127.1MBH-1-127-1
वैशंपायन उवाच । ततः स्रस्तोत्तरपटः सप्रस्वेदः सवेपथुः । विवेशाधिरथो रङ्गं यष्टिप्राणो ह्वयन्निव ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tataḥ srastottarapaṭaḥ saprasvedaḥ savepathuḥ । viveśādhiratho raṅgaṁ yaṣṭiprāṇo hvayann iva ॥
Ādi Parva · Adhyaya 1.127
Adhyāya 127
अध्यायः 127
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §138–140 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
127.2MBH-1-127-2
तमालोक्य धनुस्त्यक्त्वा पितृगौरवयन्त्रितः । कर्णोऽभिषेकार्द्रशिराः शिरसा समवन्दत ॥
tam ālokya dhanus tyaktvā pitr̥gauravayantritaḥ । karṇo ’bhiṣekārdraśirāḥ śirasā samavandata ॥
127.3MBH-1-127-3
ततः पादाववच्छाद्य पटान्तेन ससंभ्रमः । पुत्रेति परिपूर्णार्थमब्रवीद्रथसारथिः ॥
tataḥ pādāv avacchādya paṭāntena sasaṁbhramaḥ । putreti paripūrṇārtham abravīd rathasārathiḥ ॥
127.4MBH-1-127-4
परिष्वज्य च तस्याथ मूर्धानं स्नेहविक्लवः । अङ्गराज्याभिषेकार्द्रमश्रुभिः सिषिचे पुनः ॥
pariṣvajya ca tasyātha mūrdhānaṁ snehaviklavaḥ । aṅgarājyābhiṣekārdram aśrubhiḥ siṣice punaḥ ॥
127.5MBH-1-127-5
तं दृष्ट्वा सूतपुत्रोऽयमिति निश्चित्य पाण्डवः । भीमसेनस्तदा वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्निव ॥
taṁ dr̥ṣṭvā sūtaputro ’yam iti niścitya pāṇḍavaḥ । bhīmasenas tadā vākyam abravīt prahasann iva ॥
127.6MBH-1-127-6
न त्वमर्हसि पार्थेन सूतपुत्र रणे वधम् । कुलस्य सदृशस्तूर्णं प्रतोदो गृह्यतां त्वया ॥
na tvam arhasi pārthena sūtaputra raṇe vadham । kulasya sadr̥śas tūrṇaṁ pratodo gr̥hyatāṁ tvayā ॥
127.7MBH-1-127-7
अङ्गराज्यं च नार्हस्त्वमुपभोक्तुं नराधम । श्वा हुताशसमीपस्थं पुरोडाशमिवाध्वरे ॥
aṅgarājyaṁ ca nārhas tvam upabhoktuṁ narādhama । śvā hutāśasamīpasthaṁ puroḍāśam ivādhvare ॥
127.8MBH-1-127-8
एवमुक्तस्ततः कर्णः किंचित्प्रस्फुरिताधरः । गगनस्थं विनिःश्वस्य दिवाकरमुदैक्षत ॥
evam uktas tataḥ karṇaḥ kiṁ cit prasphuritādharaḥ । gaganasthaṁ viniḥśvasya divākaram udaikṣata ॥
127.9MBH-1-127-9
ततो दुर्योधनः कोपादुत्पपात महाबलः । भ्रातृपद्मवनात्तस्मान्मदोत्कट इव द्विपः ॥
tato duryodhanaḥ kopād utpapāta mahābalaḥ । bhrātr̥padmavanāt tasmān madotkaṭa iva dvipaḥ ॥
127.10MBH-1-127-10
सोऽब्रवीद्भीमकर्माणं भीमसेनमवस्थितम् । वृकोदर न युक्तं ते वचनं वक्तुमीदृशम् ॥
so ’bravīd bhīmakarmāṇaṁ bhīmasenam avasthitam । vr̥kodara na yuktaṁ te vacanaṁ vaktum īdr̥śam ॥
127.11MBH-1-127-11
क्षत्रियाणां बलं ज्येष्ठं योद्धव्यं क्षत्रबन्धुना । शूराणां च नदीनां च प्रभवा दुर्विदाः किल ॥
kṣatriyāṇāṁ balaṁ jyeṣṭhaṁ yoddhavyaṁ kṣatrabandhunā । śūrāṇāṁ ca nadīnāṁ ca prabhavā durvidāḥ kila ॥
127.12MBH-1-127-12
सलिलादुत्थितो वह्निर्येन व्याप्तं चराचरम् । दधीचस्यास्थितो वज्रं कृतं दानवसूदनम् ॥
salilād utthito vahnir yena vyāptaṁ carācaram । dadhīcasyāsthito vajraṁ kr̥taṁ dānavasūdanam ॥
127.13MBH-1-127-13
आग्नेयः कृत्तिकापुत्रो रौद्रो गाङ्गेय इत्यपि । श्रूयते भगवान्देवः सर्वगुह्यमयो गुहः ॥
āgneyaḥ kr̥ttikāputro raudro gāṅgeya ity api । śrūyate bhagavān devaḥ sarvaguhyamayo guhaḥ ॥
127.14MBH-1-127-14
क्षत्रियाभ्यश्च ये जाता ब्राह्मणास्ते च विश्रुताः । आचार्यः कलशाज्जातः शरस्तम्बाद्गुरुः कृपः । भवतां च यथा जन्म तदप्यागमितं नृपैः ॥
kṣatriyābhyaś ca ye jātā brāhmaṇās te ca viśrutāḥ । ācāryaḥ kalaśāj jātaḥ śarastambād guruḥ kr̥paḥ । bhavatāṁ ca yathā janma tad apy āgamitaṁ nr̥paiḥ ॥
127.15MBH-1-127-15
सकुण्डलं सकवचं दिव्यलक्षणलक्षितम् । कथमादित्यसंकाशं मृगी व्याघ्रं जनिष्यति ॥
sakuṇḍalaṁ sakavacaṁ divyalakṣaṇalakṣitam । katham ādityasaṁkāśaṁ mr̥gī vyāghraṁ janiṣyati ॥
127.16MBH-1-127-16
पृथिवीराज्यमर्होऽयं नाङ्गराज्यं नरेश्वरः । अनेन बाहुवीर्येण मया चाज्ञानुवर्तिना ॥
pr̥thivīrājyam arho ’yaṁ nāṅgarājyaṁ nareśvaraḥ । anena bāhuvīryeṇa mayā cājñānuvartinā ॥
127.17MBH-1-127-17
यस्य वा मनुजस्येदं न क्षान्तं मद्विचेष्टितम् । रथमारुह्य पद्भ्यां वा विनामयतु कार्मुकम् ॥
yasya vā manujasyedaṁ na kṣāntaṁ madviceṣṭitam । ratham āruhya padbhyāṁ vā vināmayatu kārmukam ॥
127.18MBH-1-127-18
ततः सर्वस्य रङ्गस्य हाहाकारो महानभूत् । साधुवादानुसंबद्धः सूर्यश्चास्तमुपागमत् ॥
tataḥ sarvasya raṅgasya hāhākāro mahān abhūt । sādhuvādānusaṁbaddhaḥ sūryaś cāstam upāgamat ॥
127.19MBH-1-127-19
ततो दुर्योधनः कर्णमालम्ब्याथ करे नृप । दीपिकाग्निकृतालोकस्तस्माद्रङ्गाद्विनिर्ययौ ॥
tato duryodhanaḥ karṇam ālambyātha kare nr̥pa । dīpikāgnikr̥tālokas tasmād raṅgād viniryayau ॥
127.20MBH-1-127-20
पाण्डवाश्च सहद्रोणाः सकृपाश्च विशां पते । भीष्मेण सहिताः सर्वे ययुः स्वं स्वं निवेशनम् ॥
pāṇḍavāś ca sahadroṇāḥ sakr̥pāś ca viśāṁ pate । bhīṣmeṇa sahitāḥ sarve yayuḥ svaṁ svaṁ niveśanam ॥
127.21MBH-1-127-21
अर्जुनेति जनः कश्चित्कश्चित्कर्णेति भारत । कश्चिद्दुर्योधनेत्येवं ब्रुवन्तः प्रस्थितास्तदा ॥
arjuneti janaḥ kaś cit kaś cit karṇeti bhārata । kaś cid duryodhanety evaṁ bruvantaḥ prasthitās tadā ॥
127.22MBH-1-127-22
कुन्त्याश्च प्रत्यभिज्ञाय दिव्यलक्षणसूचितम् । पुत्रमङ्गेश्वरं स्नेहाच्छन्ना प्रीतिरवर्धत ॥
kuntyāś ca pratyabhijñāya divyalakṣaṇasūcitam । putram aṅgeśvaraṁ snehāc channā prītir avardhata ॥
127.23MBH-1-127-23
दुर्योधनस्यापि तदा कर्णमासाद्य पार्थिव । भयमर्जुनसांजातं क्षिप्रमन्तरधीयत ॥
duryodhanasyāpi tadā karṇam āsādya pārthiva । bhayam arjunasāṁjātaṁ kṣipram antaradhīyata ॥
127.24MBH-1-127-24
स चापि वीरः कृतशस्त्रनिश्रमः; परेण साम्नाभ्यवदत्सुयोधनम् । युधिष्ठिरस्याप्यभवत्तदा मति;र्न कर्णतुल्योऽस्ति धनुर्धरः क्षितौ ॥
sa cāpi vīraḥ kr̥taśastraniśramaḥ; pareṇa sāmnābhyavadat suyodhanam । yudhiṣṭhirasyāpy abhavat tadā matir; na karṇatulyo ’sti dhanurdharaḥ kṣitau ॥