Sarga 115

ते रावणवधं दृष्ट्वा देवगन्धर्वदानवाः । जग्मुः स्वैस्वैर्विमानैस्ते कथयन्तः शुभाः कथाः ।। ६.११५. ॥

te rāvaṇavadhaṃ dṛṣṭvā devagandharvadānavāḥ | jagmuḥ svaisvairvimānaiste kathayantaḥ śubhāḥ kathāḥ || 6.115. ||

रावणस्य वधं घोरं राघवस्य पराक्रमम् । सुयुद्धं वानराणां च सुग्रीवस्य च मन्त्रितम् ।। ६.११५. ॥

rāvaṇasya vadhaṃ ghoraṃ rāghavasya parākramam | suyuddhaṃ vānarāṇāṃ ca sugrīvasya ca mantritam || 6.115. ||

अनुरागं च वीर्यं च सौमित्रेर्लक्ष्मणस्य च । कथयन्तो महाभागा जग्मुर्हृष्टा यथागतम् ।। ६.११५. ॥

anurāgaṃ ca vīryaṃ ca saumitrerlakṣmaṇasya ca | kathayanto mahābhāgā jagmurhṛṣṭā yathāgatam || 6.115. ||

राघवस्तु रथं दिव्यमिन्द्रदत्तं शिखिप्रभम् । अनुज्ञाय महाभागो मातलिं प्रत्यपूजयत् ।। ६.११५. ॥

rāghavastu rathaṃ divyamindradattaṃ śikhiprabham | anujñāya mahābhāgo mātaliṃ pratyapūjayat || 6.115. ||

राघवेणाभ्यनुज्ञातो मातलिः शक्रसारथिः । दिव्यं तं रथमास्थाय दिवमेवारुरोह सः ।। ६.११५. ॥

rāghaveṇābhyanujñāto mātaliḥ śakrasārathiḥ | divyaṃ taṃ rathamāsthāya divamevāruroha saḥ || 6.115. ||

तस्मिंस्तु दिवमारूढे सुरसारथिसत्तमे । राघवः परमप्रीतः सुग्रीवं परिषस्वजे ।। ६.११५. ॥

tasmiṃstu divamārūḍhe surasārathisattame | rāghavaḥ paramaprītaḥ sugrīvaṃ pariṣasvaje || 6.115. ||

परिष्वज्य च सुग्रीवं लक्ष्मणेन प्रचोदितः । पूज्यमानो हरिश्रेष्ठैराजगाम बलालयम् ।। ६.११५. ॥

pariṣvajya ca sugrīvaṃ lakṣmaṇena pracoditaḥ | pūjyamāno hariśreṣṭhairājagāma balālayam || 6.115. ||

अब्रवीच्च तदा रामः समीपपरिवर्तिनम् । सौमित्रिं सत्यसम्पन्नं लक्ष्मणं दीप्ततेजसम् ।। ६.११५. ॥

abravīcca tadā rāmaḥ samīpaparivartinam | saumitriṃ satyasampannaṃ lakṣmaṇaṃ dīptatejasam || 6.115. ||

विभीषणमिमं सौम्य लङ्कायामभिषेचय । अनुरक्तं च भक्तं च मम चैवोपकारिणम् ।। ६.११५. ॥

vibhīṣaṇamimaṃ saumya laṅkāyāmabhiṣecaya | anuraktaṃ ca bhaktaṃ ca mama caivopakāriṇam || 6.115. ||

एष मे परमः कामो यदीमं रावणानुजम् । लङ्कायां सौम्य पश्येयमभिषिक्तं विबीषणम् ।। ६.११५. ॥

eṣa me paramaḥ kāmo yadīmaṃ rāvaṇānujam | laṅkāyāṃ saumya paśyeyamabhiṣiktaṃ vibīṣaṇam || 6.115. ||

एवमुक्तस्तु सौमित्री राघवेण महात्मना । तथेत्युक्त्वा तु संहृष्टः सौवर्णं घटमाददे ।। ६.११५. ॥

evamuktastu saumitrī rāghaveṇa mahātmanā | tathetyuktvā tu saṃhṛṣṭaḥ sauvarṇaṃ ghaṭamādade || 6.115. ||

तं घटं वानरेन्द्राणां हस्ते दत्त्वा मनोजवान् । आदिदेश महासत्त्वान् समुद्रसलिलानये ।। ६.११५. ॥

taṃ ghaṭaṃ vānarendrāṇāṃ haste dattvā manojavān | ādideśa mahāsattvān samudrasalilānaye || 6.115. ||

इति शीघ्रं ततो गत्वा वानरास्ते महाबलाः । आगतास्तज्जलं गृह्य समुद्राद्वानरोत्तमाः ।। ६.११५. ॥

iti śīghraṃ tato gatvā vānarāste mahābalāḥ | āgatāstajjalaṃ gṛhya samudrādvānarottamāḥ || 6.115. ||

ततस्त्वेकं घटं गृह्य संस्थाप्य परमासने । घटेन तेन सौमित्रिरभ्यषिञ्चद्विभीषणम् ।। ६.११५. ॥

tatastvekaṃ ghaṭaṃ gṛhya saṃsthāpya paramāsane | ghaṭena tena saumitrirabhyaṣiñcadvibhīṣaṇam || 6.115. ||

लङ्कायां रक्षसां मध्ये राजानं रामशासनात् । विधिना मन्त्रदृष्टेन सुहृद्गणसमावृतम् । अभ्यषिञ्चत् स धर्मात्मा शुद्धात्मानं विभीषणम् ।। ६.११५. ॥

laṅkāyāṃ rakṣasāṃ madhye rājānaṃ rāmaśāsanāt | vidhinā mantradṛṣṭena suhṛdgaṇasamāvṛtam | abhyaṣiñcat sa dharmātmā śuddhātmānaṃ vibhīṣaṇam || 6.115. ||

तस्यामात्या जहृषिरे भक्ता ये चास्य राक्षसाः । दृष्ट्वा ऽभिषिक्तं लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम् ।। ६.११५. ॥

tasyāmātyā jahṛṣire bhaktā ye cāsya rākṣasāḥ | dṛṣṭvā 'bhiṣiktaṃ laṅkāyāṃ rākṣasendraṃ vibhīṣaṇam || 6.115. ||

स तद्राज्यं महत् प्राप्य रामदत्तं विभीषणः । प्रकृतीः सान्त्वयित्वा च ततो राममुपागमत् ।। ६.११५. ॥

sa tadrājyaṃ mahat prāpya rāmadattaṃ vibhīṣaṇaḥ | prakṛtīḥ sāntvayitvā ca tato rāmamupāgamat || 6.115. ||

अक्षतान् मोदकान् लाजान् दिव्याः सुमनसस्तदा । आजह्रुरथ संहृष्टाः पौरास्तस्मै निशाचराः ।। ६.११५. ॥

akṣatān modakān lājān divyāḥ sumanasastadā | ājahruratha saṃhṛṣṭāḥ paurāstasmai niśācarāḥ || 6.115. ||

स तान् गृहीत्वा दुर्धर्षो राघवाय न्यवेदयत् । मङ्गल्यं मङ्गलं सर्वं लक्ष्मणाय च वीर्यवान् ।। ६.११५. ॥

sa tān gṛhītvā durdharṣo rāghavāya nyavedayat | maṅgalyaṃ maṅgalaṃ sarvaṃ lakṣmaṇāya ca vīryavān || 6.115. ||

कृतकार्यं समृद्धार्थं दृष्ट्वा रामो विभीषणम् । प्रतिजग्राह तत् सर्वं तस्यैव प्रियकाम्यया ।। ६.११५. ॥

kṛtakāryaṃ samṛddhārthaṃ dṛṣṭvā rāmo vibhīṣaṇam | pratijagrāha tat sarvaṃ tasyaiva priyakāmyayā || 6.115. ||

ततः शैलोपमं वीरं प्राञ्जलिं पार्श्वतः स्थितम् । अब्रवीद्राघवो वाक्यं हनुमन्तं प्लवङ्गमम् ।। ६.११५. ॥

tataḥ śailopamaṃ vīraṃ prāñjaliṃ pārśvataḥ sthitam | abravīdrāghavo vākyaṃ hanumantaṃ plavaṅgamam || 6.115. ||

अनुमान्यं महाराजमिमं सौम्य विभीषणम् । । ६.११५. ॥

anumānyaṃ mahārājamimaṃ saumya vibhīṣaṇam | | 6.115. ||

गच्छ सौम्य पुरीं लङ्कामनुज्ञाप्य यथाविधि । प्रविश्य रावणगृहं विजयेनाभिनन्द्य च ।। ६.११५. ॥

gaccha saumya purīṃ laṅkāmanujñāpya yathāvidhi | praviśya rāvaṇagṛhaṃ vijayenābhinandya ca || 6.115. ||

वैदेह्यै मां कुशलिनं ससुग्रीवं सलक्ष्मणम् । आचक्ष्व जयतां श्रेष्ठ रावणं च मया हतम् ।। ६.११५. ॥

vaidehyai māṃ kuśalinaṃ sasugrīvaṃ salakṣmaṇam | ācakṣva jayatāṃ śreṣṭha rāvaṇaṃ ca mayā hatam || 6.115. ||

प्रियमेतदुदाहृत्य मैथिल्यास्त्वं हरीश्वर । प्रतिगृह्य च सन्देशमुपावर्तितुमर्हसि ।। ६.११५. ॥

priyametadudāhṛtya maithilyāstvaṃ harīśvara | pratigṛhya ca sandeśamupāvartitumarhasi || 6.115. ||

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे पञ्चदशोत्तरशततमः सर्गः ॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe pañcadaśottaraśatatamaḥ sargaḥ ||