सूत उवाच । सुपर्णेनोह्यमानास्ते जग्मुस्तं देशमाशु वै । सागराम्बुपरिक्षिप्तं पक्षिसंघनिनादितम् ॥
sūta uvāca । suparṇenohyamānās te jagmus taṁ deśam āśu vai । sāgarāmbuparikṣiptaṁ pakṣisaṁghanināditam ॥
Who speaks here सूत sūta
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §24–26 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
सूत उवाच । सुपर्णेनोह्यमानास्ते जग्मुस्तं देशमाशु वै । सागराम्बुपरिक्षिप्तं पक्षिसंघनिनादितम् ॥
sūta uvāca । suparṇenohyamānās te jagmus taṁ deśam āśu vai । sāgarāmbuparikṣiptaṁ pakṣisaṁghanināditam ॥
विचित्रफलपुष्पाभिर्वनराजिभिरावृतम् । भवनैरावृतं रम्यैस्तथा पद्माकरैरपि ॥
vicitraphalapuṣpābhir vanarājibhir āvr̥tam । bhavanair āvr̥taṁ ramyais tathā padmākarair api ॥
प्रसन्नसलिलैश्चापि ह्रदैश्चित्रैर्विभूषितम् । दिव्यगन्धवहैः पुण्यैर्मारुतैरुपवीजितम् ॥
prasannasalilaiś cāpi hradaiś citrair vibhūṣitam । divyagandhavahaiḥ puṇyair mārutair upavījitam ॥
उपजिघ्रद्भिराकाशं वृक्षैर्मलयजैरपि । शोभितं पुष्पवर्षाणि मुञ्चद्भिर्मारुतोद्धुतैः ॥
upajighradbhir ākāśaṁ vr̥kṣair malayajair api । śobhitaṁ puṣpavarṣāṇi muñcadbhir mārutoddhutaiḥ ॥
किरद्भिरिव तत्रस्थान्नागान्पुष्पाम्बुवृष्टिभिः । मनःसंहर्षणं पुण्यं गन्धर्वाप्सरसां प्रियम् । नानापक्षिरुतं रम्यं कद्रूपुत्रप्रहर्षणम् ॥
kiradbhir iva tatrasthān nāgān puṣpāmbuvr̥ṣṭibhiḥ । manaḥsaṁharṣaṇaṁ puṇyaṁ gandharvāpsarasāṁ priyam । nānāpakṣirutaṁ ramyaṁ kadrūputrapraharṣaṇam ॥
तत्ते वनं समासाद्य विजह्रुः पन्नगा मुदा । अब्रुवंश्च महावीर्यं सुपर्णं पतगोत्तमम् ॥
tat te vanaṁ samāsādya vijahruḥ pannagā mudā । abruvaṁś ca mahāvīryaṁ suparṇaṁ patagottamam ॥
वहास्मानपरं द्वीपं सुरम्यं विपुलोदकम् । त्वं हि देशान्बहून्रम्यान्पतन्पश्यसि खेचर ॥
vahāsmān aparaṁ dvīpaṁ suramyaṁ vipulodakam । tvaṁ hi deśān bahūn ramyān patan paśyasi khecara ॥
स विचिन्त्याब्रवीत्पक्षी मातरं विनतां तदा । किं कारणं मया मातः कर्तव्यं सर्पभाषितम् ॥
sa vicintyābravīt pakṣī mātaraṁ vinatāṁ tadā । kiṁ kāraṇaṁ mayā mātaḥ kartavyaṁ sarpabhāṣitam ॥
विनतोवाच । दासीभूतास्म्यनार्याया भगिन्याः पतगोत्तम । पणं वितथमास्थाय सर्पैरुपधिना कृतम् ॥
vinatovāca । dāsībhūtāsmy anāryāyā bhaginyāḥ patagottama । paṇaṁ vitatham āsthāya sarpair upadhinā kr̥tam ॥
सूत उवाच । तस्मिंस्तु कथिते मात्रा कारणे गगनेचरः । उवाच वचनं सर्पांस्तेन दुःखेन दुःखितः ॥
sūta uvāca । tasmiṁs tu kathite mātrā kāraṇe gaganecaraḥ । uvāca vacanaṁ sarpāṁs tena duḥkhena duḥkhitaḥ ॥
किमाहृत्य विदित्वा वा किं वा कृत्वेह पौरुषम् । दास्याद्वो विप्रमुच्येयं सत्यं शंसत लेलिहाः ॥
kim āhr̥tya viditvā vā kiṁ vā kr̥tveha pauruṣam । dāsyād vo vipramucyeyaṁ satyaṁ śaṁsata lelihāḥ ॥
श्रुत्वा तमब्रुवन्सर्पा आहरामृतमोजसा । ततो दास्याद्विप्रमोक्षो भविता तव खेचर ॥
śrutvā tam abruvan sarpā āharāmr̥tam ojasā । tato dāsyād vipramokṣo bhavitā tava khecara ॥