Who speaks here अष्टक aṣṭaka
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §90–92 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
अष्टक उवाच । चरन्गृहस्थः कथमेति देवा;न्कथं भिक्षुः कथमाचार्यकर्मा । वानप्रस्थः सत्पथे संनिविष्टो; बहून्यस्मिन्संप्रति वेदयन्ति ॥
aṣṭaka uvāca । caran gr̥hasthaḥ katham eti devān; kathaṁ bhikṣuḥ katham ācāryakarmā । vānaprasthaḥ satpathe saṁniviṣṭo; bahūny asmin saṁprati vedayanti ॥
ययातिरुवाच । आहूताध्यायी गुरुकर्मस्वचोद्यः; पूर्वोत्थायी चरमं चोपशायी । मृदुर्दान्तो धृतिमानप्रमत्तः; स्वाध्यायशीलः सिध्यति ब्रह्मचारी ॥
yayātir uvāca । āhūtādhyāyī gurukarmasvacodyaḥ; pūrvotthāyī caramaṁ copaśāyī । mr̥dur dānto dhr̥timān apramattaḥ; svādhyāyaśīlaḥ sidhyati brahmacārī ॥
धर्मागतं प्राप्य धनं यजेत; दद्यात्सदैवातिथीन्भोजयेच्च । अनाददानश्च परैरदत्तं; सैषा गृहस्थोपनिषत्पुराणी ॥
dharmāgataṁ prāpya dhanaṁ yajeta; dadyāt sadaivātithīn bhojayec ca । anādadānaś ca parair adattaṁ; saiṣā gr̥hasthopaniṣat purāṇī ॥
स्ववीर्यजीवी वृजिनान्निवृत्तो; दाता परेभ्यो न परोपतापी । तादृङ्मुनिः सिद्धिमुपैति मुख्यां; वसन्नरण्ये नियताहारचेष्टः ॥
svavīryajīvī vr̥jinān nivr̥tto; dātā parebhyo na paropatāpī । tādr̥ṅ muniḥ siddhim upaiti mukhyāṁ; vasann araṇye niyatāhāraceṣṭaḥ ॥
अशिल्पजीवी नगृहश्च नित्यं; जितेन्द्रियः सर्वतो विप्रमुक्तः । अनोकसारी लघुरल्पचार;श्चरन्देशानेकचरः स भिक्षुः ॥
aśilpajīvī nagr̥haś ca nityaṁ; jitendriyaḥ sarvato vipramuktaḥ । anokasārī laghur alpacāraś; caran deśān ekacaraḥ sa bhikṣuḥ ॥
रात्र्या यया चाभिजिताश्च लोका; भवन्ति कामा विजिताः सुखाश्च । तामेव रात्रिं प्रयतेत विद्वा;नरण्यसंस्थो भवितुं यतात्मा ॥
rātryā yayā cābhijitāś ca lokā; bhavanti kāmā vijitāḥ sukhāś ca । tām eva rātriṁ prayateta vidvān; araṇyasaṁstho bhavituṁ yatātmā ॥
दशैव पूर्वान्दश चापरांस्तु; ज्ञातीन्सहात्मानमथैकविंशम् । अरण्यवासी सुकृते दधाति; विमुच्यारण्ये स्वशरीरधातून् ॥
daśaiva pūrvān daśa cāparāṁs tu; jñātīn sahātmānam athaikaviṁśam । araṇyavāsī sukr̥te dadhāti; vimucyāraṇye svaśarīradhātūn ॥
अष्टक उवाच । कति स्विदेव मुनयो मौनानि कति चाप्युत । भवन्तीति तदाचक्ष्व श्रोतुमिच्छामहे वयम् ॥
aṣṭaka uvāca । kati svid eva munayo maunāni kati cāpy uta । bhavantīti tad ācakṣva śrotum icchāmahe vayam ॥
ययातिरुवाच । अरण्ये वसतो यस्य ग्रामो भवति पृष्ठतः । ग्रामे वा वसतोऽरण्यं स मुनिः स्याज्जनाधिप ॥
yayātir uvāca । araṇye vasato yasya grāmo bhavati pr̥ṣṭhataḥ । grāme vā vasato ’raṇyaṁ sa muniḥ syāj janādhipa ॥
अष्टक उवाच । कथं स्विद्वसतोऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः । ग्रामे वा वसतोऽरण्यं कथं भवति पृष्ठतः ॥
aṣṭaka uvāca । kathaṁ svid vasato ’raṇye grāmo bhavati pr̥ṣṭhataḥ । grāme vā vasato ’raṇyaṁ kathaṁ bhavati pr̥ṣṭhataḥ ॥
ययातिरुवाच । न ग्राम्यमुपयुञ्जीत य आरण्यो मुनिर्भवेत् । तथास्य वसतोऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः ॥
yayātir uvāca । na grāmyam upayuñjīta ya āraṇyo munir bhavet । tathāsya vasato ’raṇye grāmo bhavati pr̥ṣṭhataḥ ॥
अनग्निरनिकेतश्च अगोत्रचरणो मुनिः । कौपीनाच्छादनं यावत्तावदिच्छेच्च चीवरम् ॥
anagnir aniketaś ca agotracaraṇo muniḥ । kaupīnācchādanaṁ yāvat tāvad icchec ca cīvaram ॥
यावत्प्राणाभिसंधानं तावदिच्छेच्च भोजनम् । तथास्य वसतो ग्रामेऽरण्यं भवति पृष्ठतः ॥
yāvat prāṇābhisaṁdhānaṁ tāvad icchec ca bhojanam । tathāsya vasato grāme ’raṇyaṁ bhavati pr̥ṣṭhataḥ ॥
यस्तु कामान्परित्यज्य त्यक्तकर्मा जितेन्द्रियः । आतिष्ठेत मुनिर्मौनं स लोके सिद्धिमाप्नुयात् ॥
yas tu kāmān parityajya tyaktakarmā jitendriyaḥ । ātiṣṭheta munir maunaṁ sa loke siddhim āpnuyāt ॥
धौतदन्तं कृत्तनखं सदा स्नातमलंकृतम् । असितं सितकर्मस्थं कस्तं नार्चितुमर्हति ॥
dhautadantaṁ kr̥ttanakhaṁ sadā snātam alaṁkr̥tam । asitaṁ sitakarmasthaṁ kas taṁ nārcitum arhati ॥
तपसा कर्शितः क्षामः क्षीणमांसास्थिशोणितः । यदा भवति निर्द्वन्द्वो मुनिर्मौनं समास्थितः । अथ लोकमिमं जित्वा लोकं विजयते परम् ॥
tapasā karśitaḥ kṣāmaḥ kṣīṇamāṁsāsthiśoṇitaḥ । yadā bhavati nirdvandvo munir maunaṁ samāsthitaḥ । atha lokam imaṁ jitvā lokaṁ vijayate param ॥
आस्येन तु यदाहारं गोवन्मृगयते मुनिः । अथास्य लोकः पूर्वो यः सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥
āsyena tu yadāhāraṁ govan mr̥gayate muniḥ । athāsya lokaḥ pūrvo yaḥ so ’mr̥tatvāya kalpate ॥