Who speaks here दुर्योधन duryodhana · वैशंपायन vaiśaṃpāyana · धृतराष्ट्र dhṛtarāṣṭra
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §143–145 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । धृतराष्ट्रस्तु पुत्रस्य श्रुत्वा वचनमीदृशम् । मुहूर्तमिव संचिन्त्य दुर्योधनमथाब्रवीत् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । dhr̥tarāṣṭras tu putrasya śrutvā vacanam īdr̥śam । muhūrtam iva saṁcintya duryodhanam athābravīt ॥
धर्मनित्यः सदा पाण्डुर्ममासीत्प्रियकृद्धितः । सर्वेषु ज्ञातिषु तथा मयि त्वासीद्विशेषतः ॥
dharmanityaḥ sadā pāṇḍur mamāsīt priyakr̥d dhitaḥ । sarveṣu jñātiṣu tathā mayi tv āsīd viśeṣataḥ ॥
नास्य किंचिन्न जानामि भोजनादि चिकीर्षितम् । निवेदयति नित्यं हि मम राज्यं धृतव्रतः ॥
nāsya kiṁ cin na jānāmi bhojanādi cikīrṣitam । nivedayati nityaṁ hi mama rājyaṁ dhr̥tavrataḥ ॥
तस्य पुत्रो यथा पाण्डुस्तथा धर्मपरायणः । गुणवाँल्लोकविख्यातः पौराणां च सुसंमतः ॥
tasya putro yathā pāṇḍus tathā dharmaparāyaṇaḥ । guṇavām̐l lokavikhyātaḥ paurāṇāṁ ca susaṁmataḥ ॥
स कथं शक्यमस्माभिरपक्रष्टुं बलादितः । पितृपैतामहाद्राज्यात्ससहायो विशेषतः ॥
sa kathaṁ śakyam asmābhir apakraṣṭuṁ balād itaḥ । pitr̥paitāmahād rājyāt sasahāyo viśeṣataḥ ॥
भृता हि पाण्डुनामात्या बलं च सततं भृतम् । भृताः पुत्राश्च पौत्राश्च तेषामपि विशेषतः ॥
bhr̥tā hi pāṇḍunāmātyā balaṁ ca satataṁ bhr̥tam । bhr̥tāḥ putrāś ca pautrāś ca teṣām api viśeṣataḥ ॥
ते पुरा सत्कृतास्तात पाण्डुना पौरवा जनाः । कथं युधिष्ठिरस्यार्थे न नो हन्युः सबान्धवान् ॥
te purā satkr̥tās tāta pāṇḍunā pauravā janāḥ । kathaṁ yudhiṣṭhirasyārthe na no hanyuḥ sabāndhavān ॥
दुर्योधन उवाच । एवमेतन्मया तात भावितं दोषमात्मनि । दृष्ट्वा प्रकृतयः सर्वा अर्थमानेन योजिताः ॥
duryodhana uvāca । evam etan mayā tāta bhāvitaṁ doṣam ātmani । dr̥ṣṭvā prakr̥tayaḥ sarvā arthamānena yojitāḥ ॥
ध्रुवमस्मत्सहायास्ते भविष्यन्ति प्रधानतः । अर्थवर्गः सहामात्यो मत्संस्थोऽद्य महीपते ॥
dhruvam asmatsahāyās te bhaviṣyanti pradhānataḥ । arthavargaḥ sahāmātyo matsaṁstho ’dya mahīpate ॥
स भवान्पाण्डवानाशु विवासयितुमर्हति । मृदुनैवाभ्युपायेन नगरं वारणावतम् ॥
sa bhavān pāṇḍavān āśu vivāsayitum arhati । mr̥dunaivābhyupāyena nagaraṁ vāraṇāvatam ॥
यदा प्रतिष्ठितं राज्यं मयि राजन्भविष्यति । तदा कुन्ती सहापत्या पुनरेष्यति भारत ॥
yadā pratiṣṭhitaṁ rājyaṁ mayi rājan bhaviṣyati । tadā kuntī sahāpatyā punar eṣyati bhārata ॥
धृतराष्ट्र उवाच । दुर्योधन ममाप्येतद्धृदि संपरिवर्तते । अभिप्रायस्य पापत्वान्नैतत्तु विवृणोम्यहम् ॥
dhr̥tarāṣṭra uvāca । duryodhana mamāpy etad dhr̥di saṁparivartate । abhiprāyasya pāpatvān naitat tu vivr̥ṇomy aham ॥
न च भीष्मो न च द्रोणो न क्षत्ता न च गौतमः । विवास्यमानान्कौन्तेयाननुमंस्यन्ति कर्हिचित् ॥
na ca bhīṣmo na ca droṇo na kṣattā na ca gautamaḥ । vivāsyamānān kaunteyān anumaṁsyanti karhi cit ॥
समा हि कौरवेयाणां वयमेते च पुत्रक । नैते विषममिच्छेयुर्धर्मयुक्ता मनस्विनः ॥
samā hi kauraveyāṇāṁ vayam ete ca putraka । naite viṣamam iccheyur dharmayuktā manasvinaḥ ॥
ते वयं कौरवेयाणामेतेषां च महात्मनाम् । कथं न वध्यतां तात गच्छेम जगतस्तथा ॥
te vayaṁ kauraveyāṇām eteṣāṁ ca mahātmanām । kathaṁ na vadhyatāṁ tāta gacchema jagatas tathā ॥
दुर्योधन उवाच । मध्यस्थः सततं भीष्मो द्रोणपुत्रो मयि स्थितः । यतः पुत्रस्ततो द्रोणो भविता नात्र सांशयः ॥
duryodhana uvāca । madhyasthaḥ satataṁ bhīṣmo droṇaputro mayi sthitaḥ । yataḥ putras tato droṇo bhavitā nātra sāṁśayaḥ ॥
कृपः शारद्वतश्चैव यत एते त्रयस्ततः । द्रोणं च भागिनेयं च न स त्यक्ष्यति कर्हिचित् ॥
kr̥paḥ śāradvataś caiva yata ete trayas tataḥ । droṇaṁ ca bhāgineyaṁ ca na sa tyakṣyati karhi cit ॥
क्षत्तार्थबद्धस्त्वस्माकं प्रच्छन्नं तु यतः परे । न चैकः स समर्थोऽस्मान्पाण्डवार्थे प्रबाधितुम् ॥
kṣattārthabaddhas tv asmākaṁ pracchannaṁ tu yataḥ pare । na caikaḥ sa samartho ’smān pāṇḍavārthe prabādhitum ॥
स विश्रब्धः पाण्डुपुत्रान्सह मात्रा विवासय । वारणावतमद्यैव नात्र दोषो भविष्यति ॥
sa viśrabdhaḥ pāṇḍuputrān saha mātrā vivāsaya । vāraṇāvatam adyaiva nātra doṣo bhaviṣyati ॥
विनिद्रकरणं घोरं हृदि शल्यमिवार्पितम् । शोकपावकमुद्भूतं कर्मणैतेन नाशय ॥
vinidrakaraṇaṁ ghoraṁ hr̥di śalyam ivārpitam । śokapāvakam udbhūtaṁ karmaṇaitena nāśaya ॥