁ jagataḥ prabhavāpyayam । bhajanti ye puṣkarākṣaṁ na te yānti parābhavam ॥