सूत उवाच । अग्नेरथ वचः श्रुत्वा तद्रक्षः प्रजहार ताम् । ब्रह्मन्वराहरूपेण मनोमारुतरंहसा ॥
sūta uvāca । agner atha vacaḥ śrutvā tad rakṣaḥ prajahāra tām । brahman varāharūpeṇa manomārutaraṁhasā ॥
Who speaks here सूत sūta
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §5–7 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
सूत उवाच । अग्नेरथ वचः श्रुत्वा तद्रक्षः प्रजहार ताम् । ब्रह्मन्वराहरूपेण मनोमारुतरंहसा ॥
sūta uvāca । agner atha vacaḥ śrutvā tad rakṣaḥ prajahāra tām । brahman varāharūpeṇa manomārutaraṁhasā ॥
ततः स गर्भो निवसन्कुक्षौ भृगुकुलोद्वह । रोषान्मातुश्च्युतः कुक्षेश्च्यवनस्तेन सोऽभवत् ॥
tataḥ sa garbho nivasan kukṣau bhr̥gukulodvaha । roṣān mātuś cyutaḥ kukṣeś cyavanas tena so ’bhavat ॥
तं दृष्ट्वा मातुरुदराच्च्युतमादित्यवर्चसम् । तद्रक्षो भस्मसाद्भूतं पपात परिमुच्य ताम् ॥
taṁ dr̥ṣṭvā mātur udarāc cyutam ādityavarcasam । tad rakṣo bhasmasād bhūtaṁ papāta parimucya tām ॥
सा तमादाय सुश्रोणी ससार भृगुनन्दनम् । च्यवनं भार्गवं ब्रह्मन्पुलोमा दुःखमूर्च्छिता ॥
sā tam ādāya suśroṇī sasāra bhr̥gunandanam । cyavanaṁ bhārgavaṁ brahman pulomā duḥkhamūrcchitā ॥
तां ददर्श स्वयं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः । रुदतीं बाष्पपूर्णाक्षीं भृगोर्भार्यामनिन्दिताम् । सान्त्वयामास भगवान्वधूं ब्रह्मा पितामहः ॥
tāṁ dadarśa svayaṁ brahmā sarvalokapitāmahaḥ । rudatīṁ bāṣpapūrṇākṣīṁ bhr̥gor bhāryām aninditām । sāntvayām āsa bhagavān vadhūṁ brahmā pitāmahaḥ ॥
अश्रुबिन्दूद्भवा तस्याः प्रावर्तत महानदी । अनुवर्तती सृतिं तस्या भृगोः पत्न्या यशस्विनः ॥
aśrubindūdbhavā tasyāḥ prāvartata mahānadī । anuvartatī sr̥tiṁ tasyā bhr̥goḥ patnyā yaśasvinaḥ ॥
तस्या मार्गं सृतवतीं दृष्ट्वा तु सरितं तदा । नाम तस्यास्तदा नद्याश्चक्रे लोकपितामहः । वधूसरेति भगवांश्च्यवनस्याश्रमं प्रति ॥
tasyā mārgaṁ sr̥tavatīṁ dr̥ṣṭvā tu saritaṁ tadā । nāma tasyās tadā nadyāś cakre lokapitāmahaḥ । vadhūsareti bhagavāṁś cyavanasyāśramaṁ prati ॥
स एवं च्यवनो जज्ञे भृगोः पुत्रः प्रतापवान् । तं ददर्श पिता तत्र च्यवनं तां च भामिनीम् ॥
sa evaṁ cyavano jajñe bhr̥goḥ putraḥ pratāpavān । taṁ dadarśa pitā tatra cyavanaṁ tāṁ ca bhāminīm ॥
स पुलोमां ततो भार्यां पप्रच्छ कुपितो भृगुः । केनासि रक्षसे तस्मै कथितेह जिहीर्षवे । न हि त्वां वेद तद्रक्षो मद्भार्यां चारुहासिनीम् ॥
sa pulomāṁ tato bhāryāṁ papraccha kupito bhr̥guḥ । kenāsi rakṣase tasmai kathiteha jihīrṣave । na hi tvāṁ veda tad rakṣo madbhāryāṁ cāruhāsinīm ॥
तत्त्वमाख्याहि तं ह्यद्य शप्तुमिच्छाम्यहं रुषा । बिभेति को न शापान्मे कस्य चायं व्यतिक्रमः ॥
tat tvam ākhyāhi taṁ hy adya śaptum icchāmy ahaṁ ruṣā । bibheti ko na śāpān me kasya cāyaṁ vyatikramaḥ ॥
पुलोमोवाच । अग्निना भगवंस्तस्मै रक्षसेऽहं निवेदिता । ततो मामनयद्रक्षः क्रोशन्तीं कुररीमिव ॥
pulomovāca । agninā bhagavaṁs tasmai rakṣase ’haṁ niveditā । tato mām anayad rakṣaḥ krośantīṁ kurarīm iva ॥
साहं तव सुतस्यास्य तेजसा परिमोक्षिता । भस्मीभूतं च तद्रक्षो मामुत्सृज्य पपात वै ॥
sāhaṁ tava sutasyāsya tejasā parimokṣitā । bhasmībhūtaṁ ca tad rakṣo mām utsr̥jya papāta vai ॥
सूत उवाच । इति श्रुत्वा पुलोमाया भृगुः परममन्युमान् । शशापाग्निमभिक्रुद्धः सर्वभक्षो भविष्यसि ॥
sūta uvāca । iti śrutvā pulomāyā bhr̥guḥ paramamanyumān । śaśāpāgnim abhikruddhaḥ sarvabhakṣo bhaviṣyasi ॥