Sarga 58

ततस्तस्य गिरेः शृङ्गे महेन्द्रस्य महाबलाः । हनुमत्प्रमुखाः प्रीतिं हरयो जग्मुरुत्तमाम् ।। ५.५८. ॥

tatastasya gireḥ śṛṅge mahendrasya mahābalāḥ | hanumatpramukhāḥ prītiṃ harayo jagmuruttamām || 5.58. ||

तं ततः प्रीतिसंहृष्टः प्रीतिमन्तं महाकपिम् । जाम्बवान् कार्यवृत्तान्तमष्टच्छदनिलात्मजम् ।। ५.५८. ॥

taṃ tataḥ prītisaṃhṛṣṭaḥ prītimantaṃ mahākapim | jāmbavān kāryavṛttāntamaṣṭacchadanilātmajam || 5.58. ||

कथं दृष्टा त्वया देवी कथं वा तत्र वर्तते । तस्यां वा स कथंवृत्तः क्रूरकर्मा दशाननः ।। ५.५८. ॥

kathaṃ dṛṣṭā tvayā devī kathaṃ vā tatra vartate | tasyāṃ vā sa kathaṃvṛttaḥ krūrakarmā daśānanaḥ || 5.58. ||

तत्त्वतः सर्वमेतन्नः प्रबूहि त्वं महाकपे । श्रुतार्थाश्चिन्तयिष्यामो भूयः कार्यविनिश्चयम् ।। ५.५८. ॥

tattvataḥ sarvametannaḥ prabūhi tvaṃ mahākape | śrutārthāścintayiṣyāmo bhūyaḥ kāryaviniścayam || 5.58. ||

यश्चार्थस्तत्र वक्तव्यो गतैरस्माभिरात्मवान् । रक्षितव्यं च यत्तत्र तद्भवान् व्याकरोतु नः ।। ५.५८. ॥

yaścārthastatra vaktavyo gatairasmābhirātmavān | rakṣitavyaṃ ca yattatra tadbhavān vyākarotu naḥ || 5.58. ||

स नियुक्तस्ततस्तेन संप्रहृष्टतनूरुहः । प्रणम्य शिरसा देव्यै सीतायै प्रत्यभाषत ।। ५.५८. ॥

sa niyuktastatastena saṃprahṛṣṭatanūruhaḥ | praṇamya śirasā devyai sītāyai pratyabhāṣata || 5.58. ||

प्रत्यक्षमेव भवतां महेन्द्राग्रात् खमाप्लुतः । उदधेर्दक्षिणं पारं कांक्षमाणः समाहितः ।। ५.५८. ॥

pratyakṣameva bhavatāṃ mahendrāgrāt khamāplutaḥ | udadherdakṣiṇaṃ pāraṃ kāṃkṣamāṇaḥ samāhitaḥ || 5.58. ||

गच्छतश्च हि मे घोरं विघ्नरूपमिवाभवत् । काञ्चनं शिखरं दिव्यं पश्यामि सुमनोहरम् ।। ५.५८. ॥

gacchataśca hi me ghoraṃ vighnarūpamivābhavat | kāñcanaṃ śikharaṃ divyaṃ paśyāmi sumanoharam || 5.58. ||

स्थितं पन्थानमावृत्य मेने विघ्नं च तं नगम् । । ५.५८. ॥

sthitaṃ panthānamāvṛtya mene vighnaṃ ca taṃ nagam | | 5.58. ||

उपसङ्गम्य तं दिव्यं काञ्चनं नगसत्तमम् । कृता मे मनसा बुद्धिर्भेत्तव्यो ऽयं मयेति च ।। ५.५८. ॥

upasaṅgamya taṃ divyaṃ kāñcanaṃ nagasattamam | kṛtā me manasā buddhirbhettavyo 'yaṃ mayeti ca || 5.58. ||

प्रहतं च मया तस्य लांगूलेन महागिरेः । शिखरं सूर्यसङ्काशं व्यशीर्यत सहस्रधा ।। ५.५८.११ ॥

prahataṃ ca mayā tasya lāṃgūlena mahāgireḥ | śikharaṃ sūryasaṅkāśaṃ vyaśīryata sahasradhā || 5.58.11 ||

व्यवसायं च तं बुद्ध्वा स होवाच महागिरिः । पुत्रेति मधुरां वाणीं मनः प्रह्लादयन्निव ।। ५.५८. ॥

vyavasāyaṃ ca taṃ buddhvā sa hovāca mahāgiriḥ | putreti madhurāṃ vāṇīṃ manaḥ prahlādayanniva || 5.58. ||

पितृव्यं चापि मां विद्धि सखायं मातरिश्वनः । मैनाकमिति विख्यातं निवसन्तं महोदधौ ।। ५.५८. ॥

pitṛvyaṃ cāpi māṃ viddhi sakhāyaṃ mātariśvanaḥ | mainākamiti vikhyātaṃ nivasantaṃ mahodadhau || 5.58. ||

पक्षवन्तः पुरा पुत्र बभूवुः पर्वतोत्तमाः । छन्दतः पृथिवीं चेरुर्बाधमानाः समन्ततः ।। ५.५८. ॥

pakṣavantaḥ purā putra babhūvuḥ parvatottamāḥ | chandataḥ pṛthivīṃ cerurbādhamānāḥ samantataḥ || 5.58. ||

श्रुत्वा नगानां चरितं महेन्द्रः पाकशासनः । चिच्छेद भगवान् पक्षान् वज्रेणैषां सहस्रशः ।। ५.५८. ॥

śrutvā nagānāṃ caritaṃ mahendraḥ pākaśāsanaḥ | ciccheda bhagavān pakṣān vajreṇaiṣāṃ sahasraśaḥ || 5.58. ||

अहं तु मोक्षितस्तस्मात्तव पित्रा महात्मना । मारुतेन तदा वत्स प्रक्षिप्तो ऽस्मि महार्णवे ।। ५.५८. ॥

ahaṃ tu mokṣitastasmāttava pitrā mahātmanā | mārutena tadā vatsa prakṣipto 'smi mahārṇave || 5.58. ||

रामस्य च मया साह्ये वर्तितव्यमरिन्दम । रामो धर्मभृतां श्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः ।। ५.५८. ॥

rāmasya ca mayā sāhye vartitavyamarindama | rāmo dharmabhṛtāṃ śreṣṭho mahendrasamavikramaḥ || 5.58. ||

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य मैनाकस्य महात्मनः । कार्यमावेद्य तु गिरेरुद्यतं च मनो मम ।। ५.५८. ॥

etacchrutvā vacastasya mainākasya mahātmanaḥ | kāryamāvedya tu girerudyataṃ ca mano mama || 5.58. ||

तेन चाहमनुज्ञातो मैनाकेन महात्मना । स चाप्यन्तर्हितः शैलो मानुषेण वपुष्मता । शरीरेण महाशैलः शैलेन च महोदधौ ।। ५.५८. ॥

tena cāhamanujñāto mainākena mahātmanā | sa cāpyantarhitaḥ śailo mānuṣeṇa vapuṣmatā | śarīreṇa mahāśailaḥ śailena ca mahodadhau || 5.58. ||

उत्तमं जवमास्थाय शेषं पन्थानमास्थितः । ततो ऽहं सुचिरं कालं वेगेनाभ्यगमं पथि ।। ५.५८. ॥

uttamaṃ javamāsthāya śeṣaṃ panthānamāsthitaḥ | tato 'haṃ suciraṃ kālaṃ vegenābhyagamaṃ pathi || 5.58. ||

ततः पश्याम्यहं देवीं सुरसां नागमातरम् । समुद्रमध्ये सा देवी वचनं मामभाषत ।। ५.५८. ॥

tataḥ paśyāmyahaṃ devīṃ surasāṃ nāgamātaram | samudramadhye sā devī vacanaṃ māmabhāṣata || 5.58. ||

मम भक्षः प्रदिष्टस्त्वममरैर्हरिसत्तम । अतस्त्वां भक्षयिष्यामि विहितस्त्वं चिरस्य मे ।। ५.५८. ॥

mama bhakṣaḥ pradiṣṭastvamamarairharisattama | atastvāṃ bhakṣayiṣyāmi vihitastvaṃ cirasya me || 5.58. ||

एवमुक्तः सुरसया प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः । विवर्णवदनो भूत्वा वाक्यं चेदमुदीरयम् ।। ५.५८. ॥

evamuktaḥ surasayā prāñjaliḥ praṇataḥ sthitaḥ | vivarṇavadano bhūtvā vākyaṃ cedamudīrayam || 5.58. ||

रामो दाशरथिः श्रीमान् प्रविष्टो दण्डकावनम् । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया च परन्तपः ।। ५.५८. ॥

rāmo dāśarathiḥ śrīmān praviṣṭo daṇḍakāvanam | lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā ca parantapaḥ || 5.58. ||

तस्य सीता हृता भार्या रावणेन दुरात्मना । तस्याः सकाशं दूतो ऽहं गमिष्ये रामशासनात् ।। ५.५८. ॥

tasya sītā hṛtā bhāryā rāvaṇena durātmanā | tasyāḥ sakāśaṃ dūto 'haṃ gamiṣye rāmaśāsanāt || 5.58. ||

कर्तुमर्हसि रामस्य साहाय्यं विषये सती । अथवा मैथिलीं दृष्ट्वा रामं चाक्लिष्टकारिणम् ।। ५.५८. ॥

kartumarhasi rāmasya sāhāyyaṃ viṣaye satī | athavā maithilīṃ dṛṣṭvā rāmaṃ cākliṣṭakāriṇam || 5.58. ||

आगमिष्यामि ते वक्त्रं सत्यं प्रतिश्रृणोमि ते । । ५.५८. ॥

āgamiṣyāmi te vaktraṃ satyaṃ pratiśrṛṇomi te | | 5.58. ||

एवमुक्ता मया सा तु सुरसा कामरूपिणी । अब्रवीन्नातिवर्तेत कश्चिदेष वरो मम ।। ५.५८. ॥

evamuktā mayā sā tu surasā kāmarūpiṇī | abravīnnātivarteta kaścideṣa varo mama || 5.58. ||

एवमुक्तः सुरसया दशयोजनमायतः । ततो ऽर्धगुणविस्तारो बभूवाहं क्षणेन तु । मत्प्रमाणानुरूपं च व्यादितं तु मुखं तया ।। ५.५८. ॥

evamuktaḥ surasayā daśayojanamāyataḥ | tato 'rdhaguṇavistāro babhūvāhaṃ kṣaṇena tu | matpramāṇānurūpaṃ ca vyāditaṃ tu mukhaṃ tayā || 5.58. ||

तद्दृष्ट्वा व्यादितं चास्यं ह्रस्वं ह्यकरवं वपुः । तस्मिन् मुहूर्ते च पुनर्बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः ।। ५.५८. ॥

taddṛṣṭvā vyāditaṃ cāsyaṃ hrasvaṃ hyakaravaṃ vapuḥ | tasmin muhūrte ca punarbabhūvāṅguṣṭhamātrakaḥ || 5.58. ||

अभिपत्याशु तद्वक्रं निर्गतो ऽहं ततः क्षणात् । अब्रवीत् सुरसा देवी स्वेन रूपेण मां पुनः ।। ५.५८. ॥

abhipatyāśu tadvakraṃ nirgato 'haṃ tataḥ kṣaṇāt | abravīt surasā devī svena rūpeṇa māṃ punaḥ || 5.58. ||

अर्थसिद्ध्यै हरिश्रेष्ठ गच्छ सौम्य यथासुखम् । समानय च वैदेहीं राघवेण महात्मना । सुखी भव महाबाहो प्रीता ऽस्मि तव वानर ।। ५.५८. ॥

arthasiddhyai hariśreṣṭha gaccha saumya yathāsukham | samānaya ca vaidehīṃ rāghaveṇa mahātmanā | sukhī bhava mahābāho prītā 'smi tava vānara || 5.58. ||

ततो ऽहं साधु साध्वीति सर्वभूतैः प्रशंसितः । । ५.५८. ॥

tato 'haṃ sādhu sādhvīti sarvabhūtaiḥ praśaṃsitaḥ | | 5.58. ||

वैदेहीं राघवेण महात्मना । ततो ऽन्तरिक्षं विपुलं प्लुतो ऽहं गरुडो यथा । छाया मे निगृहीता च न च पश्यामि किंचन ।। ५.५८. ॥

vaidehīṃ rāghaveṇa mahātmanā | tato 'ntarikṣaṃ vipulaṃ pluto 'haṃ garuḍo yathā | chāyā me nigṛhītā ca na ca paśyāmi kiṃcana || 5.58. ||

सो ऽहं विगतवेगस्तु दिशो दश विलोकयन् । न किंचित्तत्र पश्यामि येन मे ऽपहृता गतिः ।। ५.५८. ॥

so 'haṃ vigatavegastu diśo daśa vilokayan | na kiṃcittatra paśyāmi yena me 'pahṛtā gatiḥ || 5.58. ||

ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना किं नाम गगने मम । ईदृशो विघ्न उत्पन्नो रूपं यत्र न दृश्यते ।। ५.५८. ॥

tato me buddhirutpannā kiṃ nāma gagane mama | īdṛśo vighna utpanno rūpaṃ yatra na dṛśyate || 5.58. ||

अधोभागे न मे दृष्टिः शोचता पातिता मया । ततो ऽद्राक्षमहं भीमां राक्षसीं सलिलेशयाम् ।। ५.५८. ॥

adhobhāge na me dṛṣṭiḥ śocatā pātitā mayā | tato 'drākṣamahaṃ bhīmāṃ rākṣasīṃ salileśayām || 5.58. ||

प्रहस्य च महानादमुक्तो ऽहं भीमया तया । अवस्थितमसम्भ्रान्तमिदं वाक्यमशोभनम् ।। ५.५८. ॥

prahasya ca mahānādamukto 'haṃ bhīmayā tayā | avasthitamasambhrāntamidaṃ vākyamaśobhanam || 5.58. ||

क्वासि यन्ता महाकाय क्षुधिताया ममेप्सितः । भक्षः प्रीणय मे देहं चिरमाहारवर्जितम् ।। ५.५८. ॥

kvāsi yantā mahākāya kṣudhitāyā mamepsitaḥ | bhakṣaḥ prīṇaya me dehaṃ ciramāhāravarjitam || 5.58. ||

बाढमित्येव तां वाणीं प्रत्यगृह्णामहं ततः । आस्य प्रमाणादधिकं तस्याः कायमपूरयम् । तस्याश्चास्यं महद्भीमं वर्धते मम भक्षणे ।। ५.५८. ॥

bāḍhamityeva tāṃ vāṇīṃ pratyagṛhṇāmahaṃ tataḥ | āsya pramāṇādadhikaṃ tasyāḥ kāyamapūrayam | tasyāścāsyaṃ mahadbhīmaṃ vardhate mama bhakṣaṇe || 5.58. ||

न च मां साधु बुबुधे मम वा निकृतं कृतम् । । ५.५८. ॥

na ca māṃ sādhu bubudhe mama vā nikṛtaṃ kṛtam | | 5.58. ||

ततो ऽहं विपुलं रूपं संक्षिप्य निमिषान्तरात् । तस्या हृदयमादाय प्रपतामि नभःस्थलम् ।। ५.५८. ॥

tato 'haṃ vipulaṃ rūpaṃ saṃkṣipya nimiṣāntarāt | tasyā hṛdayamādāya prapatāmi nabhaḥsthalam || 5.58. ||

सा विसृष्टभुजा भीमा पपात लवणाम्भसि । मया पर्वतसङ्काशा निकृत्तहृदया सती ।। ५.५८. ॥

sā visṛṣṭabhujā bhīmā papāta lavaṇāmbhasi | mayā parvatasaṅkāśā nikṛttahṛdayā satī || 5.58. ||

श्रृणोमि खगतानां च सिद्धानां चारणैः सह । राक्षसी सिंहिका भीमा क्षिप्रं हनुमता हता ।। ५.५८. ॥

śrṛṇomi khagatānāṃ ca siddhānāṃ cāraṇaiḥ saha | rākṣasī siṃhikā bhīmā kṣipraṃ hanumatā hatā || 5.58. ||

तां हत्वा पुनरेवाहं कृत्यमात्ययिकं स्मरन् । गत्वा चाहं महाध्वानं पश्यामि नगमण्डितम् ।। ५.५८. ॥

tāṃ hatvā punarevāhaṃ kṛtyamātyayikaṃ smaran | gatvā cāhaṃ mahādhvānaṃ paśyāmi nagamaṇḍitam || 5.58. ||

दक्षिणं तीरमुदधेर्लङ्का यत्र च सा पुरी । अस्तं दिनकरे याते रक्षसां निलयं पुरम् । प्रविष्टो ऽहमविज्ञातो रक्षोभि र्भीमविक्रमैः ।। ५.५८. ॥

dakṣiṇaṃ tīramudadherlaṅkā yatra ca sā purī | astaṃ dinakare yāte rakṣasāṃ nilayaṃ puram | praviṣṭo 'hamavijñāto rakṣobhi rbhīmavikramaiḥ || 5.58. ||

तत्र प्रविशतश्चापि कल्पान्तघनसन्निभा । अट्टहासं विमुञ्चन्ती नारी काप्युत्थिता पुरः ।। ५.५८. ॥

tatra praviśataścāpi kalpāntaghanasannibhā | aṭṭahāsaṃ vimuñcantī nārī kāpyutthitā puraḥ || 5.58. ||

जिघांसन्तीं ततस्तां तु ज्वलदग्निशिरोरुहाम् । सव्यमुष्टिप्रहारेण पराजित्य सुभैरवाम् ।। ५.५८. ॥

jighāṃsantīṃ tatastāṃ tu jvaladagniśiroruhām | savyamuṣṭiprahāreṇa parājitya subhairavām || 5.58. ||

प्रदोषकाले प्रविशं भीतया ऽहं तयोदितः । अहं लङ्कापुरी वीर निर्जिता विक्रमेण ते ।। ५.५८. ॥

pradoṣakāle praviśaṃ bhītayā 'haṃ tayoditaḥ | ahaṃ laṅkāpurī vīra nirjitā vikrameṇa te || 5.58. ||

यस्मात्तस्माद्विजेतासि सर्व रक्षांस्यशेषतः । । ५.५८. ॥

yasmāttasmādvijetāsi sarva rakṣāṃsyaśeṣataḥ | | 5.58. ||

तत्राहं सर्वरात्रं तु विचिन्वन् जनकात्मजाम् । रावणान्तःपुरगतो न चापश्यं सुमध्यमाम् ।। ५.५८. ॥

tatrāhaṃ sarvarātraṃ tu vicinvan janakātmajām | rāvaṇāntaḥpuragato na cāpaśyaṃ sumadhyamām || 5.58. ||

ततः सीतामपश्यंस्तु रावणस्य निवेशने । शोकसागरमासाद्य न पारमुपलक्षये ।। ५.५८. ॥

tataḥ sītāmapaśyaṃstu rāvaṇasya niveśane | śokasāgaramāsādya na pāramupalakṣaye || 5.58. ||

शोचता च मया दृष्टं प्राकारेण समावृतम् । काञ्चनेन विकृष्टेन गृहोपवनमुत्तमम् ।। ५.५८. ॥

śocatā ca mayā dṛṣṭaṃ prākāreṇa samāvṛtam | kāñcanena vikṛṣṭena gṛhopavanamuttamam || 5.58. ||

स प्राकारमवप्लुत्य पश्यामि बहुपादपम् । । ५.५८. ॥

sa prākāramavaplutya paśyāmi bahupādapam | | 5.58. ||

अशोकवनिकामध्ये शिंशुपापादपो महान् । तमारुह्य च पश्यामि काञ्चनं कदलीवनम् ।। ५.५८. ॥

aśokavanikāmadhye śiṃśupāpādapo mahān | tamāruhya ca paśyāmi kāñcanaṃ kadalīvanam || 5.58. ||

अदूरे शिंशुपावृक्षात् पश्यामि वरवर्णिनीम् । श्यामां कमलपत्राक्षीमुपवासकृशाननाम् ।। ५.५८. ॥

adūre śiṃśupāvṛkṣāt paśyāmi varavarṇinīm | śyāmāṃ kamalapatrākṣīmupavāsakṛśānanām || 5.58. ||

तदेकवासःसंवीतां रजोध्वस्तशिरोरुहाम् । शोकसन्तापदीनाङ्गीं सीतां भर्तृहिते स्थिताम् ।। ५.५८. ॥

tadekavāsaḥsaṃvītāṃ rajodhvastaśiroruhām | śokasantāpadīnāṅgīṃ sītāṃ bhartṛhite sthitām || 5.58. ||

राक्षसीभिर्विरूपाभिः क्रूराभिरभिसंवृताम् । मांसशोणितभक्षाभिर्व्याघ्रीभिर्हरिणीमिव ।। ५.५८. ॥

rākṣasībhirvirūpābhiḥ krūrābhirabhisaṃvṛtām | māṃsaśoṇitabhakṣābhirvyāghrībhirhariṇīmiva || 5.58. ||

सामया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः । एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा ।। ५.५८. ॥

sāmayā rākṣasīmadhye tarjyamānā muhurmuhuḥ | ekaveṇīdharā dīnā bhartṛcintāparāyaṇā || 5.58. ||

भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पझिनीव हिमागमे । रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया । कथंचिन्मृगशावाक्षी तूर्णमासादिता मया ।। ५.५८. ॥

bhūmiśayyā vivarṇāṅgī pajhinīva himāgame | rāvaṇādvinivṛttārthā martavyakṛtaniścayā | kathaṃcinmṛgaśāvākṣī tūrṇamāsāditā mayā || 5.58. ||

तां दृष्ट्वा तादृशीं नारीं रामपत्नीं यशस्विनीम् । तत्रैव शिंशुपावृक्षे पश्यन्नहमवस्थितः ।। ५.५८. ॥

tāṃ dṛṣṭvā tādṛśīṃ nārīṃ rāmapatnīṃ yaśasvinīm | tatraiva śiṃśupāvṛkṣe paśyannahamavasthitaḥ || 5.58. ||

ततो हलहलाशब्दं काञ्चीनूपुरमिश्रितम् । शृणोम्यधिकगम्भीरं रावणस्य निवेशने ।। ५.५८. ॥

tato halahalāśabdaṃ kāñcīnūpuramiśritam | śṛṇomyadhikagambhīraṃ rāvaṇasya niveśane || 5.58. ||

ततो ऽहं परमोद्विग्नः स्वं रूपं प्रतिसंहरन् । अहं तु शिंशुपावृक्षे पक्षीव गहने स्थितः ।। ५.५८. ॥

tato 'haṃ paramodvignaḥ svaṃ rūpaṃ pratisaṃharan | ahaṃ tu śiṃśupāvṛkṣe pakṣīva gahane sthitaḥ || 5.58. ||

ततो रावणदाराश्च रावणश्च महाबलः । तं देशं समनुप्राप्त यत्र सीता ऽभवत् स्थिता ।। ५.५८. ॥

tato rāvaṇadārāśca rāvaṇaśca mahābalaḥ | taṃ deśaṃ samanuprāpta yatra sītā 'bhavat sthitā || 5.58. ||

तद् दृष्ट्वा ऽथ वरारोहा सीता रक्षोमहाबलम् । सङ्कुच्योरू स्तनौ पीनौ बाहुभ्यां परिरभ्य च ।। ५.५८. ॥

tad dṛṣṭvā 'tha varārohā sītā rakṣomahābalam | saṅkucyorū stanau pīnau bāhubhyāṃ parirabhya ca || 5.58. ||

वित्रस्तां परमोद्विग्नां वीक्षमाणां ततस्ततः । त्राणं किंचिदपश्यन्तीं वेपमानां तपस्विनीम् ।। ५.५८. ॥

vitrastāṃ paramodvignāṃ vīkṣamāṇāṃ tatastataḥ | trāṇaṃ kiṃcidapaśyantīṃ vepamānāṃ tapasvinīm || 5.58. ||

तामुवाच दशग्रीवः सीतां परमदुःखिताम् । अवाक्छिराः प्रपतितो बहुमन्यस्व मामिति ।। ५.५८. ॥

tāmuvāca daśagrīvaḥ sītāṃ paramaduḥkhitām | avākchirāḥ prapatito bahumanyasva māmiti || 5.58. ||

यदि चेत्त्वं तु दर्पान्मां नाभिनन्दसि गर्विते । द्वौ मासावन्तरं सीते पास्यामि रुधिरं तव ।। ५.५८. ॥

yadi cettvaṃ tu darpānmāṃ nābhinandasi garvite | dvau māsāvantaraṃ sīte pāsyāmi rudhiraṃ tava || 5.58. ||

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य रावणस्य दुरात्मनः । उवाच परमक्रुद्धा सीता वचनमुत्तमम् ।। ५.५८. ॥

etacchrutvā vacastasya rāvaṇasya durātmanaḥ | uvāca paramakruddhā sītā vacanamuttamam || 5.58. ||

राक्षसाधम रामस्य भार्यममिततेजसः । इक्ष्वाकुकुलनाथस्य स्नुषां दशरथस्य च । अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं न पतिता तव ।। ५.५८. ॥

rākṣasādhama rāmasya bhāryamamitatejasaḥ | ikṣvākukulanāthasya snuṣāṃ daśarathasya ca | avācyaṃ vadato jihvā kathaṃ na patitā tava || 5.58. ||

किंचिद्वीर्यं तवानार्य यो मां भर्तुरसन्निधौ । अपहृत्यागतः पाप तेनादृष्टो महात्मना ।। ५.५८. ॥

kiṃcidvīryaṃ tavānārya yo māṃ bharturasannidhau | apahṛtyāgataḥ pāpa tenādṛṣṭo mahātmanā || 5.58. ||

न त्वं रामस्य सदृशो दास्ये ऽप्यस्य न युज्यसे । यज्ञीयः सत्यवादी च रणश्लाघी च राघवः ।। ५.५८. ॥

na tvaṃ rāmasya sadṛśo dāsye 'pyasya na yujyase | yajñīyaḥ satyavādī ca raṇaślāghī ca rāghavaḥ || 5.58. ||

जानक्या परुषं वाक्यमेवमुक्तो दशाननः । जज्वाल सहसा कोपच्चितास्थ इव पावकः ।। ५.५८. ॥

jānakyā paruṣaṃ vākyamevamukto daśānanaḥ | jajvāla sahasā kopaccitāstha iva pāvakaḥ || 5.58. ||

विवर्त्य नयने क्रूरे मुष्टिमुद्यम्य दक्षिणम् । मैथिलीं हन्तुमारब्धः स्त्रीभिर्हा हा कृतं तदा ।। ५.५८. ॥

vivartya nayane krūre muṣṭimudyamya dakṣiṇam | maithilīṃ hantumārabdhaḥ strībhirhā hā kṛtaṃ tadā || 5.58. ||

स्त्रीणां मध्यात् समुत्पत्य तस्य भार्या दुरात्मनः । वरा मण्डोदरी नाम तया स प्रतिषेधितः ।। ५.५८. ॥

strīṇāṃ madhyāt samutpatya tasya bhāryā durātmanaḥ | varā maṇḍodarī nāma tayā sa pratiṣedhitaḥ || 5.58. ||

उक्तश्च मधुरां वाणीं तया स मदानार्दितः । सीतया तव किं कार्यं महेन्द्रसमविक्रम ।। ५.५८. ॥

uktaśca madhurāṃ vāṇīṃ tayā sa madānārditaḥ | sītayā tava kiṃ kāryaṃ mahendrasamavikrama || 5.58. ||

देवगन्दर्वकान्याभिर्यक्षकन्याभिरेव च । सार्धं प्रभो रमस्वेह सीतया किं करिष्यसि ।। ५.५८. ॥

devagandarvakānyābhiryakṣakanyābhireva ca | sārdhaṃ prabho ramasveha sītayā kiṃ kariṣyasi || 5.58. ||

ततस्ताभिः समेताभिर्नारीभिः स महाबलः । प्रसाद्य सहसा नीतो भवनं स्वं निशाचरः ।। ५.५८. ॥

tatastābhiḥ sametābhirnārībhiḥ sa mahābalaḥ | prasādya sahasā nīto bhavanaṃ svaṃ niśācaraḥ || 5.58. ||

याते तस्मिन् दशग्रीवे राक्षस्यो विकृताननाः । सीतां निर्भर्त्सयामासुर्वाक्यैः क्रूरैः सुदारुणैः ।। ५.५८. ॥

yāte tasmin daśagrīve rākṣasyo vikṛtānanāḥ | sītāṃ nirbhartsayāmāsurvākyaiḥ krūraiḥ sudāruṇaiḥ || 5.58. ||

तृणवद्भाषितं तासां गणयामास जानकी । गर्जितं च तदा तासां सीतां प्राप्य निरर्थकम् ।। ५.५८. ॥

tṛṇavadbhāṣitaṃ tāsāṃ gaṇayāmāsa jānakī | garjitaṃ ca tadā tāsāṃ sītāṃ prāpya nirarthakam || 5.58. ||

वृथागर्जितनिश्चेष्टा राक्षस्यः पिशिताशनाः । रावणाय शशंसुस्ताः सीताध्यवसितं महत् ।। ५.५८. ॥

vṛthāgarjitaniśceṣṭā rākṣasyaḥ piśitāśanāḥ | rāvaṇāya śaśaṃsustāḥ sītādhyavasitaṃ mahat || 5.58. ||

ततस्ताः सहिताः सर्वा विहताशा निरुद्यमाः । परिक्षिप्य समन्तात्तां निद्रावशमुपागताः ।। ५.५८. ॥

tatastāḥ sahitāḥ sarvā vihatāśā nirudyamāḥ | parikṣipya samantāttāṃ nidrāvaśamupāgatāḥ || 5.58. ||

तासु चैव प्रसुप्तासु सीता भर्तृहिते रता । विलप्य करुणं दीना प्रशुशोच सुदुःखिता ।। ५.५८. ॥

tāsu caiva prasuptāsu sītā bhartṛhite ratā | vilapya karuṇaṃ dīnā praśuśoca suduḥkhitā || 5.58. ||

तासां मध्यात् समुत्थाय त्रिजटा वाक्यमब्रवीत् । आत्मानं खादत क्षिप्रं न सीता विनशिष्यति ।। ५.५८. ॥

tāsāṃ madhyāt samutthāya trijaṭā vākyamabravīt | ātmānaṃ khādata kṣipraṃ na sītā vinaśiṣyati || 5.58. ||

जनकस्यात्मजा साध्वी स्नुषा दशरथस्य च । स्वप्नो ह्यद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः ।। ५.५८. ॥

janakasyātmajā sādhvī snuṣā daśarathasya ca | svapno hyadya mayā dṛṣṭo dāruṇo romaharṣaṇaḥ || 5.58. ||

रक्षसां च विनाशाय भर्तुरस्या जयाय च । । ५.५८. ॥

rakṣasāṃ ca vināśāya bharturasyā jayāya ca | | 5.58. ||

अलमस्मात् परित्रातुं राघवाद्राक्षसीगणम् । अभियाचाम वैदेहीमेतद्धि मम रोचते ।। ५.५८. ॥

alamasmāt paritrātuṃ rāghavādrākṣasīgaṇam | abhiyācāma vaidehīmetaddhi mama rocate || 5.58. ||

यस्या ह्येवंविधः स्वप्नो दुःखितायाः प्रदृश्यते । सा दुःखैर्विविधैर्मुक्ता सुखमाप्नोत्यनुत्तमम् ।। ५.५८. ॥

yasyā hyevaṃvidhaḥ svapno duḥkhitāyāḥ pradṛśyate | sā duḥkhairvividhairmuktā sukhamāpnotyanuttamam || 5.58. ||

प्रणिपातप्रसन्ना हि मैथिली जनकात्मजा । । ५.५८. ॥

praṇipātaprasannā hi maithilī janakātmajā | | 5.58. ||

ततः सा ह्रीमती बाला भर्तुर्विजयहर्षिता । अवोचद्यदि तत्तथ्यं भवेयं शरणं हि वः ।। ५.५८. ॥

tataḥ sā hrīmatī bālā bharturvijayaharṣitā | avocadyadi tattathyaṃ bhaveyaṃ śaraṇaṃ hi vaḥ || 5.58. ||

तां चाहं तादृशीं दृष्ट्वा सीताया दारुणां दशाम् । चिन्तयामास विक्रान्तो न च मे निर्वृतं मनः ।। ५.५८. ॥

tāṃ cāhaṃ tādṛśīṃ dṛṣṭvā sītāyā dāruṇāṃ daśām | cintayāmāsa vikrānto na ca me nirvṛtaṃ manaḥ || 5.58. ||

सम्भाषणाथ च मया जानक्याश्चिन्तितो विधिः । इक्ष्वाकूणां हि वशस्तु ततो मम पुरस्कृतः ।। ५.५८. ॥

sambhāṣaṇātha ca mayā jānakyāścintito vidhiḥ | ikṣvākūṇāṃ hi vaśastu tato mama puraskṛtaḥ || 5.58. ||

श्रुत्वा तु गदितां वाचं राजर्षिगणपूजिताम् । प्रत्यभाषत मां देवी बाष्पैः पिहितलोचना ।। ५.५८. ॥

śrutvā tu gaditāṃ vācaṃ rājarṣigaṇapūjitām | pratyabhāṣata māṃ devī bāṣpaiḥ pihitalocanā || 5.58. ||

कस्त्वं केन कथं चेह प्राप्तो वानरपुङ्गव । का च रामेण ते प्रीतिस्तन्मे शंसितुमर्हसि ।। ५.५८. ॥

kastvaṃ kena kathaṃ ceha prāpto vānarapuṅgava | kā ca rāmeṇa te prītistanme śaṃsitumarhasi || 5.58. ||

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ह्यहमप्यब्रवं वचः । देवि रामस्य भर्तुस्ते सहायो भीमविक्रमः । सुग्रीवो नाम विक्रान्तो वानरेन्द्रो महाबलः ।। ५.५८. ॥

tasyāstadvacanaṃ śrutvā hyahamapyabravaṃ vacaḥ | devi rāmasya bhartuste sahāyo bhīmavikramaḥ | sugrīvo nāma vikrānto vānarendro mahābalaḥ || 5.58. ||

तस्य मां विद्धि भृत्यं त्वं हनुमन्तमिहागतम् । भर्त्रा ऽहं प्रेषितस्तुभ्यं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।। ५.५८. ॥

tasya māṃ viddhi bhṛtyaṃ tvaṃ hanumantamihāgatam | bhartrā 'haṃ preṣitastubhyaṃ rāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 5.58. ||

इदं च पुरुषव्याघ्रः श्रीमान् दाशरथिः स्वयम् । अङ्गुलीयमभिज्ञानमदात्तुभ्यं यशस्विनि ।। ५.५८. ॥

idaṃ ca puruṣavyāghraḥ śrīmān dāśarathiḥ svayam | aṅgulīyamabhijñānamadāttubhyaṃ yaśasvini || 5.58. ||

तदिच्छामि त्वया ऽ ऽज्ञप्तं देवि किं करवाण्यहम् । रामलक्ष्मणयोः पार्श्वं नयामि त्वां किमुत्तरम् ।। ५.५८. ॥

tadicchāmi tvayā ' 'jñaptaṃ devi kiṃ karavāṇyaham | rāmalakṣmaṇayoḥ pārśvaṃ nayāmi tvāṃ kimuttaram || 5.58. ||

एतच्छ्रुत्वा विदित्वा च सीता जनकनन्दिनी । आह रावणमुत्साद्य राघवो मां नयत्विति ।। ५.५८. ॥

etacchrutvā viditvā ca sītā janakanandinī | āha rāvaṇamutsādya rāghavo māṃ nayatviti || 5.58. ||

प्रणम्य शिरसा देवीमहमार्यामनिन्दिताम् । राघवस्य मनोह्लादमभिज्ञानमयाचिषम् ।। ५.५८. ॥

praṇamya śirasā devīmahamāryāmaninditām | rāghavasya manohlādamabhijñānamayāciṣam || 5.58. ||

अथ मामब्रवीत् सीता गृह्यतामयमुत्तमः । मणिर्येन महाबाहू रामस्त्वां बहुमन्यते ।। ५.५८. ॥

atha māmabravīt sītā gṛhyatāmayamuttamaḥ | maṇiryena mahābāhū rāmastvāṃ bahumanyate || 5.58. ||

इत्यक्त्वा तु वरारोहा मणिप्रवरमद्भुतम् । प्रायच्छत् परमोद्विग्ना वाचा मां संदिदेश ह ।। ५.५८. ॥

ityaktvā tu varārohā maṇipravaramadbhutam | prāyacchat paramodvignā vācā māṃ saṃdideśa ha || 5.58. ||

ततस्तस्यै प्रणम्याहं राजपुत्र्यैः समाहितः । प्रदक्षिणं परिक्राममिहाभ्युद्गतमानसः ।। ५.५८. ॥

tatastasyai praṇamyāhaṃ rājaputryaiḥ samāhitaḥ | pradakṣiṇaṃ parikrāmamihābhyudgatamānasaḥ || 5.58. ||

उत्तरं पुनरेवेदं निश्चित्य मनसा तया । हनुमन् मम वृत्तान्तं वक्तुमर्हसि राघवे ।। ५.५८. ॥

uttaraṃ punarevedaṃ niścitya manasā tayā | hanuman mama vṛttāntaṃ vaktumarhasi rāghave || 5.58. ||

यथा श्रुत्वैव नचिरात्तावुभौ रामलक्ष्मणौ । सुग्रीवसहितौ वीरावुपेयातां तथा कुरु ।। ५.५८. ॥

yathā śrutvaiva nacirāttāvubhau rāmalakṣmaṇau | sugrīvasahitau vīrāvupeyātāṃ tathā kuru || 5.58. ||

यद्यन्यथा भवेदेतद्द्वौ मासौ जीवितं मम । न मां द्रक्ष्यति काकुत्स्थो म्रिये सा ऽहमनाथवत् ।। ५.५८. ॥

yadyanyathā bhavedetaddvau māsau jīvitaṃ mama | na māṃ drakṣyati kākutstho mriye sā 'hamanāthavat || 5.58. ||

तच्छ्रुत्वा करुणं वाक्यं क्रोधो मामभ्यवर्तत । उत्तरं च मया दृष्टं कार्यशेषमनन्तरम् ।। ५.५८. ॥

tacchrutvā karuṇaṃ vākyaṃ krodho māmabhyavartata | uttaraṃ ca mayā dṛṣṭaṃ kāryaśeṣamanantaram || 5.58. ||

ततो ऽवर्धत मे कायस्तदा पर्वतसन्निभः । युद्धकाङ्क्षी वनं तच्च विनाशयितुमारभे ।। ५.५८. ॥

tato 'vardhata me kāyastadā parvatasannibhaḥ | yuddhakāṅkṣī vanaṃ tacca vināśayitumārabhe || 5.58. ||

तद्भग्नं वनषण्डं तु भ्रान्तत्रस्तमृगद्विजम् । प्रतिबुद्धा निरीक्षन्ते राक्षस्यो विकृताननाः ।। ५.५८. ॥

tadbhagnaṃ vanaṣaṇḍaṃ tu bhrāntatrastamṛgadvijam | pratibuddhā nirīkṣante rākṣasyo vikṛtānanāḥ || 5.58. ||

मां च दृष्ट्वा वने तस्मिन् समागम्य ततस्ततः । ताः समभ्यागताः क्षिप्रं रावणायाचचक्षिरे ।। ५.५८. ॥

māṃ ca dṛṣṭvā vane tasmin samāgamya tatastataḥ | tāḥ samabhyāgatāḥ kṣipraṃ rāvaṇāyācacakṣire || 5.58. ||

राजन् वनमिदं दुर्गं तव भग्नं दुरात्मना । वानरेण ह्यविज्ञाय तव वीर्यं महाबल ।। ५.५८. ॥

rājan vanamidaṃ durgaṃ tava bhagnaṃ durātmanā | vānareṇa hyavijñāya tava vīryaṃ mahābala || 5.58. ||

दुर्बुद्धेस्तस्य राजेन्द्र तव विप्रियकारिणः । वधमाज्ञापय क्षिप्रं यथा ऽसौ विलयं व्रजेत् ।। ५.५८. ॥

durbuddhestasya rājendra tava vipriyakāriṇaḥ | vadhamājñāpaya kṣipraṃ yathā 'sau vilayaṃ vrajet || 5.58. ||

तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रेण विसृष्टा भृशदुर्जयाः । राक्षसाः किङ्करा नाम रावणस्य मनोनुगाः ।। ५.५८. ॥

tacchrutvā rākṣasendreṇa visṛṣṭā bhṛśadurjayāḥ | rākṣasāḥ kiṅkarā nāma rāvaṇasya manonugāḥ || 5.58. ||

तेषामशीतिसाहस्रं शूलमुद्गरपाणिनाम् । मया तस्मिन् वनोद्देशे परिघेण निषूदितम् ।। ५.५८. ॥

teṣāmaśītisāhasraṃ śūlamudgarapāṇinām | mayā tasmin vanoddeśe parigheṇa niṣūditam || 5.58. ||

तेषां तु हतशेषा ये ते गत्वा लघुविक्रमाः । निहतं च महत्सैन्यं रावणायाचचक्षिरे ।। ५.५८. ॥

teṣāṃ tu hataśeṣā ye te gatvā laghuvikramāḥ | nihataṃ ca mahatsainyaṃ rāvaṇāyācacakṣire || 5.58. ||

ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना चैत्यप्रासादमाक्रमम् । तत्रस्थान् राक्षसान् हत्वा शतं स्तम्भेन वै पुनः । ललामभूतो लङ्कायाः स वै विध्वंसितो मया ।। ५.५८. ॥

tato me buddhirutpannā caityaprāsādamākramam | tatrasthān rākṣasān hatvā śataṃ stambhena vai punaḥ | lalāmabhūto laṅkāyāḥ sa vai vidhvaṃsito mayā || 5.58. ||

ततः प्रहस्तस्य सुतं जम्बुमालिनमादिशत् । राक्षसैर्बहुभिः सार्धं घोररूपैर्भयानकैः ।। ५.५८. ॥

tataḥ prahastasya sutaṃ jambumālinamādiśat | rākṣasairbahubhiḥ sārdhaṃ ghorarūpairbhayānakaiḥ || 5.58. ||

तमहं बलसम्पन्नं राक्षसं रणकोविदम् । परिघेणातिघोरेण सूदयामि सहानुगम् ।। ५.५८.११८ ।। ५.५८. ॥

tamahaṃ balasampannaṃ rākṣasaṃ raṇakovidam | parigheṇātighoreṇa sūdayāmi sahānugam || 5.58.118 || 5.58. ||

तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्तु मन्त्रिपुत्रान् महाबलान् । । ५.५८.११९ ।। म् ।। ५.५८.११८ ।। ५.५८. ॥

tacchrutvā rākṣasendrastu mantriputrān mahābalān | | 5.58.119 || m || 5.58.118 || 5.58. ||

पदातिबलसम्पन्नान् प्रेषयामास रावणः । परिघेणैव तान् सर्वान्नयामि यमसादनम् ।। ५.५८.१२० ॥

padātibalasampannān preṣayāmāsa rāvaṇaḥ | parigheṇaiva tān sarvānnayāmi yamasādanam || 5.58.120 ||

मन्त्रिपुत्रान् हताञ्छ्रुत्वा समरे लघुविक्रमान् । पञ्च सेनाग्रगाञ्छूरान् प्रेषयमास रावणः ।। ५.५८. ॥

mantriputrān hatāñchrutvā samare laghuvikramān | pañca senāgragāñchūrān preṣayamāsa rāvaṇaḥ || 5.58. ||

तानहं सहसैन्यान् वै सर्वानेवाभ्यसूदयम् । ततः पुनर्दशग्रीवः पुत्रमक्षं महाबलम् ।। ५.५८. ॥

tānahaṃ sahasainyān vai sarvānevābhyasūdayam | tataḥ punardaśagrīvaḥ putramakṣaṃ mahābalam || 5.58. ||

बहुभी राक्षसैः सार्धं प्रेषयामास रावणः । तं तु मन्दोदरीपुत्रं कुमारं रणपण्डितम् ।। ५.५८. ॥

bahubhī rākṣasaiḥ sārdhaṃ preṣayāmāsa rāvaṇaḥ | taṃ tu mandodarīputraṃ kumāraṃ raṇapaṇḍitam || 5.58. ||

सहसा खं समुत्क्रान्तं पादयोश्च गृहीतवान् । चर्मासिनं शतगुणं भ्रामयित्वा व्यपेषयम् । तमक्षमागतं भग्नं निशम्य स दशाननः ।। ५.५८. ॥

sahasā khaṃ samutkrāntaṃ pādayośca gṛhītavān | carmāsinaṃ śataguṇaṃ bhrāmayitvā vyapeṣayam | tamakṣamāgataṃ bhagnaṃ niśamya sa daśānanaḥ || 5.58. ||

तत इन्द्रजितं नाम द्वितीयं रावणः सुतम् । व्यादिदेश सुसंक्रुद्धो बलिनं युद्धदुर्मदम् ।। ५.५८. ॥

tata indrajitaṃ nāma dvitīyaṃ rāvaṇaḥ sutam | vyādideśa susaṃkruddho balinaṃ yuddhadurmadam || 5.58. ||

तच्चाप्यहं बलं सर्वं तं च राक्षसपुङ्गवम् । नष्टौजसं रणे कृत्वा परं हर्षमुपागमम् ।। ५.५८. ॥

taccāpyahaṃ balaṃ sarvaṃ taṃ ca rākṣasapuṅgavam | naṣṭaujasaṃ raṇe kṛtvā paraṃ harṣamupāgamam || 5.58. ||

महतापि महाबाहुः प्रत्ययेन महाबलः । प्रेषितो रावणेनैव सह वीरैर्मदोत्कटैः ।। ५.५८. ॥

mahatāpi mahābāhuḥ pratyayena mahābalaḥ | preṣito rāvaṇenaiva saha vīrairmadotkaṭaiḥ || 5.58. ||

सो ऽविषह्यं हि मां बुद्ध्वा स्वबलं चावमर्दितम् । ब्राह्मेणास्त्रेण स तु मां प्राबध्नाच्चातिवेगितः ।। ५.५८. ॥

so 'viṣahyaṃ hi māṃ buddhvā svabalaṃ cāvamarditam | brāhmeṇāstreṇa sa tu māṃ prābadhnāccātivegitaḥ || 5.58. ||

रज्जुभिश्चाभिबध्नन्ति ततो मां तत्र राक्षसाः । रावणस्य समीपं च गृहीत्वा मामुपानयन् ।। ५.५८. ॥

rajjubhiścābhibadhnanti tato māṃ tatra rākṣasāḥ | rāvaṇasya samīpaṃ ca gṛhītvā māmupānayan || 5.58. ||

दृष्ट्वा सम्भाषितश्चाहं रावणेन दुरात्मना । पृष्टश्च लङ्कागमनं राक्षसानां च तं वधम् ।। ५.५८. ॥

dṛṣṭvā sambhāṣitaścāhaṃ rāvaṇena durātmanā | pṛṣṭaśca laṅkāgamanaṃ rākṣasānāṃ ca taṃ vadham || 5.58. ||

तत्सर्वं च मया तत्र सीतार्थमिति जल्पितम् । । ५.५८. ॥

tatsarvaṃ ca mayā tatra sītārthamiti jalpitam | | 5.58. ||

अस्याहं दर्शनाकांक्षी प्राप्तस्त्वद्भवनं विभो । मारुतस्यौरसः पुत्रो वानरो हनुमानहम् ।। ५.५८. ॥

asyāhaṃ darśanākāṃkṣī prāptastvadbhavanaṃ vibho | mārutasyaurasaḥ putro vānaro hanumānaham || 5.58. ||

रामदूतं च मां विद्धि सुग्रीवसचिवं कपिम् । सो ऽहं दूत्येन रामस्य त्वत्सकाशमिहागतः ।। ५.५८. ॥

rāmadūtaṃ ca māṃ viddhi sugrīvasacivaṃ kapim | so 'haṃ dūtyena rāmasya tvatsakāśamihāgataḥ || 5.58. ||

सुग्रीवश्च महातेजाः स त्वां कुशलमब्रवीत् । धर्मार्थकामसहितं हितं पथ्यमुवाच च ।। ५.५८. ॥

sugrīvaśca mahātejāḥ sa tvāṃ kuśalamabravīt | dharmārthakāmasahitaṃ hitaṃ pathyamuvāca ca || 5.58. ||

वसतो ऋश्यमूके मे पर्वते विपुलद्रुमे । राघवो रणविक्रान्तो मित्रत्वं समुपागतः ।। ५.५८. ॥

vasato ṛśyamūke me parvate vipuladrume | rāghavo raṇavikrānto mitratvaṃ samupāgataḥ || 5.58. ||

तेन मे कथितं राज्ञा भार्या मे रक्षसा हृता । तत्र साहाय्यमस्माकं कार्यं सर्वात्मना त्वया ।। ५.५८. ॥

tena me kathitaṃ rājñā bhāryā me rakṣasā hṛtā | tatra sāhāyyamasmākaṃ kāryaṃ sarvātmanā tvayā || 5.58. ||

मया च कथितं तस्मै वालिनश्च वधं प्रति । तत्र साहाय्यहेतोर्मे समयं कर्तुमर्हसि ।। ५.५८. ॥

mayā ca kathitaṃ tasmai vālinaśca vadhaṃ prati | tatra sāhāyyahetorme samayaṃ kartumarhasi || 5.58. ||