Adhyāya 225

मन्दपाल उवाच । युष्माकं परिरक्षार्थं विज्ञप्तो ज्वलनो मया । अग्निना च तथेत्येवं पूर्वमेव प्रतिश्रुतम् ॥

mandapāla uvāca । yuṣmākaṁ parirakṣārthaṁ vijñapto jvalano mayā । agninā ca tathety evaṁ pūrvam eva pratiśrutam ॥

अग्नेर्वचनमाज्ञाय मातुर्धर्मज्ञतां च वः । युष्माकं च परं वीर्यं नाहं पूर्वमिहागतः ॥

agner vacanam ājñāya mātur dharmajñatāṁ ca vaḥ । yuṣmākaṁ ca paraṁ vīryaṁ nāhaṁ pūrvam ihāgataḥ ॥

न संतापो हि वः कार्यः पुत्रका मरणं प्रति । ऋषीन्वेद हुताशोऽपि ब्रह्म तद्विदितं च वः ॥

na saṁtāpo hi vaḥ kāryaḥ putrakā maraṇaṁ prati । r̥ṣīn veda hutāśo ’pi brahma tad viditaṁ ca vaḥ ॥

वैशंपायन उवाच । एवमाश्वास्य पुत्रान्स भार्यां चादाय भारत । मन्दपालस्ततो देशादन्यं देशं जगाम ह ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । evam āśvāsya putrān sa bhāryāṁ cādāya bhārata । mandapālas tato deśād anyaṁ deśaṁ jagāma ha ॥

भगवानपि तिग्मांशुः समिद्धं खाण्डवं वनम् । ददाह सह कृष्णाभ्यां जनयञ्जगतोऽभयम् ॥

bhagavān api tigmāṁśuḥ samiddhaṁ khāṇḍavaṁ vanam । dadāha saha kr̥ṣṇābhyāṁ janayañ jagato ’bhayam ॥

वसामेदोवहाः कुल्यास्तत्र पीत्वा च पावकः । अगच्छत्परमां तृप्तिं दर्शयामास चार्जुनम् ॥

vasāmedovahāḥ kulyās tatra pītvā ca pāvakaḥ । agacchat paramāṁ tr̥ptiṁ darśayām āsa cārjunam ॥

ततोऽन्तरिक्षाद्भगवानवतीर्य सुरेश्वरः । मरुद्गणवृतः पार्थं माधवं चाब्रवीदिदम् ॥

tato ’ntarikṣād bhagavān avatīrya sureśvaraḥ । marudgaṇavr̥taḥ pārthaṁ mādhavaṁ cābravīd idam ॥

कृतं युवाभ्यां कर्मेदममरैरपि दुष्करम् । वरान्वृणीतं तुष्टोऽस्मि दुर्लभानप्यमानुषान् ॥

kr̥taṁ yuvābhyāṁ karmedam amarair api duṣkaram । varān vr̥ṇītaṁ tuṣṭo ’smi durlabhān apy amānuṣān ॥

पार्थस्तु वरयामास शक्रादस्त्राणि सर्वशः । ग्रहीतुं तच्च शक्रोऽस्य तदा कालं चकार ह ॥

pārthas tu varayām āsa śakrād astrāṇi sarvaśaḥ । grahītuṁ tac ca śakro ’sya tadā kālaṁ cakāra ha ॥

यदा प्रसन्नो भगवान्महादेवो भविष्यति । तुभ्यं तदा प्रदास्यामि पाण्डवास्त्राणि सर्वशः ॥

yadā prasanno bhagavān mahādevo bhaviṣyati । tubhyaṁ tadā pradāsyāmi pāṇḍavāstrāṇi sarvaśaḥ ॥

अहमेव च तं कालं वेत्स्यामि कुरुनन्दन । तपसा महता चापि दास्यामि तव तान्यहम् ॥

aham eva ca taṁ kālaṁ vetsyāmi kurunandana । tapasā mahatā cāpi dāsyāmi tava tāny aham ॥

आग्नेयानि च सर्वाणि वायव्यानि तथैव च । मदीयानि च सर्वाणि ग्रहीष्यसि धनंजय ॥

āgneyāni ca sarvāṇi vāyavyāni tathaiva ca । madīyāni ca sarvāṇi grahīṣyasi dhanaṁjaya ॥

वासुदेवोऽपि जग्राह प्रीतिं पार्थेन शाश्वतीम् । ददौ च तस्मै देवेन्द्रस्तं वरं प्रीतिमांस्तदा ॥

vāsudevo ’pi jagrāha prītiṁ pārthena śāśvatīm । dadau ca tasmai devendras taṁ varaṁ prītimāṁs tadā ॥

दत्त्वा ताभ्यां वरं प्रीतः सह देवैर्मरुत्पतिः । हुताशनमनुज्ञाप्य जगाम त्रिदिवं पुनः ॥

dattvā tābhyāṁ varaṁ prītaḥ saha devair marutpatiḥ । hutāśanam anujñāpya jagāma tridivaṁ punaḥ ॥

पावकश्चापि तं दावं दग्ध्वा समृगपक्षिणम् । अहानि पञ्च चैकं च विरराम सुतर्पितः ॥

pāvakaś cāpi taṁ dāvaṁ dagdhvā samr̥gapakṣiṇam । ahāni pañca caikaṁ ca virarāma sutarpitaḥ ॥

जग्ध्वा मांसानि पीत्वा च मेदांसि रुधिराणि च । युक्तः परमया प्रीत्या तावुवाच विशां पते ॥

jagdhvā māṁsāni pītvā ca medāṁsi rudhirāṇi ca । yuktaḥ paramayā prītyā tāv uvāca viśāṁ pate ॥

युवाभ्यां पुरुषाग्र्याभ्यां तर्पितोऽस्मि यथासुखम् । अनुजानामि वां वीरौ चरतं यत्र वाञ्छितम् ॥

yuvābhyāṁ puruṣāgryābhyāṁ tarpito ’smi yathāsukham । anujānāmi vāṁ vīrau carataṁ yatra vāñchitam ॥

एवं तौ समनुज्ञातौ पावकेन महात्मना । अर्जुनो वासुदेवश्च दानवश्च मयस्तथा ॥

evaṁ tau samanujñātau pāvakena mahātmanā । arjuno vāsudevaś ca dānavaś ca mayas tathā ॥

परिक्रम्य ततः सर्वे त्रयोऽपि भरतर्षभ । रमणीये नदीकूले सहिताः समुपाविशन् ॥

parikramya tataḥ sarve trayo ’pi bharatarṣabha । ramaṇīye nadīkūle sahitāḥ samupāviśan ॥