वैशंपायन उवाच । एवमुक्तेषु राज्ञा तु पाण्डवेषु महात्मसु । दुर्योधनः परं हर्षमाजगाम दुरात्मवान् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । evam ukteṣu rājñā tu pāṇḍaveṣu mahātmasu । duryodhanaḥ paraṁ harṣam ājagāma durātmavān ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §145–147 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । एवमुक्तेषु राज्ञा तु पाण्डवेषु महात्मसु । दुर्योधनः परं हर्षमाजगाम दुरात्मवान् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । evam ukteṣu rājñā tu pāṇḍaveṣu mahātmasu । duryodhanaḥ paraṁ harṣam ājagāma durātmavān ॥
स पुरोचनमेकान्तमानीय भरतर्षभ । गृहीत्वा दक्षिणे पाणौ सचिवं वाक्यमब्रवीत् ॥
sa purocanam ekāntam ānīya bharatarṣabha । gr̥hītvā dakṣiṇe pāṇau sacivaṁ vākyam abravīt ॥
ममेयं वसुसंपूर्णा पुरोचन वसुंधरा । यथेयं मम तद्वत्ते स तां रक्षितुमर्हसि ॥
mameyaṁ vasusaṁpūrṇā purocana vasuṁdharā । yatheyaṁ mama tadvat te sa tāṁ rakṣitum arhasi ॥
न हि मे कश्चिदन्योऽस्ति वैश्वासिकतरस्त्वया । सहायो येन संधाय मन्त्रयेयं यथा त्वया ॥
na hi me kaś cid anyo ’sti vaiśvāsikataras tvayā । sahāyo yena saṁdhāya mantrayeyaṁ yathā tvayā ॥
संरक्ष तात मन्त्रं च सपत्नांश्च ममोद्धर । निपुणेनाभ्युपायेन यद्ब्रवीमि तथा कुरु ॥
saṁrakṣa tāta mantraṁ ca sapatnāṁś ca mamoddhara । nipuṇenābhyupāyena yad bravīmi tathā kuru ॥
पाण्डवा धृतराष्ट्रेण प्रेषिता वारणावतम् । उत्सवे विहरिष्यन्ति धृतराष्ट्रस्य शासनात् ॥
pāṇḍavā dhr̥tarāṣṭreṇa preṣitā vāraṇāvatam । utsave vihariṣyanti dhr̥tarāṣṭrasya śāsanāt ॥
स त्वं रासभयुक्तेन स्यन्दनेनाशुगामिना । वारणावतमद्यैव यथा यासि तथा कुरु ॥
sa tvaṁ rāsabhayuktena syandanenāśugāminā । vāraṇāvatam adyaiva yathā yāsi tathā kuru ॥
तत्र गत्वा चतुःशालं गृहं परमसंवृतम् । आयुधागारमाश्रित्य कारयेथा महाधनम् ॥
tatra gatvā catuḥśālaṁ gr̥haṁ paramasaṁvr̥tam । āyudhāgāram āśritya kārayethā mahādhanam ॥
शणसर्जरसादीनि यानि द्रव्याणि कानिचित् । आग्नेयान्युत सन्तीह तानि सर्वाणि दापय ॥
śaṇasarjarasādīni yāni dravyāṇi kāni cit । āgneyāny uta santīha tāni sarvāṇi dāpaya ॥
सर्पिषा च सतैलेन लाक्षया चाप्यनल्पया । मृत्तिकां मिश्रयित्वा त्वं लेपं कुड्येषु दापयेः ॥
sarpiṣā ca satailena lākṣayā cāpy analpayā । mr̥ttikāṁ miśrayitvā tvaṁ lepaṁ kuḍyeṣu dāpayeḥ ॥
शणान्वंशं घृतं दारु यन्त्राणि विविधानि च । तस्मिन्वेश्मनि सर्वाणि निक्षिपेथाः समन्ततः ॥
śaṇān vaṁśaṁ ghr̥taṁ dāru yantrāṇi vividhāni ca । tasmin veśmani sarvāṇi nikṣipethāḥ samantataḥ ॥
यथा च त्वां न शङ्केरन्परीक्षन्तोऽपि पाण्डवाः । आग्नेयमिति तत्कार्यमिति चान्ये च मानवाः ॥
yathā ca tvāṁ na śaṅkeran parīkṣanto ’pi pāṇḍavāḥ । āgneyam iti tat kāryam iti cānye ca mānavāḥ ॥
वेश्मन्येवं कृते तत्र कृत्वा तान्परमार्चितान् । वासयेः पाण्डवेयांश्च कुन्तीं च ससुहृज्जनाम् ॥
veśmany evaṁ kr̥te tatra kr̥tvā tān paramārcitān । vāsayeḥ pāṇḍaveyāṁś ca kuntīṁ ca sasuhr̥jjanām ॥
तत्रासनानि मुख्यानि यानानि शयनानि च । विधातव्यानि पाण्डूनां यथा तुष्येत मे पिता ॥
tatrāsanāni mukhyāni yānāni śayanāni ca । vidhātavyāni pāṇḍūnāṁ yathā tuṣyeta me pitā ॥
यथा रमेरन्विश्रब्धा नगरे वारणावते । तथा सर्वं विधातव्यं यावत्कालस्य पर्ययः ॥
yathā rameran viśrabdhā nagare vāraṇāvate । tathā sarvaṁ vidhātavyaṁ yāvat kālasya paryayaḥ ॥
ज्ञात्वा तु तान्सुविश्वस्ताञ्शयानानकुतोभयान् । अग्निस्ततस्त्वया देयो द्वारतस्तस्य वेश्मनः ॥
jñātvā tu tān suviśvastāñ śayānān akutobhayān । agnis tatas tvayā deyo dvāratas tasya veśmanaḥ ॥
दग्धानेवं स्वके गेहे दग्धा इति ततो जनाः । ज्ञातयो वा वदिष्यन्ति पाण्डवार्थाय कर्हिचित् ॥
dagdhān evaṁ svake gehe dagdhā iti tato janāḥ । jñātayo vā vadiṣyanti pāṇḍavārthāya karhi cit ॥
तत्तथेति प्रतिज्ञाय कौरवाय पुरोचनः । प्रायाद्रासभयुक्तेन नगरं वारणावतम् ॥
tat tatheti pratijñāya kauravāya purocanaḥ । prāyād rāsabhayuktena nagaraṁ vāraṇāvatam ॥
स गत्वा त्वरितो राजन्दुर्योधनमते स्थितः । यथोक्तं राजपुत्रेण सर्वं चक्रे पुरोचनः ॥
sa gatvā tvarito rājan duryodhanamate sthitaḥ । yathoktaṁ rājaputreṇa sarvaṁ cakre purocanaḥ ॥